Συστάσεις Διατροφής

Φυλικό Οξύ

06 Δεκεμβρίου 2006
780 Προβολές
2 λεπτά να διαβαστεί
fyliko oksy

Photo source: www.bigstockphoto.com

Ο όρος φυλικό οξύ περιλαμβάνει μια ομάδα αρκετών μορφών μιας υδατοδιαλυτής βιταμίνης Β που ανήκει στο σύμπλεγμα των βιταμινών Β που παίρνει το όνομα της από τη λατινική λέξη folium που σημαίνει φύλο. Τα σκουροπράσινα πλατύφυλα λαχανικά αποτελούν μια πλούσια πηγή φυλικού οξέος.

Το εκχύλισμα μαγιάς βοήθησε τους ερευνητές (Wills, Mitchel) να απομονώσουν το φυλικό οξύ πριν περίπου 70 χρόνια. Η μαγιά παραμένει ακόμη και σήμερα μια καλή πηγή φυλικού οξέος.

Περιεκτικότητα ορισμένων τροφίμων σε φυλικό οξύ

Τρόφιμα Φυλικό οξύ (μg)
Συκώτι μοσχαρίσιο, τηγανητό (100g) 187
Σπανάκι μαγειρεμένο (1/2 φλιτζάνι) 131
Φασόλια νωπά μαγειρεμένα (1/2 φλιτζάνι) 122
Μπρόκολα στον ατμό (1 φλιτζάνι) 78
Μαρούλι ωμό (1 φλιτζάνι) 76
Φρέσκος χυμός πορτοκαλιού (1/2 φλιτζάνι) 55
Λάχανο ωμό (1 φλιτζάνι) 40
Μπανάνα (1) 24
Αυγό (1) 23
Ψωμί ολικής άλεσης (1 φέτα) 16
Γάλα 2% (1 φλιτζάνι) 12
Άσπρο ψωμί (1 φέτα) 10

Δοσολογία

Το φυλικό οξύ είναι διαθέσιμο σε δισκία και κάψουλες, αλλά αποτελεί και κύριο συστατικό πολυβιταμινούχων σκευασμάτων. Η συνιστώμενη ημερήσια πρόσληψη φυλικού οξέος σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας ανέρχεται στα 3,1 μg/Kg σωματικού βάρους στους ενήλικες και διαφοροποιείται ανάλογα με τις ηλικιακές ομάδες και τις ιδιαίτερες ανάγκες (π.χ. θηλασμός, εγκυμοσύνη, ατροφική γαστρίτιδα, ηλικιωμένοι). Η χρήση συμπληρώματος φυλικού οξέος είναι σχεδόν απαραίτητη για όλες τις εγκυμονούσες. Η συνιστώμενη πρόσληψη προτείνει ότι τα 400μg/ημ φυλικό οξύ, για εγκυμονούσες στον 1ο μήνα, να λαμβάνονται από συμπληρώματα λόγω καλύτερης βιοδιαθεσιμότητας και για να μειωθεί ο κίνδυνος μη επαρκής πρόσληψης μέσου διατροφής.

Μεταβολισμός

Η απορρόφηση του φυλικού των τροφίμων (και του συνθετικού φυλικού των συμπληρωμάτων διατροφής) λαμβάνει χώρα καθ΄ όλο το μήκος του λεπτού εντέρου, κυρίως στο αρχικό τριτημόριο αυτού. Η έλλειψη του προκαλεί μεγαλοβλαστική αναιμία. Στη εγκυμοσύνη, είναι γνωστό ότι η ανεπαρκής λήψη με τη διατροφή (ή συμπλήρωμα) φυλικού οξέος στο πρώτο μήνα ζωής του εμβρύου προκαλεί εμφάνιση βλάβης στο νευρικό σωλήνα του εμβρύου ή άλλες διαταραχές του νευρικού σωλήνα. Παρατηρείται επίσης ομοκυστεϊνεμία, μεγαλοβλαστική αναιμία, αυτόματες αποβολές, πρόωρος τοκετός και υπολειπόμενη ενδομήτρια ανάπτυξη του εμβρύου.

Αλληλεπιδράσεις

Οι παράγοντες που μειώνουν την απορρόφηση του φυλικού οξέος είναι:

1. Το pH του εντερικού περιεχομένου

 Σε ελαφρά όξινο περιβάλλον με pH≈6.3 επιτυγχάνεται η μέγιστη απορρόφηση του φυλικού οξέος των τροφών. Η απορρόφηση του συνθετικού δεν επηρεάζεται από το pH.

