Διατροφή

Χυμός παντζαριού και υπέρταση

του Γεράσιμου Κλαουδάτου
26 Σεπτεμβρίου 2013
1133 Προβολές
2 λεπτά να διαβαστεί
Χυμός παντζαριού και υπέρταση

Το ότι η κατανάλωση φρούτων και λαχανικών μπορεί να συντελέσει σ την καλύτερη ρύθμιση της αρτηριακής μας πίεσης είναι κάτι που γνωρίζουμε εδώ και αρκετά χρόνια. Αυτό που δεν έχει διευκρινιστεί πλήρως, είναι το ποια είναι τα συστατικά εκείνα που ευθύνονται γι αυτή την ιδιότητα των φρούτων και των λαχανικών. Αν και οι περισσότερες μελέτες αποδίδουν το φαινόμενο στην υψηλή περιεκτικότητα των εν λόγω τροφίμων σε βιταμίνες και αντιοξειδωτικά, νέες μελέτες έρχονται να υποστηρίξουν πως το υψηλό περιεχόμενο κάποιων λαχανικών σε νιτρικά ανιόντα (NO3-) πιθανώς να έχει κάποιο ρόλο στην ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης. Τα παντζάρια είναι το λαχανικό με μία από τις μεγαλύτερες συγκεντρώσεις σε νιτρικά ανιόντα και επομένως βρέθηκε γρήγορα στο στόχαστρο των ερευνών.

Τι δείχνουν οι έρευνες για το χυμό παντζαριού;

Πρόσφατες έρευνες δείχνουν πως η χορήγηση χυμού παντζαριού (250-500mL) οδηγεί σε ταχεία αύξηση των νιτρικών στο πλάσμα των εθελοντών, αλλά και του νιτρώδους ανιόντος (NO2-) περίπου μία ώρα αργότερα. Τελικό παρατηρούμενο αποτέλεσμα είναι η μείωση της συστολικής και διαστολικής πίεσης, η οποία εμφανίζει την μεγαλύτερη αλλαγή 3-4 ή από άλλες μελέτες 3-6 ώρες μετά από την χορήγηση του χυμού. Κάποιες μελέτες μάλιστα, προτείνουν πως η διαφορά στην αρτηριακή πίεση εξακολουθεί να ανιχνεύεται 24 ώρες μετά την χορήγηση αν και τα επίπεδα των νιτρικών ενώσεων στο πλάσμα έχουν επανέλθει στα φυσιολογικά επίπεδα. Η χορήγηση χυμού παντζαριού μελετάται τελευταία και για πιθανά οφέλη κατά την αθλητική απόδοση και περισσότερες μελέτες αναμένονται με ενδιαφέρον.

Πώς μπορούν τα νιτρικά άλατα να μου μειώσουν την πίεση;

Το νιτρικό ανιόν από τα παντζάρι και από άλλες διαιτητικές πηγές (κυρίως από πράσινα φυλλώδη λαχανικά) μετατρέπεται εν μέρει σε νιτρώδες ανιόν με 2 κύριους μηχανισμούς, ο ένας από τους οποίους μάλιστα εξαρτάται από τα βακτήρια της γλώσσας. Το νιτρώδες ανιόν μετατρέπεται με τη σειρά του στους ιστούς, σε μονοξείδιο του αζώτου (ΝΟ) μία ένωση με γνωστή αγγειοδιασταλτική δράση. Η επερχόμενη αύξηση στην διάμετρο των αγγείων, που προκαλείται από το μονοξείδιο του αζώτου, οδηγεί στην μείωση της αρτηριακής πίεσης.

Η κατανάλωση νιτρικών ανιόντων, πέρα από την μείωση της πίεσης φέρεται να παίζει κάποιο ρόλο στην προώθηση της ενδοθηλιακής λειτουργίας και στη μείωση της συσσώρευσης των αιμοπεταλίων, ευνοώντας με επιπλέον τρόπους την καρδιαγγειακή λειτουργία.

