Άλλες Παθήσεις

Πόνος στη μέση - οσφυαλγία & ισχιαλγία

Χρυσάνθης Σταματίου & της Δήμητρας Μπαλάσκα
03 Ιουνίου 2015
14796 Προβολές
4 λεπτά να διαβαστεί
Πόνος στη μέση - οσφυαλγία  & ισχιαλγία

Ο πόνος στη μέση ή λουμπάγκο ή οσφυαλγία αναφέρεται στον πόνο χαμηλά στην πλάτη. Είναι ένα σύμπτωμα (όχι νόσος) που αφορά οποιοδήποτε πόνο στην οσφυϊκή μοίρα της σπονδυλικής στήλης ανεξάρτητα από την αιτία που τον προκαλεί.

Μπορεί να εμφανιστεί ξαφνικά μετά από μία απότομη κίνηση ή και σταδιακά, χειροτερεύοντας με το πέρασμα του χρόνου. Ο πολύ δυνατός πόνος εντοπίζεται στην περιοχή γύρω από τη μέση αλλά μπορεί να επεκτείνεται και στο πόδι, ενώ συχνά μπορεί να συνοδεύεται από μουδιάσματα στα δάκτυλα των ποδιών.

Πρόκειται για ένα από τα πιο συχνά συμπτώματα που μπορεί να εμφανίσει κάποιος, αφού το 80% των ανθρώπων το έχουν ζήσει τουλάχιστον μια φορά στη ζωή τους

Τι έδειξε η έρευνα;

Πρόσφατη έρευνα (Smuck M 2013) σε 7.000 περίπου Αμερικανούς έδειξε ότι ο κίνδυνος εμφάνισης οσφυαλγίας εξαρτάται από τον δείκτη βάρους σώματος (ΒΜΙ) ο οποίος δείχνει τη βαρύτητα της παχυσαρκίας. Ο κίνδυνος αυτός από 2,9% που είναι στον πληθυσμό φυσιολογικού βάρους (ΒΜΙ=20-25) εκτοξεύεται στο 11, 6% στον πληθυσμό με νοσογόνο παχυσαρκία (ΒΜΙ>36). Η φυσική δραστηριότητα φαίνεται πως μειώνει τον κίνδυνο αυτό, ιδίως στον πληθυσμό με ΒΜΙ από 26 έως 36 (υπέρβαροι και παχύσαρκοι).

Ισχιαλγία: ποια είναι τα αίτια;

Ο πόνος στη μέση είναι η δεύτερη κατά σειρά συνήθης αιτία απώλειας εργάσιμων ημερών μετά το κοινό κρυολόγημα. Μπορεί να προσβάλλει όλες τις ηλικίες, συχνότερα όμως τις ηλικίες από 30 έως 60 ετών. Έχει παρατηρηθεί όμως ότι σε νεαρότερα άτομα είναι συνήθως παροδικός, ενώ σε μεγαλύτερες ηλικίες είναι συχνότερα χρόνιος.

  • Οστεοαρθρίτιδα Ο.Μ.Σ.Σ.
  • Κήλη δίσκου με πιθανή ριζοπάθεια
  • Διάχυτη ιδιοπαθής σκελετική υπερόστωση (οστεόφυτα)
  • Σπονδυλαρθρίτιδα
  • Οστεοπόρωση
  • Μικροβιακοί παράγοντες
  • Αιματολογικοί παράγοντες
  • Ψυχοκοινωνικά αίτια
  • Παχυσαρκία

Ποια είναι η επιδημιολογία;

Για την εμφάνισή του ενοχοποιούνται διάφοροι παράγοντες όπως είναι η ηλικία, το φύλο, η κληρονομικότητα και η γενική κατάσταση της υγείας. Η παχυσαρκία θεωρείται επίσης εξίσου επιβαρυντικός παράγοντας για την μετάπτωση μιας απλής οσφυαλγίας σε μακροχρόνιο πρόβλημα.

Σε συνέντευξη και πλήρη εξέταση που υποβλήθηκαν 26 Νορβηγοί ασθενείς, βρέθηκε ότι σε ποσοστό 87% η πάθηση οφείλεται σε ψυχοκοινωνικούς παράγοντες.

Συνεχώς αυξανόμενα αποδεικτικά στοιχεία, δείχνουν ότι η αξιολόγηση στη φυσιοθεραπευτική προσέγγιση, έχει πολύ καλύτερα αποτελέσματα από τη χρήση εναλλακτικών προσεγγίσεων. Ασθενείς που λαμβάνουν άμεσα φυσικοθεραπεία έπειτα από επεισόδιο οξείας οσφυαλγίας, εμφανίζουν χαμηλότερα ποσοστά κινδύνου μεταγενέστερης ιατρικής υποστήριξης, σε σχέση με ασθενείς που έλαβαν φυσικοθεραπεία μετά.

