Διατροφή

Τρόφιμα χωρίς ημερομηνία λήξης

27 Δεκεμβρίου 2023
6171 Προβολές
3 λεπτά να διαβαστεί
trofima xoris merominia liksis

Photo source: www.canva.com

Όλα τα τρόφιμα που είναι συσκευασμένα πρέπει να έχουν υποχρεωτικές πληροφορίες που να αναγράφονται στην ετικέτα τους.

Σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1169/2011 Σχετικά με την παροχή πληροφοριών για τα τρόφιμα στους καταναλωτές, ως «ετικέτα» ορίζεται οποιαδήποτε σήμανση, εμπορικό σήμα, σήμα, εικόνα ή άλλη περιγραφή, η οποία είναι γραπτή, έντυπη, διάτρητη, σημειωμένη, ανάγλυφη ή αποτυπωμένη ή προσηρτημένη στη συσκευασία ή στον περιέκτη ενός τροφίμου.

Τα προσυσκευασμένα τρόφιμα τα οποία κυκλοφορούν εντός της Ελληνικής αγοράς, οφείλουν να αναγράφουν στην ελληνική γλώσσα όλες τις υποχρεωτικές ενδείξεις, χωρίς να απαγορεύεται η πολύγλωσση επισήμανσή τους. Μέσα στις υποχρεωτικές ενδείξεις που πρέπει να αναγράφονται σε μια ετικέτα τροφίμου είναι η ημερομηνία ελάχιστης διατηρησιμότητας ή η τελική ημερομηνία ανάλωσης (“ανάλωση κατά προτίμηση πριν από” ή «ανάλωση έως») του προϊόντος.
Σε τρόφιμα που έχουν διάρκεια ζωής μεγαλύτερη από 3 μήνες, πρέπει να αναγράφεται ο μήνας και το έτος μέχρι το οποίο θα πρέπει να καταναλωθούν, ενώ σε τρόφιμα με διάρκεια ζωής μικρότερη των 3 μηνών, πρέπει να αναγράφεται η ημέρα και ο μήνας μέχρι τον οποίον μπορούν να καταναλωθούν.

Η φράση «Ανάλωση μέχρι» χρησιμοποιείται για τρόφιμα τα οποία από μικροβιολογική άποψη είναι ευαλλοίωτα και η κατανάλωσή τους μετά το πέρας της ημερομηνίας που αναγράφεται ενδέχεται να αποτελεί άμεσο κίνδυνο για την ανθρώπινη υγεία, όπως τροφική δηλητηρίαση. Όλα τα συσκευασμένα νωπά προϊόντα φέρουν αυτή την ημερομηνία λήξης.

H φράση «Ανάλωση κατά προτίμηση πριν από το τέλος» χρησιμοποιείται κυρίως σε τρόφιμα που μπορούν να διατηρηθούν περισσότερο καιρό (κονσέρβες, δημητριακά, μπαχαρικά κ.α.), και τα οποία μετά το πέρας της αναγραφόμενης ημερομηνίας μπορεί να υποβαθμιστούν ποιοτικά (αλλοίωση γεύσης και υφής), αλλά συνήθως δεν είναι επικίνδυνα για την υγεία.

kids reading labels

Υπάρχουν τρόφιμα χωρίς ημερομηνία λήξης και τι πρέπει να προσέχετε;

Ήξερες, όμως, ότι εκτός από τα τρόφιμα μακράς διαρκείας, υπάρχουν κι εκείνα που δεν έχουν καν ημερομηνία λήξης; Τροφές, που αν τις διατηρήσεις στο σωστό μέρος, μπορούν να καταναλωθούν ακόμη και μερικές δεκαετίες μετά. Τέτοιες τροφές είναι:

  • Μέλι
  • Αλάτι
  • Ζάχαρη
  • Σάλτσα Σόγιας
  • Σιρόπι Σφενδάμου
  • Άσπρο ρύζι
  • Αποξηραμένο κρέας
  • Αλκοολούχα ποτά
  • Γάλα σε σκόνη
  • Ξύδι

Μέλι

Η ανθρωπότητα χρησιμοποιεί το μέλι εδώ και περίπου 5.500 χρόνια. Καταλαβαίνει εύκολα, λοιπόν, κανείς ότι πρόκειται για μια ανθεκτική τροφή, η οποία δεν έχει ημερομηνία λήξης και μπορεί να αποθηκευτεί οπουδήποτε. Τόσο οι ευεργετικές του ιδιότητες, όσο και η νόστιμη γεύση του μένουν αναλλοίωτα όσα χρόνια κι αν περάσουν. Χάρη στις μέλισσες που δημιουργούν ένα προϊόν με υψηλή περιεκτικότητα σε οξύ και λίγη υγρασία το μέλι διαρκεί για πάντα . Μετά από κάποιο χρονικό διάστημα, μπορεί να κρυσταλλωθεί, αλλά αυτό δεν επηρεάζει την ποιότητα ή την ασφάλειά του. Βάλτε το βάζο σε ένα μπολ με ζεστό νερό και ανακατέψτε απαλά μέχρι να λιώσει.

