Λεξικό Διατροφής

Αμηνόρροια

21 Φεβρουαρίου 2024
3684 Προβολές
5 λεπτά να διαβαστεί
aminorroia

Photo source: www.Canva.com

Η αμηνόρροια, η απουσία εμμήνου ρύσεως, επηρεάζει σημαντικά την αναπαραγωγική υγεία και τη συνολική ευημερία των γυναικών. Αυτό το άρθρο αποσκοπεί στην εις βάθος διερεύνηση της αμηνόρροιας, των συμπτωμάτων της, των πιθανών αιτιών της και του καθοριστικού ρόλου της διατροφής στην επιρροή του εμμηνορροϊκού κύκλου. Θα προσπαθήσουμε να εμβαθύνουμε στην πολύπλοκη αλληλεπίδραση μεταξύ αμηνόρροιας και διατροφής, προσφέροντας μια ολοκληρωμένη κατανόηση αυτού του πολύπλευρου θέματος.


Διαβάστε επίσης: Πώς να προλάβεις το «Τριαδικό Σύνδρομο της Αθλήτριας»;


Τι είναι η “αμηνόρροια”;

Η έμμηνος ρύση είναι μια βασική πτυχή του γυναικείου αναπαραγωγικού συστήματος, που αντανακλά τις περίπλοκες ορμονικές διεργασίες. Η αμηνόρροια εκδηλώνεται σε δύο κύριες μορφές:

1. Πρωτοπαθής

Όταν η έμμηνος ρύση δεν αρχίζει μέχρι την ηλικία των 16 ετών

2. Δευτεροπαθής

Που περιλαμβάνει την παύση της εμμήνου ρύσεως για τουλάχιστον τρεις διαδοχικούς κύκλους σε γυναίκες με ιστορικό τακτικών περιόδων. Αυτή η απουσία εμμηνορρυσιακής αιμορραγίας ωθεί στη διερεύνηση των παραγόντων που επηρεάζουν την αναπαραγωγική υγεία.

Ποια τα συμπτώματα;

Η αναγνώριση των συμπτωμάτων της αμηνόρροιας είναι απαραίτητη για την έγκαιρη ανίχνευση και παρέμβαση. Ενώ το πιο εμφανές σημάδι είναι η έλλειψη εμμηνορρυσιακής αιμορραγίας, οι γυναίκες μπορεί επίσης να παρουσιάσουν αλλαγές στο σωματικό βάρος, ακανόνιστους εμμηνορροϊκούς κύκλους και διαταραχές στην ορμονική ισορροπία.

Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι η εκδήλωση των συμπτωμάτων μπορεί να διαφέρει μεταξύ των ατόμων. Άλλα συμπτώματα και πιθανές συνέπειες που σχετίζονται με την αμηνόρροια μπορεί να περιλαμβάνουν:

Απώλεια μαλλιών

Οι ορμονικές διαταραχές μπορεί να συμβάλλουν στην αραίωση ή την απώλεια μαλλιών.

Αίσθημα παλμών της καρδιάς

Οι αλλαγές στα επίπεδα των οιστρογόνων μπορεί να επηρεάσουν το καρδιαγγειακό σύστημα, οδηγώντας σε ταχυπαλμία.

Άγχος

Οι ορμονικές ανισορροπίες και ο συνολικός αντίκτυπος στο σώμα μπορεί να συμβάλλουν σε συναισθηματικά και ψυχολογικά συμπτώματα, συμπεριλαμβανομένου του άγχους.

Αυτά τα συμπτώματα μπορεί να είναι τόσο αιτίες όσο και επιπτώσεις της αμηνόρροιας, δημιουργώντας μια σύνθετη αλληλεπίδραση. Για παράδειγμα, οι ορμονικές ανισορροπίες μπορεί να οδηγήσουν σε συμπτώματα όπως το άγχος, ενώ το στρες και το άγχος μπορεί, με τη σειρά τους, να συμβάλουν σε ορμονικές διαταραχές.

