Δίαιτα

Συνδυασμοί τροφίμων όλη η αλήθεια

του Παντελή Βιώνη
15 Νοεμβρίου 2009
46934 Προβολές
7 λεπτά να διαβαστεί
krasi sto geuma

Σίγουρα δεν είναι κάτι καινούριο η θεωρία που αφορά τους συνδυασμούς διαφορετικών τροφών, ούτε προέκυψε στις μέρες μας. Ήδη ήταν γνωστό από το 19ο αιώνα, ανάμεσα σε άλλες διατροφικές θεωρίες που απασχολούσαν τον κόσμο, ότι για να αφομοιώσουμε περισσότερα θρεπτικά συστατικά, για να χάσουμε βάρος, ακόμα και για να βελτιώσουμε την ψυχική μας διάθεση, θα πρέπει να συνδυάζουμε συγκεκριμένες τροφές και να μην αναμιγνύουμε τροφές που περιέχουν διαφορετικά θρεπτικά συστατικά επειδή δεν ακολουθούν όλες οι τροφές τον ίδιο χρόνο και τρόπο πέψης.

Ένα τυπικό παράδειγμα σύμφωνο με αυτή τη θεωρία είναι το κρέας και το ψάρι που περιέχουν κυρίως πρωτεΐνες, οπότε θα πρέπει να τρώγονται μόνο με λαχανικά και να αποφεύγεται ο συνδυασμός τους με ψωμί ή πατάτες που περιέχουν υδατάνθρακες.

Απώλεια βάρους εξαρτάται από την ποσότητα, ή από το συνδυασμό των τροφών;

Η σύγχρονη επιστημονική άποψη είναι ότι δεν υπάρχει συνδυασμός τροφών που να θεωρείται περισσότερο υγιεινός, ή ότι είναι κατάλληλος για την εύκολη απώλεια βάρους. Εάν επιτυγχάνει το άτομο να χάνει βάρος, αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι προσέχει πολύ περισσότερο την ποσότητα τροφών που καταναλώνει, παρά το συνδυασμό των τροφών που εφαρμόζει.

Τι συμβαίνει όταν συνδυάζουμε αρκετά είδη τροφών;

Όταν η ποσότητα του φαγητού είναι μικρή δεν επιβαρύνει καθόλου η ανάμειξη των υδατανθράκων και των πρωτεϊνών, ούτε μειώνει την αφομοίωση των θρεπτικών ουσιών, ούτε προκαλεί αύξηση στο σωματικό λίπος.

Αντίθετα, αν συνδυαστεί υδατάνθρακας μαζί με πρωτεΐνη και λαχανικά έχουμε πολλά οφέλη, όπως:

  • η αύξηση του σακχάρου στο αίμα είναι πολύ μικρή
  • χορταίνουμε πολύ περισσότερο
  • ξοδεύουμε κατόπιν πολλές θερμίδες εξαιτίας του περιεχομένου του γεύματος.

Επομένως το συμπέρασμα είναι ότι πρέπει να συνδυάζουμε αρκετά είδη τροφών, αλλά να τρώμε μικρές ποσότητες στα πλαίσια μιας ισορροπημένης διατροφής, η οποία θα μας χαρίσει υγεία!

Πώς πρέπει να συνδυάζουμε τις τροφές για να τονώσουμε την ψυχική μας διάθεση;

Η εξαίρεση βέβαια στον κανόνα πάντα υπάρχει. Γι’ αυτό, αν θέλουμε να πετύχουμε ιδιαίτερα αποτελέσματα ως προς την τόνωση της ψυχικής μας διάθεσης θα πρέπει να τρώμε ξεχωριστά τις πρωτεϊνούχες από τις υδατανθρακούχες τροφές. Αυτό επηρεάζει τους νευροδιαβιβαστές του εγκεφάλου, οι οποίοι είναι κατασκευασμένοι από τα αμινοξέα τρυπτοφανη και τυροσίνη που λαμβάνουμε από τις τροφές μας.

Έτσι, για παράδειγμα τα ζυμαρικά όταν τρώγονται μόνα τους προκαλούν ηρεμία και χαλάρωση, ενώ το κρέας προκαλεί διέγερση. Άρα, ως ένα βαθμό μπορούν να επηρεάσουν την ψυχική μας διάθεση.

