Διατροφή

Πεπόνι: Δροσιά και πλούσια γεύση

22 Αυγούστου 2014
5694 Προβολές
3 λεπτά να διαβαστεί
peponi kai diartofiki aksia

Photo source: www.bigstockphoto.com

Μέσα στον πυρετό του καλοκαιριού και την απογείωση του υδραργύρου, το πεπόνι αποτελεί μια «όαση δροσιάς», με πλούσια γεύση και χρυσαφένιο χρώμα, καθώς αποτελεί ένα από τα πιο διαδεδομένα καλοκαιρινά φρούτα.

Λίγα ιστορικά στοιχεία

Με καταγωγή από την Ασία, κατάφερε από πολύ νωρίς να συνοδευτεί από σημαντικές θεραπευτικές ιδιότητες. Πιο συγκεκριμένα, το κιτρινωπό πεπόνι, που είναι γνωστό με την ονομασία cantaloupe, χρησιμοποιείται στην Κίνα για τη θεραπεία της ηπατίτιδας. Επίσης, οι σπόροι του χρησιμοποιούνται στις Φιλιππίνες, για την αντιμετώπιση του καρκίνου και την πρόκληση εμμηνόρροιας, στην Ινδία χρησιμοποιείται ως διουρητικό και στην Αφρική γίνονται χυλός και τρώγεται για την πρόκληση αποβολών.

Που καλλιεργείται το πεπόνι; 

Σήμερα, στην Ελλάδα οι μεγαλύτερες καλλιέργειες πεπονιού απαντώνται στην Πελοπόννησο και στην Κρήτη, ενώ, παγκοσμίως, τα σκήπτρα της παραγωγής κρατά η Κίνα και ακολουθούν η Ισπανία, η Τουρκία, το Ισραήλ, και οι Η.Π.Α.

Στη χώρα μας, το πεπόνι κατέχει υψηλή θέση στις προτιμήσεις των καταναλωτών, λόγω της ιδιαίτερα γλυκιάς και δροσιστικής του γεύσης, της υψηλής περιεκτικότητάς του σε νερό, αλλά και του πλήθους βιταμινών που διαθέτει, προσφέροντας συνάμα λίγες θερμίδες.

Πεπόνι: Ποια είναι η θρεπτική αξία του;

Το πεπόνι αποδίδει μόνο 36 θερμίδες/100 gr, 9,09 gr υδατάνθρακες και 90 gr νερό. Δε θα πρέπει να ξεγελάει η ελαφριά του γεύση αφού έχει αρκετά φυσικά σάκχαρα και έτσι η υπερκατανάλωσή του μπορεί να είναι επιβαρυντική για το βάρος μας.

Η χημική του ανάλυση έχει δείξει ότι είναι πλούσιο σε βιταμίνες Α και C, καθώς και σε θειαμίνη, νιασίνη, Β6 και κάλιο, ενώ δεν περιέχει καθόλου χοληστερόλη. Καλό θα είναι να τρώγεται ώριμο, διαφορετικά παρέχει ελάχιστα από τα παραπάνω διατροφικά στοιχεία. Όσο πιο ώριμο είναι το πεπόνι, τόσο μεγαλύτερα και τα ποσοστά β-καροτίνης περιέχει. Χαρακτηριστικό δείγμα της ωριμότητας ενός πεπονιού, είναι το άρωμά του.

Διαλέξτε επομένως πεπόνια με ικανοποιητικό βάρος και έντονο αρωματικά (γλυκιά οσμή). Διαφορετικά, τοποθετήστε το για μερικές μέρες σε θερμοκρασία δωματίου μέχρι να αποκτήσει το άρωμά του και κόψτε το μετά.