Μπορεί να προκληθεί λόγω κακής διατροφής ;

Μια πτυχή της αμηνόρροιας που εφιστά την προσοχή στο ρόλο της διατροφής, είναι η υποθαλαμική αμηνόρροια. Η κατάσταση αυτή συνδέεται συχνά με ενεργειακή ανισορροπία, όπου οι θερμίδες που καις μέσω της υπερβολικής άσκησης, υπερβαίνουν εκείνες που λαμβάνεις μέσω της διαιτητικής πρόσληψης. Η διερεύνηση της διαθεσιμότητας ενέργειας στους αθλητές από την Anna K Melin υπογραμμίζει την κρίσιμη σημασία της διατροφής για τη διατήρηση ενός υγιούς εμμηνορροϊκού κύκλου. Η κακή διατροφή, αναγνωρίζεται ως παράγοντας που συμβάλλει στην υποθαλαμική αμηνόρροια.

Επομένως η ανάγκη για ισορροπημένη διατροφή, καθώς και ισορροπία ενεργειακού ισοζυγίου, είναι υψίστης σημασίας για την συνολική υγεία.

Amenorrhea roloi

Επιπτώσεις της αμηνόρροιας στην υγεία

Πέρα από τον αντίκτυπό της στον εμμηνορροϊκό κύκλο, η αμηνόρροια μπορεί να έχει βαθιές συνέπειες σε διάφορες πτυχές της υγείας των γυναικών.

Υγεία των οστών

Μία σημαντική ανησυχία, είναι ο πιθανός κίνδυνος ανάπτυξης οστεοπόρωσης. Η παρατεταμένη αμηνόρροια μπορεί να οδηγήσει σε μειωμένη οστική πυκνότητα, αυξάνοντας την ευαισθησία σε κατάγματα και διαταραχές που σχετίζονται με τα οστά. Αυτό είναι ιδιαίτερα κρίσιμο στο πλαίσιο των ορμονικών ανισορροπιών, ιδίως των μειωμένων επιπέδων οιστρογόνων, τα οποία διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στη διατήρηση της βέλτιστης οστικής πυκνότητας. Οι γυναίκες με αμηνόρροια, ιδίως σε νεαρή ηλικία, ενδέχεται να εμφανίζουν μεγαλύτερη συχνότητα καταγμάτων λόγω καταπόνησης.

Καρδιαγγειακό σύστημα

Η καρδιαγγειακή υγεία είναι μια άλλη φοβερή επίπτωση της αμηνόρροιας. Τα οιστρογόνα, μια βασική ορμόνη του γυναικείου αναπαραγωγικού συστήματος, έχουν προστατευτικές επιδράσεις στο καρδιαγγειακό σύστημα. Η απουσία εμμήνου ρύσεως, συχνά ενδεικτική ορμονικών ανισορροπιών, μπορεί να θέσει σε κίνδυνο αυτές τις προστατευτικές επιδράσεις, επηρεάζοντας δυνητικά την υγεία της καρδιάς. Μελέτες έχουν υποδείξει μια πιθανή σχέση μεταξύ αμηνόρροιας και αυξημένου κινδύνου καρδιαγγειακών παθήσεων, τονίζοντας τη σημασία της αντιμετώπισης των ορμονικών ανισορροπιών όχι μόνο για την αναπαραγωγική υγεία αλλά και για τη συνολική καρδιαγγειακή ευεξία.

Αναπαραγωγικό σύστημα

Επιπλέον, η αμηνόρροια μπορεί να έχει επιπτώσεις στην αναπαραγωγική υγεία και τη γονιμότητα. Οι ακανόνιστοι εμμηνορροϊκοί κύκλοι και η ανωορρηξία (έλλειψη ωορρηξίας) μπορεί να αποτελέσουν προκλήσεις για τις γυναίκες που προσπαθούν να συλλάβουν. Πέρα από τον άμεσο αντίκτυπο στη γονιμότητα, η αμηνόρροια μπορεί επίσης να αποτελεί σύμπτωμα υποκείμενων διαταραχών της αναπαραγωγής, όπως το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών (PCOS) ή η δυσλειτουργία του θυρεοειδούς, γεγονός που μπορεί να περιπλέξει περαιτέρω τον αναπαραγωγικό προγραμματισμό.

Ψυχική υγεία

Οι ορμονικές διαταραχές που σχετίζονται με την αμηνόρροια μπορεί επίσης να επηρεάσουν την ψυχική υγεία. Οι αλλαγές στα επίπεδα των οιστρογόνων μπορεί να επηρεάσουν τη διάθεση και τη γνωστική λειτουργία, συμβάλλοντας ενδεχομένως σε συμπτώματα άγχους και κατάθλιψης. Ο ψυχολογικός αντίκτυπος της αμηνόρροιας δεν πρέπει να παραβλέπεται και μια ολιστική προσέγγιση της διαχείρισης μπορεί να περιλαμβάνει την αντιμετώπιση τόσο των σωματικών όσο και των συναισθηματικών πτυχών της γυναίκας.