Ποιες τροφές επηρεάζουν θετικά τη διάθεσή μας;

  • Ψάρια, πιτυρούχο ψωμί, μακαρόνια, άγριο ρύζι και φρούτα ενισχύουν την καλή διάθεση, γιατί προάγουν την παραγωγή σεροτονίνης, και μας βοηθούν να αισθανόμαστε καλά.
  • Καρύδια, αμύγδαλα, φουντούκια, κολοκυθόσποροι, αβοκάντο και όσπρια διεγείρουν την παραγωγή ακετυλοχολίνης με αποτέλεσμα να αυξάνεται η αυτοσυγκέντρωση και η ευεξία.
  • Μέλι, σταφίδες, κακάο, σοκολάτα, καφές, πιπέρι και αλκοόλ αυξάνουν την παραγωγή ντοπαμίνης και νοραδρεναλίνης, δρώντας σαν ήπια διεγερτικά και ευφραντικά.
  • Εσπεριδοειδή, κανέλα, πιπερόριζα (τζιντζερ), γαρύφαλο, κάρδαμο τονώνουν τις σεξουαλικές ορμόνες και βελτιώνουν την τοπική κυκλοφορία στην περιοχή των γεννητικών οργάνων.

Υπάρχει πρόβλημα αν συνδυάζω τροφές με υδατάνθρακες και τροφές με πρωτεΐνες;             

Αν συνηθίζετε να τρώτε τις τροφές που περιέχουν υδατάνθρακες μαζί με τις τροφές που περιέχουν πρωτεΐνες, αλλά σε μικρές ποσότητες, δεν θα αντιμετωπίσετε κανένα πρόβλημα στην αφομοίωση των θρεπτικών συστατικών, γιατί η πέψη π.χ του αμύλου γίνεται στο στόμα και στο έντερο, ενώ η πέψη των πρωτεϊνών στο στομάχι.

Επιπλέον, αυτός ο συνδυασμός θα καθυστερήσει την άνοδο του σακχάρου στο αίμα και η ινσουλίνη θα προλάβει να δράσει πιο αποτελεσματικά.

Τι γίνεται όταν συνδυάζω διαφορετικά είδη τροφών;

Αν κάνετε συνδυασμό διαφορετικών ειδών τροφών στο ίδιο γεύμα και φάτε μεγάλες ποσότητες, ασφαλώς η πέψη θα επιβαρυνθεί, η αφομοίωση των θρεπτικών συστατικών θα καθυστερήσει και, επειδή θα κουραστεί το στομάχι από το μεγάλο φόρτο, θα μεγαλώσει το πεπτικό στρες.

Μπορώ να βάζω στο πιάτο μου διαφορετικά φρούτα και λαχανικά;

Πρέπει να γεμίζουμε το πιάτο μας με διαφορετικά λαχανικά και φρούτα. Έχει διαπιστωθεί από έρευνες ότι μερικές τροφές που καταναλώθηκαν μαζί, λόγω του συνδυασμού αυξάνουν την αντιοξειδωτική τους δράση, καθώς και τη δυνατότητα του σώματος να απορροφήσει τις θρεπτικές ουσίες.
   
Δεν ταιριάζουν όμως όλα μεταξύ τους γι'αυτό φροντίζουμε να τα ξεχωρίζουμε και τα καταναλώνουμε είτε μαζί είτε σε διαφορετικές ώρες. π.χ συνδυάζονται μεταξύ τους το πορτοκάλι, ο ανανάς, το καρότο, το σταφύλι, το ακτινίδιο και η πιπεριά, γιατί το ένα ενισχύει τη δράση των συστατικών του άλλου.

Ποια τρόφιμα δεν ταιριάζουν μεταξύ τους στο ίδιο γεύμα;

  • οι πατάτες με τα φρούτα
  • το μήλο με το αχλάδι και τη μπανάνα
  • η μελιτζάνα με το αβοκάντο
  • το κουνουπίδι και το μπρόκολο
  • τα κολοκυθάκια με τη ντομάτα

Ο συνδυασμός αυτών των τροφίμων προκαλεί δυσπεψία και τα συστατικά τους δρούν ανταγωνιστικά.

Ποιος είναι ο σωστός συνδυασμός;

Σωστός συνδυασμός είναι τα μπρόκολα και οι ντομάτες, επειδή τα φυτοθρεπτικά συστατικά τους απορροφούνται καλύτερα και είναι πιο δραστικά στις ελεύθερες ρίζες όταν ενώνονται. Μαγειρέψτε τις ντομάτες με λαχανάκια Βρυξελλών, λάχανο, κουνουπίδι και θα έχετε καλύτερη αντιοξειδωτική δράση στον οργανισμό σας.