Διατροφική Ανάλυση 100g Πεπόνι  (Ποικιλία: Ηoneydew )
Θρεπτικό συστατικό Τιμή
Ενέργεια 36 kcal
Υδατάνθρακες 9,09 g
 εκ των οποίων σάκχαρα 8,12 g
Πρωτεΐνες 0,54 g
Ολικά λιπαρά 0,14 g
Φυτικές ίνες 0.8 g
Βιταμίνες
Φυλλικό Οξύ (B9) 19 μg
Νιασίνη (B3) 0.418 mg
Παντοθενικό οξύ (B5) 0.155 mg
Πυριδοξίνη (B6) 0.088 mg
Ριβοφλαβίνη (B2) 0.012 mg
Θειαμίνη (B1) 0.038 mg
Βιταμίνη C 18 mg
Βιταμίνη A 50 IU
Βιταμίνη E 0.02 mg
Βιταμίνη  K 2.9 μg
β-καροτένιο 30 μg
Μέταλλα
Νάτριο 18 mg
Κάλιο 228 mg
Ασβέστιο 6 mg
Χαλκός 0.024 mg
Σίδηρος 0.17 mg
Μαγνήσιο 10 mg
Μαγγάνιο 0.027 mg
Φώσφορος 11 mg
Ψευδάργυρος 0.09 mg

Πηγή: USDA Nutrient Database

Πεπόνι και οφέλη στην υγεία

Το πεπόνι, κατά την άποψη πολλών ερευνητών σε θέματα διατροφής, είναι πλούσιο σε έναν αριθμό συστατικών που συμβάλλουν θετικά στην καλύτερη υγεία συνολικά!

Αντιπηκτικές και αντιθρομβωτικές ιδιότητες

Πιο συγκεκριμένα, τα στοιχεία που έρχονται στο φως για το πεπόνι cantaloupe καθιστούν το φρούτο ακόμα πιο σημαντικό από ότι υποστηρίζουν οι παραδοσιακές θεωρίες. Σε ένα ενδιαφέρον πείραμα αποδείχτηκε ότι διαθέτει αντιπηκτικές και αντιθρομβωτικές ιδιότητες.

eidi peponiou inside

 

Στο πείραμα, οι ερευνητές ανέμιξαν αιμοπετάλια με τη γλυκιά, νερουλή σάρκα του πεπονιού και διαπίστωσαν ότι το πεπόνι περιέχει έναν παράγοντα, που εμποδίζει τη συσσώρευση των ανθρωπίνων αιμοπεταλίων. Τα αιμοπετάλια δεν κατάφεραν να ενωθούν, σχηματίζοντας τους θρόμβους που ευθύνονται για τις καρδιοπάθειες και τα εγκεφαλικά επεισόδια. Το αντιπηκτικό χημικό του πεπονιού είναι η αδενοσίνη, ένα συστατικό που υπάρχει επίσης στα κρεμμύδια, στο σκόρδο και στα μανιτάρια. Από ό,τι φαίνεται, λοιπόν, το πεπόνι είναι ακόμη μια τροφή που βοηθά στην αραίωση του αίματος, μειώνοντας τις πιθανότητες καρδιακών προσβολών και εγκεφαλικών.

Εξαιρετική πηγή αντιοξειδωτικών

Επίσης, το πεπόνι είναι εξαιρετική πηγή αντιοξειδωτικών ουσιών, καθώς περιέχει βιταμίνη C και, β-καροτίνη, συμβάλλοντας έτσι στην προστασία του οργανισμού από διάφορους τύπους καρκίνου, καρδιακά νοσήματα και άλλα ακόμα προβλήματα που συνδέονται με την μεγάλη ηλικία, όπως ο καταρράκτης. Ακόμη, περιέχει βιταμίνη Α (19%/100gr), η οποία είναι σημαντική για την καλύτερη όραση και την αποτελεσματικότερη άμυνα στις μολύνσεις, καθώς ενδυναμώνει τα λεμφοκύτταρα του οργανισμού. Όσον αφορά στη βιταμίνη C, περιέχεται σε υψηλά ποσοστά (41%/100gr), βοηθώντας και αυτή με τη σειρά της το αμυντικό σύστημα του οργανισμού ενάντια στις μολύνσεις, προστατεύοντας παράλληλα από το οξειδωτικό στρες και τα προϊόντα του μεταβολισμού που επιταχύνουν τη διαδικασία της γήρανσης. Περιέχει ακόμη βιταμίνη Β6, η οποία συμβάλλει στην σύνθεση των νευροδιαβιβαστών του εγκεφάλου καθώς συντελεί στην καλύτερη πνευματική και ψυχολογική υγεία.