Αλάτι

Το αλάτι χρησιμοποιείται εδώ και αιώνες ως μέσο συντήρησης άλλων τροφίμων. Είναι ένα φυσικό ορυκτό που βρίσκεται στη γη. Βέβαια, αξίζει εδώ να πούμε ότι το αλάτι του εμπορίου επειδή περιέχει και ιώδιο, έχει μειωμένη διάρκεια ζωής. Γύρω στα πέντε χρόνια.

Zάχαρη

Όπως είδαμε και σε άλλα τρόφιμα αυτής της λίστας, η μέθοδος αποθήκευσης που θα χρησιμοποιήσει κανείς για τη ζάχαρη, μπορεί να καθορίσει το αν θα λήξει και πότε. Τα βακτήρια δεν την αποικίζουν αφού δεν έχει υψηλή περιεκτικότητα σε νερό. . Η άχνη και η κρυσταλλική ζάχαρη διατηρούνται καλύτερα σε αεροστεγή δοχεία για να κρατήσουν μακριά την υγρασία. Αν η ζάχαρη στερεοποιηθεί και σχηματίσει σβόλους, αρκεί να τη ζεστάνετε στο φούρνο μικροκυμάτων σε χαμηλή θερμοκρασία για ένα ή δύο λεπτά. Η ζάχαρη που αγοράζουμε στο εμπόριο, βέβαια, έχει μειωμένη διάρκεια ζωής.

Σάλτσα σόγιας

Όταν μείνει κλειστή μέσα στο δοχείο της η σάλτσα σόγιας, μπορεί να «ξεχάσει» να λήξει και να παραμείνει αναλλοίωτη γιατί περιέχει πολύ αλάτι και αποτελεί προϊόν ζύμωσης .Ακόμα, όμως, και να την ανοιχτεί μπορεί να κρατήσει αρκετά χρόνια μέσα στο ψυγείο σου.
Σιρόπι σφενδάμου: Η Ένωση Παραγωγών Σφενδάμου της Μασαχουσέτης τονίζει ότι το σιρόπι σφενδάμου που δεν έχει ανοιχτεί θα διαρκέσει για πάντα. Έχει άπειρη διάρκεια ζωής λόγω της αντοχής του στη μικροβιακή ανάπτυξη, συμπεριλαμβανομένης και της μούχλας. Επίσης εάν το διατηρήσετε σε κατάψυξη, το σιρόπι σφενδάμου δεν έχει ημερομηνία λήξης.

Άσπρο ρύζι

Έρευνες έχουν δείξει ότι το λευκό ρύζι μπορεί να διατηρήσει τη γεύση και τα θρεπτικά του συστατικά μέχρι και 30 χρόνια, αν αποθηκευτεί σε αεροστεγή δοχεία και παραμείνει σε θερμοκρασίες κάτω των 4 βαθμών Κελσίου. Αντίθετα, δεν συμβαίνει το ίδιο με το καστανό ρύζι. το οποίο έχει φυσικά έλαια που το κάνουν να ταγγίζει πιο γρήγορα.

food label

Αποξηραμένο κρέας

To συγκεκριμένο «σνακ» ονομάζεται Pemmican και πρωτοχρησιμοποιηθηκε στη Βόρεια Αμερική κατά τη διάρκεια της πεζοπορίας και του κυνηγιού. Αποτελείται από βουβαλίσιο κρέας, μούρα και λαρδί (ζωϊκό λίπος). Το pemmican μπορεί να καταναλωθεί ωμό, βρασμένο ή τηγανητό και φυσικά αντέχει πάνω από πέντε χρόνια. Αν κλειστεί αεροστεγώς μπορεί και να μη λήξει και ποτέ.

