640
Συστάσεις Διατροφής

Η χρυσή τομή της διατροφής

14 Δεκεμβρίου 2016
2 λεπτά να διαβαστεί

Αφορμή για το άρθρο αυτό στάθηκε μια συζήτηση που είχα πρόσφατα σχετικά με τη διαχείριση άγχους και στρες μέσω του συνδυασμού διάφορων μεθόδων αυτογνωσίας και φιλοσοφικών θεωριών, με ειδικά σχήματα φυσικής δραστηριότητας αλλά και διατροφικής αγωγής. Στην κουβέντα κυριάρχησε η διδασκαλία και τα έργα του αρχαίου Σάμιου Φιλοσόφου Πυθαγόρα καθώς οι ιδέες και οι πρακτικές που εφάρμοζε στο λιτό του βίο, στοιχεία τα οποία αποτέλεσαν τα θεμέλια πολλών επιστημών και τεχνών όπως τα μαθηματικά, η αστρονομία, η μουσική, η πολιτική, η θρησκεία, η ιατρική, η διατροφή κ.α.

Τι ονομάζουμε χρυσή τομή;

Πράγματι, σύμφωνα με αξιόπιστες πηγές ο Πυθαγόρας, εκτός των άλλων τμημάτων της διδασκαλίας του, ήταν ο πρώτος που αναφέρθηκε στη «θεία αναλογία» ή τη «χρυσή τομή» η οποία παρατηρείτε στις δομές όλων των ζώντων οργανισμών και αφορά στο σχήμα ή στη μορφή τους. Η συγκεκριμένη αυτή χρυσή αναλογία, ονομάστηκε «φ» (από τον Φειδία) και πρόκειται για έναν άρρητο αριθμό με τιμή 1,618...ο οποίος συνδέεται με την άριστη οπτική αρμονία και την τέλεια αισθητική. Από τότε αναζητήθηκε διαρκώς η «χρυσή τομή» και επιδιώχθηκε η αρμονία σε όλα τα στάδια της ζωής και της συμπεριφοράς του ανθρώπου αλλά και στην αλληλεπίδρασή του με το περιβάλλον. Παράλληλα βρήκε πρακτική εφαρμογή σε πολλούς τομείς των γραμμάτων και των τεχνών όπως για παράδειγμα η αρχιτεκτονική, η μουσική, η ζωγραφική, η ιατρική αισθητική κ.α.

Ποιοί είναι οι άξονες της διατροφικής χρυσής τομής;

Μέτρο, ποικιλία και ισορροπία στη διατροφή

Αν επικεντρωθούμε στο κομμάτι της Διατροφής θα παρατηρήσουμε, σύμφωνα με τη διδασκαλία του Σάμιου Φιλοσόφου (ο οποίος ήταν φυτοφάγος), ότι μια διατροφή η οποία χαρακτηρίζεται από μέτρο στην κατανάλωση (παράδειγμα η «Δίκαια κούπα»), ποικιλία στις ομάδες τροφίμων και ισορροπία της τροφής με το περιβάλλον (αποφυγή κατανάλωσης ζωικών προϊόντων) είναι ικανή να προσφέρει στον άνθρωπο καλή υγεία και ευεξία που καταλήγουν στην αρμονία, την καλαισθησία και την ομορφιά του σώματος και της ψυχής. Αξίζει σε αυτό το σημείο να σημειωθεί, ότι η λέξη «δ ι α τ ρ ο φ ή» τυχαίνει να είναι ο αναγραμματισμός της λέξης «α φ ρ ο δ ί τ η», τη θεάς της ομορφιάς, της αρμονίας και της καλαισθησίας του σώματος!

