Διατροφή

Σοκολάτα. Πάντα στο επίκεντρο της γεύσης μας!

12 Νοεμβρίου 2009
553 Προβολές
4 λεπτά να διαβαστεί
Σοκολάτα. Πάντα στο επίκεντρο της γεύσης μας!

Photo source: www.bigstockphoto.com

Η σοκολάτα αποτελεί μια τροφή με πολλούς ένθερμους οπαδούς. H δυσκολία να της αντισταθεί κανείς, επιβεβαιώνεται από το γεγονός ότι το 40% των γυναικών και 15% των ανδρών δηλώνουν εθισμένοι (chocoholics). Άλλωστε η κατανάλωση της έχει αυξηθεί σε μεγάλο βαθμό σε όλη την Ευρώπη τα τελευταία χρόνια και φαίνεται να είναι το πρώτο σε προτίμηση γλυκό σχετικά με άλλα τρόφιμα.

Σοκολάτα και διάθεση

Η σοκολάτα περιέχει πολλές χημικές ουσίες (περισσότερες από 300) που σχετίζονται με τη δράση της στο νευρικό σύστημα. Συγκεκριμένα, περιέχει ουσίες με δράση όμοια με αυτή των κανναβοειδών, που επιδρούν σε ορισμένους νευροϋποδοχείς του εγκεφάλου, οπότε και εκκρίνεται η ντοπαμίνη που επιφέρει ευφορία.

Επίσης, στη σοκολάτα περιέχεται η ανανδαμίδη, ένα λιπίδιο που υπάρχει ενδογενώς (σε φυσική μορφή) και στον εγκέφαλο. Όμως η φυσική ύπαρξη της διασπάται πολύ γρήγορα και δεν μπορεί να διαφοροποιήσει τη διάθεση μας. Η πρόσληψη της όμως μέσω της σοκολάτας είναι δυνατό να το πετύχει. Μάλιστα, στη σοκολάτα έχουν βρεθεί και άλλες δύο ουσίες που μπλοκάρουν τη γρήγορη διάσπαση της ενδογενούς ανανδαμίδης, επιτείνοντας ακόμη περισσότερο το αίσθημα χαράς.

Η παρουσία της φαινυλεθυλαμίνης στη σοκολάτα απελευθερώνει στον εγκέφαλο, με την κατανάλωση της, ενδορφίνες, φυσικά οπιοειδή, τα οποία έχουν αναλγητικές ιδιότητες και βελτιώνουν τη διάθεση.

Αξίζει να σημειωθεί ότι στη σοκολάτα περιέχεται το απαραίτητο αμινοξύ, τρυπτοφάνη, που μεταβολίζεται στη βιταμίνη B3 (νιασίνη) και στη σεροτονίνη, ένα νευροδιαβιβαστή με αντικαταθλιπτική δράση. 

Σύμφωνα με το βρετανικό περιοδικό Health and Homeopathy, από τις αρχές του 2000, παρασκευάζεται και χορηγείται σε ασθενείς ένα νέο ασφαλές και εγκεκριμένο φάρμακο ομοιοπαθητικής με βάση τη σοκολάτα. Παρέχεται κυρίως σε ασθενείς με συναισθηματικά προβλήματα και καταστάσεις κατάθλιψης.

Τέλος, η ύπαρξη της θεοβρωμίνης (μεταβολίτης της καφεΐνης) προκαλεί ελαφρά διεγερτική δράση, όπως και η καφεΐνη, σε μικρότερο βαθμό.

