640
Διατροφή

Ελαιόλαδο: συστατικό υγείας!

21 Φεβρουαρίου 2013
2 λεπτά να διαβαστεί
Ελαιόλαδο: συστατικό υγείας!

Photo source: www.bigstockphoto.com

Το ελαιόδεντρο, σύμβολο σοφίας και ειρήνης ανέκαθεν για τους Έλληνες, αποτελεί προϊόν της Κρητικής γης τουλάχιστον από το 3000 π.Χ., αφού το ξηρό και υποτροπικό κλίμα της ευρύτερης περιοχής της Μεσογείου προσφέρει ιδανικές συνθήκες ζωής για το αειθαλές δέντρο Olea europaea από το οποίο προέρχεται το ελαιόλαδο.

Το επιστημονικό ενδιαφέρον για το ελαιόλαδο αναζωπυρώθηκε όταν η Μελέτη των Εφτά Χωρών (δεκαετία 1960) ανέδειξε την Μεσογειακή Διατροφή, και κατ' επέκταση το ελαιόλαδο ως βασικό συστατικό αυτής, ως παράγοντα μείωσης της θνητότητας απόκαρδιαγγειακά νοσήματα και της επίπτωσης του καρκίνου.

Τι είναι αυτό που κάνει το ελαιόλαδο τόσο ξεχωριστό;

Το ελαιόλαδο αποτελείται κατά 80% από μονοακόρεστα λιπαρά οξέα, ένα είδος λιπαρών οξέων των οποίων η κατανάλωση έχει επανειλημμένα συσχετισθεί με επιθυμητές αλλαγές στο λιπιδαιμικό προφίλ. Ένα ακόμη στοιχείο που αναδεικνύει την θρεπτική αξία του ελαιολάδου είναι οι φαινόλες, οι οποίες εμφανίζουν αντιοξειδωτικές ιδιότητες. Ενδιαφέρον έχει ότι το extra παρθένο ελαιόλαδο είναι πολλαπλά πιο πλούσιο σε αντιοξειδωτικά από το απλό ελαιόλαδο, πράγμα που τονίζει την σημασία της παραγωγικής διαδικασίας. Πολλές έρευνες ακόμη και σήμερα, δεν είναι σε θέση να διακρίνουν αν είναι τα μονοακόρεστα λιπαρά ή οι φαινολικές ενώσεις που συνδέουν το ελαιόλαδο με καταστάσεις υγείας.

Ποιες οι ευεργετικές επιδράσεις του ελαιολάδου στην υγεία;

Χάρη στα παραπάνω συστατικά, το ελαιόλαδο φαίνεται να επιδρά θετικά σε δείκτεςκαρδιαγγειακής λειτουργίας κυρίως. Πιο συγκεκριμένα, αντικατάσταση των κορεσμένων λιπαρών της διατροφής μας με μονοακόρεστα λιπαρά βελτιώνει τα λιπίδια του αίματοςεπιφέροντας μείωση στην ολική και LDL χοληστερόλη, ενώ έχει επίσης φανεί ότι μια τέτοια διατροφή υψηλή σε μονοακόρεστα είναι ίσως προτιμότερη από μια συνολικά χαμηλού λίπους διατροφή όσον αφορά την λειτουργία των αρτηριών.

Επιπλέον, οι φαινόλες του ελαιολάδου αποτελούν μια καλή διατροφική πηγή αντιοξειδωτικών τα οποία και προσφέρουν μεγαλύτερη αντοχή του ελαίου στις αλλοιώσεις της θερμικής επεξεργασίας κατά το μαγείρεμα, όπως το τηγάνισμα, πράγμα που το καθιστά ίσως την υγιεινότερη επιλογή γι'αυτό. Παράλληλα, σε συνδυασμό με τους ενδογενείς αντιοξειδωτικούς μηχανισμούς του οργανισμού, προστατεύουν τα λιπίδια του αίματος, και δει την LDL χοληστερόλη, από την βλαβερή οξείδωσή τους στο αίμα,μειώνοντας έτσι τον κίνδυνο για δημιουργία αθηρωματικής πλάκας. Μάλιστα, ο Ευρωπαικός Οργανισμός Ασφάλειας Τροφίμων έχει αναγνωρίσει την υδροξυ-τυροσόλη (επικρατούσα φαινολική ένωση του ελαιολάδου) για την προστατευτική της δράση στην οξείδωση της LDL. Έχει φανεί επιπλέον ότι δίαιτες όπου άνω του 12% της συνολικής ενέργειας παρέχεται από μονοακόρεστα λιπαρά οξέα έχουν ευεργετικές επιδράσεις στονλιπώδη ιστό και την αρτηριακή πίεση, συμβάλλοντας στην καταπολέμηση τουΜεταβολικού Συνδρόμου. Παρόμοιες επιδράσεις έχουν παρατηρηθεί στον διαβήτη αλλά και τον καρκίνο όπου μια πρόσφατη μετανάλυση έδειξε ότι άτομα που είχαν την μεγαλύτερη παρατηρούμενη κατανάλωση ελαιολάδου, είχαν και την μικρότερη πιθανότητα να πάσχουν από οποιασδήποτε μορφής καρκίνο.