Τρώτε τα λαχανικά σας ωμά;

Αν τρώτε τα λαχανικά ωμά, προσθέστε και λίγο ελαιόλαδο για να βοηθήσετε τον οργανισμό σας να επεξεργαστεί και να απορροφήσει τα καροτένιά τους!

Είστε αθλητής, ή γυμνάζεστε συστηματικά; Τι πρέπει να ξέρετε;

Εάν είστε αθλητές ή γυμνάζεστε συστηματικά, για να εξασφαλίσετε την θρεπτική επάρκεια στη διατροφή σας, δεν αρκεί να τρώτε τα πάντα. Πρέπει να ξέρετε τι περιέχουν οι τροφές, ποιες τροφές συνδυάζονται μεταξύ τους και ποιες όχι, για να γνωρίζετε πότε ο οργανισμός σας αφομοιώνει στο μεγαλύτερο βαθμό τα συστατικά που χρειάζεται.

 

syndyasmoi trofimon oli i alitheia inside

 

Πώς να συνδυάσω τις τροφές μεταξύ τους;

  • Λάχανο ή ντομάτα ή αγγούρι με αβγά
  • Ψάρια ή θαλασσινά με αγγουροντομάτα ή μαρούλι ή ντομάτα ή κολοκυθάκια ή χόρτα.
  • Ζυμαρικά με σάλτσα από λαχανικά ή πράσινη σαλάτα και με ξηρούς καρπούς.
  • Κόκκινα κρέατα ή πουλερικά και γενικά ζωικές πρωτεϊνούχες τροφές με ωμά λαχανικά και χόρτα ή βρασμένα στον ατμό.
  • Λαχανικά που έχουν διαφορετικό χρώμα μεταξύ τους, π.χ τα καρότα (πορτοκαλί χρώμα) με λάχανο ή αρακά(πράσινο χρώμα) και ντομάτα (κόκκινο χρώμα) με αγγούρι (πράσινο χρώμα)
  • Κόκκινο κρασί ( 1 ποτηράκι ) με όσπρια ή λαδερά φαγητά στα οποία όμως το ελαιόλαδο θα προστεθεί ωμό.Ξηροί καρποί με λαχανικά (π.χ. τα βάζετε στις σαλάτες) ή γιαούρτι ή γλυκά φρούτα (ειδικά καρύδια ή ηλιόσπορους  με μήλο ή αχλάδι).
  • Ρύζι με αρακά και ντομάτα και επίσης με φακές, ρεβίθια ή άλλα όσπρια.
  • Όσπρια με ανάλατες ελιές και λίγο λεμόνι ή ελαιόλαδο και τυρί ή γιαούρτι ή ψωμί ολικής αλέσεως.
  • Χόρτα ή λαχανικά με ωμό ελαιόλαδο ή λινέλαιο και φρέσκο λεμόνι.
  • Χυμοί φρούτων και λαχανικών αραιωμένοι με νερό. Ο χυμός μήλου μαζί με καρότο είναι τελικά πλουσιότερος σε καροτίνη και βιταμίνες από το σκέτο χυμό μήλου, γιατί τα συστατικά τους αλληλοσυμπληρώνονται και αφομοιώνονται σε μεγαλύτερο βαθμό!
  • Πράσινα λαχανικά με ψωμί ολικής αλέσεως.

Συνδυασμός τροφών σε μικρές ποσότητες

Μικρή ποσότητα θεωρείται ότι είναι ίσο με την παλάμη (χωρίς τα δάχτυλα) για τις πρωτεΐνες, και ό,τι χωράει στη χούφτα ή μέχρι ένα φλιτζάνι για τα υπόλοιπα.