Σοκολάτα και υγεία της καρδιάς

Η σοκολάτα πάντα θεωρούνταν μια γαστριμαργική πρόκληση για ευχαρίστηση, αλλά αυτό που περιόριζε την κατανάλωση της, ήταν η υψηλή της περιεκτικότητα σε λιπίδια 60-70% και κατ’ επέκταση σε θερμίδες. Σήμερα, γνωρίζουμε όμως, ότι το στεατικό οξύ, ένα κορεσμένο λιπίδιο, που περιέχεται κατά 35% στη σοκολάτα, έχει βρεθεί ότι παρουσιάζει περιορισμένη απορρόφηση από το γαστρεντερικό σωλήνα, με αποτέλεσμα να έχει ουδέτερη δράση, μην επηρεάζοντας την ολική και LDL χοληστερίνη. Επίσης, η σοκολάτα είναι πλούσια σε αντιοξειδωτικές ουσίες (πολυφαινόλες), όπως οι κατεχίνες, επικατεχίνες και προκυανιδίνες. Συγκριτικά, η μαύρη σοκολάτα (50 γραμ.) είναι πιο πλούσια σε πολυφαινόλες από το τσάι (240 ml) και το κρασί (140 ml).

Πρόσφατες μελέτες για τη δράση της μαύρης σοκολάτας οδηγούν στο συμπέρασμα ότι το κακάο, λόγω της περιεκτικότητας του σε φαινόλες, εμποδίζει την οξείδωση της LDL (κακή χοληστερίνη), 2 ώρες μετά την κατανάλωση της σε υγιείς οργανισμούς. Η οξείδωση της LDL χοληστερίνης είναι ένα από τα πρώτα στάδια δημιουργίας αθηρωματικής πλάκας, αυξάνοντας τον καρδιαγγειακό κίνδυνο.

Επίσης, η μαύρη σοκολάτα μειώνει την αρτηριακή πίεση και ενισχύει το μεταβολισμό της γλυκόζης με αύξηση της ευαισθησίας στην ινσουλίνη, τόσο σε υγιείς όσο και σε υπερτασικούς. Τα συστατικά της μαύρης σοκολάτας μειώνουν τη συγκέντρωση και συσσώρευση των αιμοπεταλίων, των οποίων η αυξημένη δραστηριότητα και συγκέντρωση συνδέεται με τη θρόμβωση και πιθανή ανάπτυξη αθηρωματικών βλαβών. Επιπρόσθετα, οι προκυανιδίνες της σοκολάτας μπορούν να μειώσουν την παραγωγή φλεγμονωδών κυτταροκινών, που είναι υπαίτιες για πολλές περιπτώσεις καρδιαγγειακών νόσων.

Τα ευεργετικά οφέλη της σοκολάτας λόγω της δράσης των αντιοξειδωτικών ουσιών μετριάζονται στη λευκή, λόγω της χαμηλότερης περιεκτικότητας της σε κακαόμαζα, καθώς επίσης και της παρουσίας των πρωτεϊνών του γάλακτος που δημιουργούν σύμπλοκα με τα αντιοξειδωτικά συστατικά της, μειώνοντας την απορρόφηση τους.

Τα υπέρ και κατά της σοκολάτας

Πρόσφατα επιστημονικά δεδομένα, αποσυνδέουν την κατανάλωση σοκολάτας με την ακμή και τις δερματίτιδες. Σε κλινικά τεστ τα οποία διεξήχθησαν, φάνηκε πως η υψηλή κατανάλωση της σοκολάτας δεν επηρέασε την ανάπτυξη του βακτηρίου acne vulgaris, το οποίο προκαλεί κατά ένα μεγάλο μέρος την ακμή. Η ακμή είναι σίγουρο πλέον πως οφείλεται σε ορμονικές διαταραχές.

Ένα ακόμη, εντυπωσιακό στοιχείο είναι πως η θεοβρωμίνη, η οποία περιέχεται σε μεγάλες ποσότητες κυρίως στη σοκολάτα υγείας, αναστέλλει τη δράση κάποιων παθογόνων οργανισμών στη στοματική κοιλότητα, που προκαλούν τερηδόνα στα δόντια. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι η θεοβρωμίνη συνδέεται χημικά με κάποια συστατικά, όπως το ασβέστιο και το μαγνήσιο, τα οποία ευνοούν τη δράση παθογόνων οργανισμών που προκαλούν τερηδόνα και τα εξουδετερώνει.  Η σοκολάτα λιώνει στο στόμα και έτσι δεν παραμένει για μεγάλο χρονικό διάστημα πάνω στα δόντια, συγκριτικά με άλλες τροφές. Παρά το γεγονός ότι η ζάχαρη μπορεί να προκαλέσει από μόνη της τερηδόνα, η σοκολάτα είναι πολύ πιο ακίνδυνη από τις καραμέλες και όλα τα παρόμοια γλυκά που κολλάνε στα δόντια.