Αποτελέι η μεσογειακή διατροφή τη χρυσή τομή;

Παρατηρούμε επίσης ότι η παγκοσμίως γνωστή Μεσογειακή Διατροφή στηρίζεται σε παρόμοιες αρχές: την ποικιλία, το μέτρο και την ισορροπία στην κατανάλωση ενώ πλήθος μελετών δηλώνουν την προστατευτική και ευεργετική της δράση στην υγεία και την ευζωία όσων την ακολουθούν πιστά. Μάλιστα σχηματικά αλλά και σε οπτική απόδοση έχει επιλεγεί η πυραμίδα για να συμπεριλάβει όλες τις ομάδες τροφίμων αλλά και τη συχνότητα κατανάλωσης τους, δημιουργώντας την Πυραμίδα της Μεσογειακής Διατροφής. Ενδεικτικά αναφέρουμε ότι στην αρχιτεκτονική η κατασκευή πυραμίδας είναι χαρακτηριστικό παράδειγμα εφαρμογής της «χρυσής τομής»!

Εμβαθύνοντας, μάλιστα, στα θρεπτικά συστατικά (μακροθρεπτικά) της ισορροπημένης διατροφής η αναλογία που προτείνεται είναι αντίστοιχα: Υδατάνθρακες 50-55%, Λίπη 30-35%, Πρωτεΐνες 15-20% και υπολογίζοντας την μεταξύ τους σχέση προκύπτει περίπου η τιμή 1,6 (στα ποσοστά 50-31-19), όσο το «φ»! Τέλος να αναφέρουμε ότι η «χρυσή αναλογία» υπάρχει και στη φύση όπως για παράδειγμα στα φρούτα: ανανάς (εξωτερικό περίβλημα) και ρόδι (granate γαλ-γρανίτης ελλ. δωδεκάεδρος σπόρος).

Συμπέρασμα

Η αναζήτηση του αριθμού «φ» στην ανθρώπινη ζωή, τις επιστήμες, το περιβάλλον μπορεί να φέρει στην επιφάνεια πολλά αντίστοιχα παραδείγματα. Παρόλα αυτά όλες οι παραπάνω αναφορές δεν μπορούν σε καμία περίπτωση να χαρακτηριστούν ως αποδείξεις με την επιστημονική έννοια του όρου αλλά δείχνουν μια ενδεχόμενη συσχέτιση (μπορεί και συμπτωματική) της διατροφής με τη «θεϊκή αναλογία».

Το ζητούμενο παραμένει διαχρονικά το ίδιο: η αρμονία και το μέτρο εκτός των άλλων ανθρώπινων δραστηριοτήτων να χαρακτηρίζει και τη διατροφή μας!

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

Χ.Α. Μηλιώνης, Η ιστορική εξέλιξη της ανατομικής μελέτης και απεικόνισης του ανθρώπινου προσώπου, ΑΡΧΕΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ 2008, 25(6):799-810

Σωτηριάδης Σ., Παπαδόπουλος Γ., Σκαπή Β., 2012, “Χρυσή τοµή και εφαρµογές της”, 4ο µαθητικό συνέδριο πληροφορικής, Νόησης, Θεσσαλονίκης, 4 Μαίου 2012

Livio Mario, Ο Χρυσός Λόγος, Η ιστορία του Φ, του εκπληκτικότερου αριθμού, εκδόσεις Ενάλιος

  • Παναγιώτης Βαραγιάννης
    Παναγιώτης Βαραγιάννης Κλινικός Διαιτολόγος-Διατροφολόγος, M.Med.Sc , PhD c

    Ο Παναγιώτης Α. Βαραγιάννης είναι Κλινικός Διαιτολόγος-Διατροφολόγος, με μεταπτυχιακή εξειδίκευση M.Med.Sc στην Κλινική Διατροφή ενώ σήμερα είναι Υποψήφιος Διδάκτωρ του ΓΠΑ με ερευνητικό θέμα την Παιδική Παχυσαρκία. Διατηρεί Ιδιωτικό Διαιτολογικό γραφείο στο νησί της Σαλαμίνας.

ΣΧΟΛΙΑ
Η medNutrition σέβεται όλες τις απόψεις, αλλά διατηρεί το δικαίωμά του να μην αναρτά υβριστικά σχόλια και διαφημίσεις. Τα σχόλια απηχούν αποκλειστικά τις απόψεις των αναγνωστών.