Πώς συμβάλλει στην υγεία της καρδιάς;

Πλούσιο, συν τοις άλλοις, σε κάλιο, συμβάλλει στη ρύθμιση της καρδιακής λειτουργίας και της αρτηριακής πίεσης, διαθέτοντας συνάμα διουρητική δράση (κυρίως λόγω του μεγάλου ποσοστού νερού που περιέχει). Σε μία πρόσφατη μελέτη, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι άτομα με υψηλότερα επίπεδα καλίου στον οργανισμό τους εμφάνισαν χαμηλότερη πίεση αίματος. Αντίθετα, άτομα με ελάχιστες ποσότητες καλίου στο αίμα, διέτρεχαν μεγαλύτερο κίνδυνο υψηλής πίεσης του αίματος. Παράλληλα, μελέτες έδειξαν ότι το κάλιο μπορεί να παρεμποδίσει την δράση της LDL χοληστερόλης (κακή χοληστερόλη) και να αποβεί επιζήμια για τον οργανισμό.

Ιδιότητες πέρα από την υγεία

Το πεπόνι είναι επομένως μια αξιοσημείωτη πηγή ωφέλιμων και θρεπτικών ουσιών, με σημαντικές προστατευτικές και ευεργετικές δράσεις για την υγεία μας και όχι μόνο. Στην αρχαιότητα είχε και καλλυντικές ιδιότητες, τις οποίες χρησιμοποιούμε ακόμα και σήμερα, χρησιμοποιώντας μάσκες προσώπου που γίνονται από φλούδες πεπονιού. Πιστεύεται ότι η φλούδα του πεπονιού τονώνει το δέρμα και βοηθά στην μείωση της ακμής κατά την εφηβεία.

Πως μπορούμε να καταναλώσουμε το πεπόνι;

Ωμό, σε φέτες ή σε φρουτοσαλάτες, χτυπώντας το στο μίξερ και φτιάχνοντας γρανίτα, παγωτό, χυμό ή αναψυκτικό.

Προσοχή όμως! Μην αφήνεται το πεπόνι κομμένο σε φέτες για πολλή ώρα, διότι ότι η βιταμίνη C που περιέχει, καταστρέφεται γρήγορα, αν εκτεθεί στον αέρα. Γι’ αυτό και είναι πολύ σημαντικό να καταναλώνεται αμέσως μόλις κοπεί.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

Ndb.nal.usda.gov. (2014). Food Composition Databases Show Foods -- Melons, honeydew, raw. [online] Available at: https://ndb.nal.usda.gov/ [Accessed 7 Aug. 2014].

Fundo, J., Miller, F., Garcia, E., Santos, J., Silva, C. and Brandão, T. (2017). Physicochemical characteristics, bioactive compounds and antioxidant activity in juice, pulp, peel and seeds of Cantaloupe melon. Journal of Food Measurement and Characterization, 12(1), pp.292-300.

Sing P. Tan, Tuyen C. Kha, Sophie E. Parks & Paul D. Roach (2016) Bitter melon (Momordica charantia L.) bioactive composition and health benefits: A review, Food Reviews International, 32:2, 181-202, DOI: 10.1080/87559129.2015.1057843

Abascal, K. and Yarnell, E. (2005). Using Bitter Melon to Treat Diabetes. Alternative and Complementary Therapies, 11(4), pp.179-184.

  • Παναγιώτης Βαραγιάννης
    Παναγιώτης Βαραγιάννης Κλινικός Διαιτολόγος-Διατροφολόγος, M.Med.Sc , PhD c

    Ο Παναγιώτης Α. Βαραγιάννης είναι Κλινικός Διαιτολόγος-Διατροφολόγος, με μεταπτυχιακή εξειδίκευση M.Med.Sc στην Κλινική Διατροφή ενώ σήμερα είναι Υποψήφιος Διδάκτωρ του ΓΠΑ με ερευνητικό θέμα την Παιδική Παχυσαρκία. Διατηρεί Ιδιωτικό Διαιτολογικό γραφείο στο νησί της Σαλαμίνας.