Επίσης, η σοκολάτα έχει κατηγορηθεί λανθασμένα και για τις ημικρανίες. Για ένα ποσοστό των ημικρανιών, ενοχοποιούνται τα αμινοξέα τυραμίνη, φαινυλαλανίνη, που έχουν αγγειοσυσπαστικές ιδιότητες καθώς και η καφεΐνη, που όμως στη σοκολάτα υπάρχουν σε μικρότερες ποσότητες σε σχέση με άλλα τρόφιμα όπως το κρασί, το τσάι και τα αναψυκτικά τύπου Cola. Πολύ συχνά, ο πονοκέφαλος οφείλεται σε κάποια αφυδάτωση που έχει προκληθεί και επομένως είναι καλύτερο να αυξάνουμε την πρόσληψη του νερού, παρά να στερούμαστε την απόλαυση της σοκολάτας.

Την εποχή την οποία διανύουμε, πολλά άτομα ταλαιπωρούνται από το βήχα. Έρευνα παρουσιάζει τη θεοβρωμίνη, που περιέχεται στο κακάο της σοκολάτας να έχει ισχυρή αντιβηχική δράση. Ερευνητές του Imperial College του Λονδίνου εξέτασαν την αποτελεσματικότητα της θεοβρωμίνης απέναντι στο βήχα, ένα συχνό αντανακλαστικό προστασίας από ορισμένες καταστάσεις, πλην όμως σε μακροχρόνια βάση κουράζει τον ασθενή. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η θεοβρωμίνη ήταν κατά 30% αποτελεσματικότερη εναντίον του επίμονου βήχα ακόμη και από την κωδεΐνη που σήμερα θεωρείται πολύ καλό αντιβηχικό φάρμακο, χωρίς να εμφανίζει παρενέργειες. Η δράση της θεοβρωμίνης είναι περιφερική και όχι στον εγκέφαλο, σταματώντας τη δράση του πνευμονογαστρικού νεύρου, υπεύθυνου για το βήχα.

Τέλος, πρέπει να γίνει σαφές, ότι δεν υπάρχουν επιδημιολογικές έρευνες που να συσχετίζουν την σοκολάτα με την παχυσαρκία, παρόλο που 100 γραμμάρια σοκολάτας προσδίδουν περίπου 500 θερμίδες. Η θρεπτική της ετικέτα αποτελεί έναν οδηγό για την επιλογή της καλύτερης από θρεπτικής πλευράς σοκολάτας. Οπότε, καλό είναι να γνωρίζουμε ότι όσο περισσότερο κακάο και λιγότερη ζάχαρη περιέχει τόσο πιο πολλές είναι οι ευεργετικές επιδράσεις της, για την υγεία μας. Καθώς επίσης, καλό είναι να κρατηθεί και το μέτρο στην κατανάλωση της, ώστε να επωφεληθούμε πλήρως από τις ευεργετικές της ιδιότητες.

  • Πάρης Παπαχρήστος
    Πάρης Παπαχρήστος Διαιτολόγος - Διατροφολόγος, M.Sc.

    Ο Πάρης Παπαχρήστος είναι Διαιτολόγος Διατροφολόγος, MSc, ιδρυτής του πρώτου portal διατροφής σε Ελλάδα και Κύπρο, όπου διατηρεί ένα πολυδιαιτολογικό γραφείο στο Παγκράτι, παρέχοντας διαιτολογικές υπηρεσίες.

ΣΧΟΛΙΑ
Η medNutrition σέβεται όλες τις απόψεις, αλλά διατηρεί το δικαίωμά του να μην αναρτά υβριστικά σχόλια και διαφημίσεις. Τα σχόλια απηχούν αποκλειστικά τις απόψεις των αναγνωστών.