Αλκοολούχα ποτά

Εκτός από τα κρεμώδη λικέρ, τα υπόλοιπα αλκοολούχα ποτά, μπορούν να ζήσουν για πολλά πολλά χρόνια αρκεί να μην τα ζεσταίνει ο ήλιος ή κάποια εστία θέρμανσης. Σε κάποια η γεύση τους θα βελτιωθεί με τα χρόνια, ενώ σε κάποια άλλα θα αλλάξει προς το χειρότερο. Ειδικά αν το μπουκάλι ανοιχτεί και παραμείνει για καιρό στο σαλόνι μας.

Γάλα σε σκόνη

Η γεύση του μπορεί να μην είναι τόσο καλή όσο του φρέσκου, αλλά ένας από τους κύριους λόγους που υπάρχει το γάλα σε σκόνη είναι επειδή διαρκεί πολύ περισσότερο. Είναι επίσης πιο εύκολο στη μεταφορά και αποθήκευση. Αν και συνήθως συστήνεται η κατανάλωσή του μέχρι και 18 με 24 μήνες μετά την παρασκευή του, η αλήθεια είναι πως το γάλα σε σκόνη από κάποιες εταιρείες μπορεί να «ζήσει» μέχρι και 20 χρόνια.

Ξύδι

Η όξινη φύση του, η οποία οφείλεται στα ακετοβακτήρια που το ζυμώνουν, εξασφαλίζει ότι δεν αναπτύσσονται άλλα, επικίνδυνα, μικρόβια και παράλληλα ότι έχει μεγάλη διάρκεια ζωής. Το λευκό ξύδι τυπικά δεν παρουσιάζει καμία μεταβολή με την πάροδο του χρόνου, ενώ κάποια άλλα είδη μπορεί με τον καιρό να αλλάξουν ελαφρώς χρώμα ή να δημιουργηθεί ίζημα στον πάτο του δοχείου, χωρίς όμως αυτό να επηρεάζει την ασφάλεια του προϊόντος.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
  1. J Plant Physiol. 2022 Jan:268:153576. doi: 10.1016/j.jplph.2021.153576. Epub 2021 Dec 1. Chilling tolerance in rice: Past and present Junhua Li 1 , Zeyong Zhang 2 , Kang Chong 3 , Yunyuan Xu 4
  • Theor Appl Genet. 2020 May;133(5):1365-1384. doi: 10.1007/s00122-019-03527-6. Epub 2020 Jan 9. Improvement of nutrient use efficiency in rice: current toolbox and future perspectives Zhihua Zhang 1 2 , Shaopei Gao 2 , Chengcai Chu 3
  • Appl Microbiol. 1971 Feb;21(2):363-4. doi: 10.1128/am.21.2.363-364.1971. Tolerance of bacteria to high concentrations of NaCl and glycerol in the growth medium B J Marshall, D F Ohye, J H Christian
  • Int J Environ Res Public Health. 2022 Oct 21;19(20):13684. doi: 10.3390/ijerph192013684. Maple Syrup: Chemical Analysis and Nutritional Profile, Health Impacts, Safety and Quality Control, and Food Industry Applications Ariana Saraiva 1 , Conrado Carrascosa 1 , Fernando Ramos 2 3 , Dele Raheem 4 , Maria Lopes 2 3 , António Raposo 5
  • www.efet.gr
  • Int J Environ Res Public Health. 2020 Mar; 17(5): 1632. Published online 2020 Mar 3. doi: 10.3390/ijerph17051632 PMCID: PMC7084339 PMID: 32138334Consumer Understanding of the Date of Minimum Durability of Food in Association with Quality Evaluation of Food Products After Expiration
  • Dorota Zielińska,1 Beata Bilska,1,* Katarzyna Marciniak-Łukasiak,2 Anna Łepecka,1 Monika Trząskowska,1 Katarzyna Neffe-Skocińska,1 Marzena Tomaszewska,1 Aleksandra Szydłowska,1 and Danuta Kołożyn-Krajewska1
    Author information Article notes Copyright and License information PMC Disclaimer
    Int J Environ Res Δημόσια Υγεία. 2020 Μαρ; 17(5): 1632.
Ειρήνη Αμούργη
Ειρήνη Αμούργη Κλινική Διαιτολόγος – Διατροφολόγος

Η Ειρήνη Αμούργη είναι Κλινική Διαιτολόγος – Διατροφολόγος, μέλος του Πανελλήνιου Συλλόγου Διαιτολόγων και αρθρογραφεί σε τοπικά περιοδικά και εφημερίδες υγείας.