  • Αβγά με ψωμί ή πίτες (αλεύρι ολικής αλέσεως)
  • Αλκοολούχα ποτά (εκτός κρασιού) με τροφές που περιέχουν λίγο λίπος και ελάχιστους υδατάνθρακες και κατά προτίμηση με κρέας ή κοτόπουλο ή θαλασσινά ή ψάρι και πάντοτε μαζί κάποια λαχανικά.
  • Άπαχο γιαούρτι με συνοδευτικό κρέας ή κοτόπουλο αλλά όχι με ψάρι.
  • Γαλακτοκομικά με δημητριακά τα οποία δεν είναι εμπλουτισμένα με φυτικές ίνες γιατί αν περιέχουν φυτικές ίνες μειώνεται η απορρόφηση του ασβεστίου.
  • Αποξηραμένα φρούτα με γιαούρτι (όχι προβιοτικό ή επιδόρπιο).
  • Κόκκινα κρέατα (αρνί, κατσίκι, μοσχάρι, χοιρινό) χωρίς ορατό λίπος ή κοτόπουλο, στρουθοκάμηλο, γαλοπούλα  χωρίς πέτσα  με ρύζι αναποφλοίωτο ή σάλτσα ντομάτας, ψωμί με πίτουρο ή ανανά ή αποξηραμένα φρούτα ή μήλο.
  • Τυρί με ψωμί ολικής αλέσεως ή βραστά λαχανικά ή κομπόστες φρούτων .
  • Όλες οι τροφές που περιέχουν αρωματικά χόρτα (βασιλικό, δυόσμο θυμάρι, ρίγανη) και προσδίδουν γεύση στο φαγητό.
  • Τυρί με ψωμί ολικής αλέσεως ή βραστά λαχανικά ή κομπόστες φρούτων.
  • Τροφές με υδατάνθρακες και τροφές με πρωτεΐνες στο ίδιο γεύμα. Οι πρωτεϊνούχες τροφές πρέπει να είναι φτωχές σε λιπαρά και οι υδατανθρακούχες πλούσιες σε φυτικές ίνες.
  • Αβγά με άλλες μορφές ζωικής πρωτεΐνης, επειδή αυξάνεται η απορρόφηση των μη βασικών αμινοξέων και μειώνεται ή απορρόφηση κάποιων βασικών .
  • Γάλα και γιαούρτι με αρτοσκευάσματα και τροφές πλούσιες σε φυτικές ίνες, επειδή οι φυτικές ίνες δεσμεύουν το ασβέστιο και το μαγνήσιο.
  • Αλκοολούχα ποτά με ξηρούς καρπούς και σνακ, γιατί αυξάνεται πολύ η πρόσληψη των θερμίδων.
  • Γαλακτοκομικά με χορταρικά «ειδικά με σπανάκι», γιατί δημιουργούνται άλατα που δεν απορροφώνται εύκολα και επιβαρύνουν τα νεφρά.
  • Γλυκά φρούτα μαζί με ξινά φρούτα, γιατί αυτός ο συνδυασμός προκαλεί ενοχλήσεις στο πεπτικό και αφετέρου εμποδίζει την επαναπορρόφηση της σεροτονίνης, με αποτέλεσμα την κόπωση.
  • Γλυκά και τυποποιημένα επιδόρπια με τροφές που περιέχουν υδατάνθρακες, γιατί αυτός ο συνδυασμός καταστρέφει τις βιταμίνες Β, ενώ αυξάνεται η πρόσληψη θερμίδων και αποσταθεροποιείται το σάκχαρο του  αίματος. 

Ποιο συνδυασμό να αποφύγετε;