Ο κρίσιμος ρόλος της διατροφής

Σίδηρος

Ο σίδηρος είναι κύριο συστατικό της αιμοσφαιρίνης, της πρωτεΐνης των ερυθρών αιμοσφαιρίων που είναι υπεύθυνη για τη μεταφορά του οξυγόνου σε όλο το σώμα. Η έμμηνος ρύση περιλαμβάνει την απώλεια αίματος και αν αυτή απουσιάζει ή είναι ακανόνιστη, ενδέχεται να υπάρχει μειωμένη ανάγκη για σίδηρο. Ωστόσο, η εξασφάλιση επαρκούς πρόσληψης σιδήρου παραμένει ζωτικής σημασίας για τη συνολική υγεία. Η έλλειψη σιδήρου μπορεί να οδηγήσει σε αναιμία, προκαλώντας κόπωση, αδυναμία και μειωμένη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος.

Ασβέστιο

Το ασβέστιο είναι απαραίτητο για την υγεία των οστών, διαδραματίζοντας βασικό ρόλο στη δομή και τη δύναμη των οστών. Η παρατεταμένη αμηνόρροια, ιδίως σε καταστάσεις όπως η υποθαλαμική αμηνόρροια, μπορεί να οδηγήσει σε μειωμένη οστική πυκνότητα. Το ασβέστιο καθίσταται ζωτικής σημασίας για τη στήριξη της υγείας των οστών και την πρόληψη καταστάσεων όπως η οστεοπόρωση. Συμβάλλει επίσης στη λειτουργία των μυών, στη μετάδοση των νεύρων και στην πήξη του αίματος.

Βιταμίνη D

Η βιταμίνη D είναι μια από τις σημαντικότερες βιταμίνες που μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την πρόληψη και την καταπολέμηση της αναιμίας. Η βιταμίνη D είναι ζωτικής σημασίας για την απορρόφηση του ασβεστίου και του φωσφόρου, προάγοντας την υγεία των οστών. Παίζει επίσης ρόλο στη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος και στη ρύθμιση της διάθεσης. Η ανεπάρκεια βιταμίνης D μπορεί να επιδεινώσει θέματα που σχετίζονται με την υγεία των οστών και είναι σύνηθες τα άτομα με αμηνόρροια να έχουν χαμηλότερα επίπεδα βιταμίνης D. Η επαρκής έκθεση στο ηλιακό φως και οι διατροφικές πηγές βιταμίνης D, όπως τα λιπαρά ψάρια και τα εμπλουτισμένα τρόφιμα, μπορούν να συμβάλουν στη διατήρηση των βέλτιστων επιπέδων.

Βιταμίνη Κ

Η βιταμίνη Κ είναι απαραίτητη για την πήξη του αίματος και τον μεταβολισμό των οστών. Η εξασφάλιση επαρκούς πρόσληψης βιταμίνης Κ είναι σημαντική για τη συνολική υγεία του αίματος, ιδίως εάν η εμμηνορρυσιακή αιμορραγία είναι ακανόνιστη ή απουσιάζει.

Σύμπλεγμα βιταμινών Β (Β6, Β12, φυλλικό οξύ):

Οι βιταμίνες Β διαδραματίζουν διάφορους ρόλους στον ενεργειακό μεταβολισμό, στην παραγωγή ερυθρών αιμοσφαιρίων και στη λειτουργία των νεύρων. Τα επαρκή επίπεδα αυτών των βιταμινών είναι απαραίτητα για τη συνολική υγεία, ιδίως λαμβάνοντας υπόψη τις πιθανές επιπτώσεις στα επίπεδα ενέργειας και στο σχηματισμό αιμοσφαιρίων. Το φυλλικό οξύ είναι ζωτικής σημασίας για την ανάπτυξη του εμβρύου σε περίπτωση μελλοντικής εγκυμοσύνης.

Εκτός από την αντιμετώπιση συγκεκριμένων αναγκών σε θρεπτικά συστατικά, είναι ζωτικής σημασίας να τονιστεί ο ρόλος της συνολικής διατροφικής επάρκειας στη διαχείριση της αμηνόρροιας. Μια ισορροπημένη και θρεπτική δίαιτα, σχεδιασμένη για την κάλυψη των ατομικών ενεργειακών αναγκών, συμβάλλει όχι μόνο στην αναπλήρωση των αποθεμάτων θρεπτικών συστατικών αλλά και στη συνολική υγεία και ευεξία.