2. Η ένδεια ψευδαργύρου

 H πτερουλπολιγλουταμινική υδρολάση(ΠΠΥ) εξαρτάται άμεσα από την παρουσία ικανών ποσοτήτων Zn στον οργανισμό. Μείωση Zn μειώνει την δραστικότητα της και συνεπακόλουθα την απορρόφηση του φυλικού οξέος. Αντίθετα δεν επηρεάζεται η απορρόφηση των συνθετικών μορφών φυλικού οξέος.

3. Φάρμακα - οινόπνευμα

4. Συστατικά ορισμένων τροφίμων

Έχουν ενοχοποιηθεί κατά καιρούς διάφορες τροφές ή συστατικά τροφών ότι μειώνουν τη δραστικότητα της ΠΠΥ των εντεροκυττάρων, με αποτέλεσμα τη μείωση της απορρόφησης του φυλικού οξέος. Έτσι, τα φασόλια, το σπανάκι, η μπανάνα προκαλούν μικρή - μέτρια αναστολή της ΠΠΥ (20-35%) ενώ η ντομάτα (46%) και ο χυμός πορτοκαλιού (90%) προκαλούν σημαντική.

5. Σύνδρομα δυσαπορρόφησης διαφόρων αιτιολογιών

Χρήσεις

Το φυλικό οξύ παίζει έναν ουσιαστικό ρόλο στη βιοσύνθεση του RNA και DNA, τα οποία, ως γνωστό είναι απαραίτητα για την κυτταρικό πολλαπλασιασμό. Το φυλικό οξύ αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον και σημασία σε όλες εκείνες της περιπτώσεις όπου υπάρχει ταχύς κυτταρικός πολλαπλασιασμός όπως κατά την διάρκεια της κύησης ή ως προστασία κατά της εμφάνισης καρκινικών κυττάρων.

Μια άλλη λειτουργία του σχετίζεται με την προληπτική φροντίδα υγείας και αφορά την σύνδεση του με τον ρόλο της ομοκυστείνης. Σε χαμηλές συγκεντρώσεις φυλικού οξέος μπορεί να παρατηρηθεί αύξηση των επιπέδων της ομοκυστείνης στο αίμα, η οποία αποτελεί έναν ανεξάρτητο και σημαντικό παράγοντα κινδύνου για ανάπτυξη καρδιαγγειακών και άλλων νόσων.

Τέλος το φυλικό οξύ χρησιμεύει σαν μεταφορέας ανθρακικής ομάδας για το σχηματισμό της αίμης (βασικής πρωτεΐνης της αιμοσφαιρίνης).

Συνιστώμενη ημερήσια δόση φυλικού οξέος: RDA/RNI

Πληθυσμιακή ομάδα Πόσότητα φυλικού οξέος (μg)
Ενήλικες 200
Γυναίκες με υποψία εγκυμοσύνης μετά τη 12η εβδομάδα 600
Παιδιά πάνω απο 11 ετών 200
Παιδιά 7-10 ετών 150
Παιδιά 4-6 ετών 100
Παιδιά 1-3 ετών 70
Βρέγη 0-12 μηνών 50

Ημερήσια Συνιστώμενη Πρόσληψη (ΗΠΑ)

  • Πάρης Παπαχρήστος
    Πάρης Παπαχρήστος Διαιτολόγος - Διατροφολόγος, M.Sc.

    Ο Πάρης Παπαχρήστος είναι Διαιτολόγος Διατροφολόγος, MSc, ιδρυτής του πρώτου portal διατροφής σε Ελλάδα και Κύπρο, όπου διατηρεί ένα πολυδιαιτολογικό γραφείο στο Παγκράτι, παρέχοντας διαιτολογικές υπηρεσίες.

  • Χριστίνα Φοντόρ
    Χριστίνα Φοντόρ Κλινική Διαιτολόγος - Διατροφολόγος

    H Χριστίνα Φοντόρ πτυχιούχος της Επιστήμης Διαιτολογίας-Διατροφής του Χαροκοπείου Πανεπιστημίου Αθηνών, με επιπλέον σπουδές στην Ψυχοσωματική θεραπεία. Διατηρεί Διαιτολογικό Γραφείο στην Αργυρούπολη όπου, καθημερινά, έρχεται σε επαφή με ανθρώπους παρέχοντας τους εξατομικευμένες διατολογικές υπηρεσίες.

ΣΧΟΛΙΑ
Η medNutrition σέβεται όλες τις απόψεις, αλλά διατηρεί το δικαίωμά του να μην αναρτά υβριστικά σχόλια και διαφημίσεις. Τα σχόλια απηχούν αποκλειστικά τις απόψεις των αναγνωστών.