Επιστροφή στο Εξαιρετικό Παρθένο Ελαιόλαδο...

Το ελαιόλαδο κατέχει ξεχωριστή θέση στην καρδιά αλλά και στην διατροφή των Ελλήνων. Η αξία του, που χαρακτηρίζεται από τον μοναδικό συνδυασμό θρεπτικών στοιχείων που αναφέρθηκαν πιο πάνω, αυξάνεται παράλληλα με την αύξηση της ποιότητάς του η οποία και είναι απαραίτητο να τηρείται αυστηρά. Αυτό όμως δεν διασφαλίζεται μόνο από το έδαφος και τις συνθήκες που καλλιεργείται η ελιά, αλλά και από το μεράκι στην διαλογή του καρπού και τον σεβασμό στην επεξεργασία του! Αυτές λοιπόν τις αρχές, γνωρίζουν πολύ καλά οι Κρητικοί ήδη από την περίοδο της Μελέτης των Εφτά Χωρών και συνεχίζουν και σήμερα να μας δίνουν το πολύτιμο ελαιόλαδο με τα πλουσιοπάροχα οφέλη του.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

Perez-Jimenez F, et al. International conference on the healthy effect of virgin olive oil. Eur J Clin Invest. 2005 Jul;35(7):421-4.

Pérez-Martínez P, García-Ríos A, Delgado-Lista J, Pérez-Jiménez F, López-Miranda J. Mediterranean diet rich in olive oil and obesity, metabolic syndrome and diabetes mellitus. Curr Pharm Des. 2011;17(8):769-77.

Psaltopoulou T, Kosti RI, Haidopoulos D, Dimopoulos M, Panagiotakos DB. Olive oil intake is inversely related to cancer prevalence: a systematic review and a meta-analysis of 13,800 patients and 23,340 controls in 19 observational studies. Lipids Health Dis. 2011 Jul 30;10:127.

Rafehi H, Ververis K, Karagiannis TC. Mechanisms of action of phenolic compounds in olive. J Diet Suppl. 2012 Jun;9(2):96-109

Schwingshackl L, Strasser B, Hoffmann G. Effects of monounsaturated fatty acids on cardiovascular risk factors: a systematic review and meta-analysis. Ann Nutr Metab. 2011;59(2-4):176-86.

Vafeiadou K, Weech M, Sharma V, Yaqoob P, Todd S, Williams CM, Jackson KG, Lovegrove JA. A review of the evidence for the effects of total dietary fat, saturated, monounsaturated and n-6 polyunsaturated fatty acids on vascular function, endothelial progenitor cells and microparticles.

Br J Nutr. 2012 Feb;107(3):303-24.

Visioli F. Olive oil phenolics: where do we stand? Where should we go? J Sci Food Agric. 2012 Aug 15;92(10):2017-9.

  • Λαμπροπούλου Μέμα
    Λαμπροπούλου Μέμα Κλινική Διαιτολόγος-Διατροφολόγος, M.Sc., CISSN

    Η Μέμα Λαμπροπούλου είναι Κλινική Διαιτολόγος-Διατροφολόγος, απόφοιτος του Χαροκοπείου Πανεπιστημίου και κάτοχος μεταπτυχιακού διπλώματος από το Πανεπιστήμιο της Γλασκόβης. Εργάζεται στο Ευτροφία, το πρώτο διατροφικό εργαστήρι στην Πάτρα.

  • Ειρήνη Κύρα Κλινική Διαιτολόγος - Διατροφολόγος, M.Sc.

    H Eιρήνη Κύρα είναι Διαιτολόγος – Διατροφολόγος, με επιπλέον μεταπτυχιακή εξειδίκευση (M.Sc. - MMedSci) στην παχυσαρκία και στη διαχείριση του βάρους. Τον περισσότερο επαγγελματικό της χρόνο καταλαμβάνουν οι διαιτολογικές της συνεδρίες στην περιοχή όπου μεγάλωσε, το Νέο Κόσμο, βοηθώντας εξατομικευμένα κάποιον να βελτιώσει τη διατροφή και το βάρος του.

ΣΧΟΛΙΑ
Η medNutrition σέβεται όλες τις απόψεις, αλλά διατηρεί το δικαίωμά του να μην αναρτά υβριστικά σχόλια και διαφημίσεις. Τα σχόλια απηχούν αποκλειστικά τις απόψεις των αναγνωστών.