Με δυο λόγια

Η αναγνώριση του καθοριστικού ρόλου της διατροφής στη διαχείριση της αμηνόρροιας δίνει τη δυνατότητα στις γυναίκες να κάνουν ενημερωμένες επιλογές που επηρεάζουν θετικά την αναπαραγωγική τους υγεία και τη συνολική τους υγεία. Η αμηνόρροια δεν είναι απλώς μια διαταραχή του εμμηνορροϊκού κύκλου- μπορεί να είναι ενδεικτική βαθύτερων προκλήσεων για την υγεία. Οι επιπτώσεις της εκτείνονται πέρα από την αναπαραγωγική υγεία, περιλαμβάνοντας την υγεία των οστών, την καρδιαγγειακή λειτουργία, την ψυχική ευεξία και τη γονιμότητα.

Η έγκαιρη παρέμβαση, είναι απαραίτητη για τον μετριασμό των πιθανών μακροπρόθεσμων συνεπειών της αμηνόρροιας στην υγεία της γυναίκας. Προχωρώντας προς τα εμπρός, μια ολιστική προσέγγιση στην υγεία των γυναικών, που περιλαμβάνει τόσο ιατρικές όσο και διατροφικές εκτιμήσεις, καθίσταται επιτακτική ανάγκη για την αντιμετώπιση των πολυπλοκότητας της αμηνόρροιας και την προώθηση της βέλτιστης αναπαραγωγικής και συνολικής υγείας.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
  • Anna K Melin, Ida A Heikura, Adam Tenforde, Margo Mountjoy, “Energy Availability in Athletics: Health, Performance, and Physique”, Int J Sport Nutr Exerc Metab. 2019 Mar 1;29(2):152-164. doi: 10.1123/ijsnem.2018-0201. Epub 2019 Feb 26.
  • Karina Ryterska, Agnieszka Kordek, Patrycja Zaleska, “Has Menstruation Disappeared? Functional Hypothalamic Amenorrhea-What Is This Story about?”, Nutrients . 2021 Aug 17;13(8):2827. doi: 10.3390/nu13082827.
  • Karolina Lagowska Karina Kapczuk, and Jan Jeszka, “Nine–month nutritional intervention improves restoration of menses in young female athletes and ballet dancers”, J Int Soc Sports Nutr. 2014; 11: 52. Published online 2014 Oct 31. doi: 10.1186/s12970-014-0052-9
  • Rachel E. Roberts, Linda Farahani, and Channa Jayasena, “Current understanding of hypothalamic amenorrhoea”, Sage journals, First published online July 30, 2020. https://doi.org/10.1177/2042018820945854
  • Marie Eve Sophie Gibson, Nathalie Fleming, Caroline Zuijdwijk, Tania Dumont, “Where Have the Periods Gone? The Evaluation and Management of Function Hypothalamic Amenorrhea”, J Clin Res Pediatr Endocrinol. 2020 Feb 6;12(Suppl 1):18-27. doi: 10.4274/jcrpe.galenos.2019.2019.S0178.

 

Μάγδα Παναγιωτίδου
Μάγδα Παναγιωτίδου Διαιτολόγος – Διατροφολόγος M.Sc.

Η Μάγδα είναι Διαιτολόγος - Διατροφολόγος, M.Sc. και μέλος της ομάδας Restart Diet. Με σύμμαχο τα χρόνια εμπειρίας και τις μεταπτυχιακές σπουδές της, στον τομέα της Κλινικής Διατροφής, παρέχει τόσο εξατομικευμένη συμβουλευτική και διατροφική εκμάθηση σε κλινικά περιστατικά, όσο υποστήριξη και διατροφική εκπαίδευση σε ανθρώπους που βρίσκονται μέσα στον φαύλο κύκλο των Διατροφικών Διαταραχών.

Η προσέγγιση της είναι πάντα εξατομικευμένη, γίνεται με ενσυναίσθηση, φιλική διάθεση και στηρίζεται σε τεκμηριωμένες έρευνες περί διατροφής, υγείας κι ευεξίας του ανθρώπου.

Οι συνεδρίες, πραγματοποιούνται είτε δια ζώσης στο διαιτολογικό γραφείο Restart Diet, είτε εξ΄ αποστάσεως (online).