  • Κόκκινων κρεάτων με κίτρινα τυριά π.χ (χοιρινό με κεφαλοτύρι), επειδή αυξάνει την πρόσληψη κορεσμένου λίπους, καθυστερεί την πέψη των λιπαρών (κουράζει το συκώτι) και εμποδίζει την απορρόφηση ασβεστίου (πιθανόν να οδηγήσει σε προβλήματα νεφρών).
  • Επεξεργασμένων υδατανθράκων ή και υδατανθράκων με υψηλό γλυκαιμικό δείκτη μεταξύ τους (π.χ. πατάτες με μακαρόνια ή λευκό ψωμί με άσπρο ρύζι, ή βρασμένο καλαμπόκι με φρυγανιά), επειδή αυξάνεται απότομα το σάκχαρο του αίματος και οι απαιτήσεις σε ινσουλίνη.
  • Θαλασσινών ή ψαριών μεταξύ τους ή και με άλλες πρωτεϊνούχες τροφές (π.χ  τυριά ή αβγό ή διαφορετικά είδη θαλασσινών ή ψαριών μεταξύ τους), γιατί υπάρχει κίνδυνος δυσανεξίας και αλλεργίας.
  • Θαλασσινών ή ψαριών με λαχανικά (λάχανο οποιουδήποτε τύπου, μπρόκολο, κουνουπίδι), επειδή αυτά δεσμεύουν το ιώδιο και παρεμποδίζεται η καλή λειτουργία του θυρεοειδούς.
  • Κόκκινου κρασιού με τυριά, επειδή αυξάνεται η αρνητική δράση της τυραμίνης και αυτό μπορεί να προκαλέσει πονοκέφαλο.
  • Κρέατος (είτε και κοτόπουλο ή κιμάς, αλλαντικά) με μακαρόνια ή πατάτες ή αποφλοιωμένο ρύζι ή τηγανιτά λαχανικά (π.χ τηγανιτά κολοκυθάκια ή μελιτζάνες) ή με λευκό ψωμί, επειδή φορτώνεται υπερβολικά το στομάχι, αυξάνεται η αρτηριακή πίεση και μειώνεται η αφομοίωση του σιδήρου.
  • Κρέατος ή κοτόπουλου ή ψαριού ή θαλασσινών με βούτυρο ή μαργαρίνες ή μαγιονέζα, επειδή αυξάνεται ο κίνδυνος καρδιαγγειακών παθήσεων.
  • Όσπριων με αλλαντικά ή παστά, επειδή αυξάνουν το ουρικό οξύ και μειώνεται η δράση των φυτοοιστρογόνων.
  • Προβιοτικών γαλακτοκομικών (γιαούρτι, προβιοτικά γιαούρτια, κεφίρ) μαζί με άλλες τροφές, επειδή μειώνεται η ευεργετική τους δράση στο έντερο (όταν τα τρώμε μόνα τους μπορεί να προκαλέσουν ξινίλες)
  • Πολλών και διαφορετικών τροφών στο ίδιο γεύμα, επειδή αυξάνεται το πεπτικό και οξειδωτικό στρες και τα θρεπτικά συστατικά των τροφών δεν αφομοιώνονται σωστά.
  • Τροφών που περιέχουν ζωικό λίπος με ανθρακούχα ποτά, επειδή το ανθρακικό καθυστερεί τη χώνεψη και δημιουργεί πρόβλημα στο μεταβολισμό των λιπών.
  • Φρέσκων φρούτων (εκτός μήλου, ανανά και μάνγκο) με άλλες τροφές (εκτός γαλακτοκομικών), επειδή δεν απορροφάται κανονικά η βιταμίνη C και κάποια φλαβονοειδή. Γενικά, τα φρούτα πρέπει να τρώγονται μία με δύο ώρες πριν ή μετά το φαγητό, χωρίς να συνοδεύονται από άλλες τροφές. Ειδικά το σταφύλι, το καρπούζι και το πεπόνι δεν πρέπει να τρώγονται μαζί με άλλα φρούτα.
  • Ψαριού με πατάτες ή γιαούρτι ή τζατζίκι ή τυρί, επειδή μειώνεται ή συνολική απορρόφηση ασβεστίου και αυξάνεται  η απορρόφηση φωσφόρου.
  • Φυσικών χυμών φρούτων ή λαχανικών μαζί με άλλες τροφές, επειδή μειώνεται η αντιοξειδωτική δράση των συστατικών τους (εκτός αν θέλουμε να ενισχύσουμε την απορρόφηση του σιδήρου).

Ποιους αφορούν οι παραπάνω προτάσεις;

Οι παραπάνω προτάσεις αφορούν τη διατροφή υγιών ατόμων, με στόχο την καλυτέρευση της υγείας και την αύξηση της σωματικής τους απόδοσης και με την προϋπόθεση ότι ασκούνται συστηματικά. Ανάλογα όμως με τα προβλήματα υγείας ή το αδυνάτισμα που επιδιώκει το άτομο υπάρχουν ευνοϊκοί ή δυσμενείς συνδυασμοί τροφών.

Τι προτείνουν αρκετοί διαιτολόγοι;

Αρκετοί διαιτολόγοι προτείνουν σε όσους θέλουν να χάσουν βάρος, την ανάμειξη διαφορετικών πρωτεϊνούχων τροφών στο ίδιο γεύμα (π.χ. μπιφτέκι με μοσχαρίσιο και χοιρινό κιμά μαζί με αβγό και ψωμί), για να πετύχουν την αύξηση του χορτασμού, την καθυστέρηση της πείνας και την σταθεροποίηση του σακχάρου.

Το συμπέρασμα μετά από όλα αυτά είναι ένα! Ανάλογα με το πώς επιλέγουμε τις τροφές, τι ανάγκες έχουμε και με ποιόν τρόπο τις συνδυάζουμε, οι τροφές μπορεί να γίνουν το φάρμακο ή το φαρμάκι μας.

Αναδημοσίευση απο το περιοδικό Ευεξία & Διατροφή Τεύχος 38 ΙΟΥΛΙΟΣ/ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2009

  • Παντελής Βιώνης
    Παντελής Βιώνης Διατροφολόγος
ΣΧΟΛΙΑ
Η medNutrition σέβεται όλες τις απόψεις, αλλά διατηρεί το δικαίωμά του να μην αναρτά υβριστικά σχόλια και διαφημίσεις. Τα σχόλια απηχούν αποκλειστικά τις απόψεις των αναγνωστών.