Το παντζάρι περιέχει άλλες ενώσεις που θα μπορούσαν να εξηγήσουν τα ευρήματα;

Πέρα από το νιτρικό ανιόν, ας μην ξεχνάμε πως τα παντζάρια είναι καλή πηγή καλίου, ενός ιχνοστοιχείου με γνωστό ρόλο στην καλύτερη ρύθμιση της υπέρτασης και πληθώρα πολυφαινολικών συστατικών, κάποια από τα οποία έχουν προταθεί από την βιβλιογραφία για αντιυπερτασικές ιδιότητες.

Είναι ο χυμός παντζαριού η λύση για την υπέρταση;

Χρειάζονται πολύ περισσότερες μελέτες και σε ευρύτερες κλίμακες για να διαπιστωθεί αν όντως ο χυμός παντζαριού θα μπορούσε πραγματικά να προστατέψει από την υπέρταση. Όπως σημειώνουν, ούτως ή άλλως οι ερευνητές τα μακροπρόθεσμα οφέλη παραμένουν αβέβαια, αφού οι περισσότερες από τις δοκιμές που έχουν διενεργηθεί αφορούν πολύ περιορισμένα χρονικά διαστήματα.

Παρ’ όλα αυτά, το παντζάρι και ο χυμός παντζαριού μπορούν να έχουν θέση στο διαιτολόγιο ενός υπερτασικού στα πλαίσια της δίαιτας DASH, μιας δίαιτας που στηρίζεται ούτως ή άλλως στην κατανάλωση φρούτων και λαχανικών και αποδεδειγμένα μπορεί να συμβάλλει στην καλύτερη ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης. Η μεγάλη συγκέντρωση, βέβαια, του λαχανικού αυτού σε κάλιο είναι κάτι που πρέπει να λαμβάνεται υπόψη σε άτομα με επιπλέον προβλήματα υγείας, όπως π.χ. νεφρική ανεπάρκεια.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

Ghosh SM, Kapil V, Fuentes-Calvo I, Bubb KJ, Pearl V, Milsom AB, Khambata R, Maleki-Toyserkani S, Yousuf M, Benjamin N, Webb AJ, Caulfield MJ, Hobbs AJ, Ahluwalia A.: Enhanced vasodilator activity of nitrite in hypertension: critical role for erythrocytic xanthine oxidoreductase andtranslational potential.Hypertension. 2013 May;61(5):1091-102

Hord NG, Tang Y, Bryan NS: Food sources of nitrates and nitrites: the physiologic context for potential health benefits. Am J Clin Nutr. 2009 Jul;90(1):1-10.

Ferreira LF, Behnke BJ. A toast to health and performance! Beetroot juice lowers blood pressure and the O2 cost of exercise. J Appl Physiol. 2011 Mar;110(3):585-6

Webb AJ, Patel N, Loukogeorgakis S, Okorie M, Aboud Z, Misra S, Rashid R, Miall P, Deanfield J, Benjamin N, MacAllister R, Hobbs AJ, Ahluwalia A. Acute blood pressure lowering, vasoprotective, and antiplatelet properties of dietary nitrate via bioconversion to nitrite. Hypertension. 2008 Mar;51(3):784-90.

Hord NG. Dietary nitrates, nitrites, and cardiovascular disease. Curr Atheroscler Rep. 2011 Dec;13(6):484-92.

  • Γεράσιμος Κλαουδάτος
    Γεράσιμος Κλαουδάτος Κλινικός Διαιτολόγος – Διατροφολόγος, M.Sc.

    Ο Γεράσιμος Κλαουδάτος είναι Διαιτολόγος-Διατροφολόγος με επιπλέον μεταπτυχιακές σπουδές στην εφαρμοσμένη Βιοχημεία και Βιοτεχνολογία. Αγαπάει τα απαιτητικά περιστατικά και... τα ταξίδια

ΣΧΟΛΙΑ
Η medNutrition σέβεται όλες τις απόψεις, αλλά διατηρεί το δικαίωμά του να μην αναρτά υβριστικά σχόλια και διαφημίσεις. Τα σχόλια απηχούν αποκλειστικά τις απόψεις των αναγνωστών.