Ισχιαλγία και θεραπευτική αντιμετώπιση

Αρχικά πρέπει να κάνει τις απαραίτητες εξετάσεις για να διαγνωστεί η πάθηση. Η διάγνωση της πάθησης που προκαλεί η οσφυαλγία απαιτεί προσεκτική λήψη του ιστορικού, λεπτομερή κλινική εξέταση, εργαστηριακό και ακτινολογικό έλεγχο και καλή συνεργασία μεταξύ ιατρικών ειδικοτήτων. Αυτό σημαίνει κατάλληλη φαρμακευτική αγωγή (αυτό θα το ορίσει ο γιατρός) και στη συνέχεια έναρξη φυσικοθεραπείας για την αποκατάσταση του προβλήματος και την επούλωση του πόνου και όλης της προσβεβλημένης περιοχής.

Πώς μπορεί όμως να αντιμετωπιστεί ο πόνος στη μέση αν συνυπάρχει με παχυσαρκία;

Άσκηση

Κατ’ αρχάς κύριο μέλημα θα πρέπει να είναι η απώλεια βάρους, καθώς και η καθημερινή σωματική άσκηση. Οι κύριες μυϊκές ομάδες που πρέπει να γυμναστούν είναι οι μύες της μέσης που είναι οι κοιλιακοί, οι ραχιαίοι, οι ιερονωτιαίοι και οι γλουτιαίοι. Αθλήματα που γυμνάζουν συνολικά το σώμα, όπως είναι η κολύμβηση πρέπει να προτιμούνται. Όμως, επειδή κάθε άνθρωπος είναι μοναδικός, το ορθότερο είναι να ακολουθηθεί ένα εξατομικευμένο πρόγραμμα άσκησης υπό την επίβλεψη γυμναστή. 

Κατανάλωση πρωινού

Θεωρείται ένα από τα σημαντικότερα γεύματα, καθώς «σπάει» την πολύωρη βραδινήνηστεία. Πολυάριθμες έρευνες έχουν δείξει ότι τα άτομα τα οποία δενκαταναλώνουνπρωινό έχουν 4,5 φορές μεγαλύτερο κίνδυνο να εμφανίσουν παχυσαρκία. Επίσης, σε μία μελέτη παρέμβασης παρατηρήθηκε ότι τα άτομα που ξεκίνησαν να τρώνεπρωινόέχασαν έως και 7,7 κιλά, έναντι αυτών που συνέχισαν να μην καταναλώνουνπρωϊνό.

Επαρκής ύπνος

Υπάρχει συσχέτιση της παχυσαρκίας με την έλλειψη ύπνου. Έρευνα έχει δείξει ότι όσοι κοιμούνταν λιγότερο από 5 ώρες εμφάνιζαν 65% μεγαλύτερο κίνδυνο παχυσαρκίας συγκριτικά με όσους κοιμούνταν 7 ώρες κάθε βράδυ.

Κατανάλωση συχνών γευμάτων

Αυτό σημαίνει τρία κυρίως γεύματα καθώς και δύο ενδιάμεσα. Πολλές έρευνες έχουν δείξει ότι η κατανάλωση τακτικών γευμάτων βοηθάει στον έλεγχο της πείνας, στην αποφυγή κατανάλωσης μεγάλων ποσοτήτων φαγητού και ανθυγιεινών τροφίμων καθώς και στη διατήρηση της ισορροπίας των επιπέδων της γλυκόζης στο αίμα.

Μεσογειακή Διατροφή

Σύμφωνα με αυτή θα πρέπει να καταναλώνονται καθημερινά τροφές φυτικής προέλευσης όπως τα δημητριακά ολικής άλεσης, τα φρούτα και τα λαχανικά, 2-3 μερίδες γαλακτοκομικών καθώς και ελαιόλαδο. Εβδομαδιαία, θα πρέπει να καταναλώνονται 1-2 γεύματα με μαγειρευμένα λαχανικά, 1-2 γεύματα με ψάρι ή θαλασσινά, 1-2 γεύματα με όσπρια και ένα γεύμα με κοτόπουλο. Τέλος, η κατανάλωση κόκκινου κρέατος πρέπει να περιορίζεται στα 2 γεύματα το μήνα.

Έλεγχος της ποσότητας φαγητού από κάθε κατηγορία τροφίμου

Ο έλεγχος των μερίδων είναι απαραίτητος για μια επιτυχή προσπάθεια απώλειας βάρους αλλά και για την επίτευξη μιας ισορροπημένης διατροφής. Περισσότερες πληροφορίες βρίσκονται στην ενημερωτική καμπάνια του medNutrition το μέγεθος…μετράει!

Επαρκής κατανάλωση νερού

Η σωστή ενυδάτωση του οργανισμού επιτρέπει την είσοδο των θρεπτικών συστατικών μέσα στα κύτταρα, αλλά και την αποβολή των απόβλητων του μεταβολισμού.

Φυσιοθεραπευτική αποκατάσταση

Η φυσιοθεραπευτική αποκατάσταση στην οσφυϊκή μοίρα είναι ένα σύνολο παρεμβάσεων. Η ηλεκτροθεραπεία, η θεραπευτική μάλαξη, η κινητοποίηση, το κατάλληλο ασκησιολόγιο, η εκμάθηση της σωστής στάσης και βάδισης είναι τα βασικότερα στοιχεία για την αποκατάσταση της οσφύος και τη μείωση των πιθανοτήτων για υποτροπιασμό.

Στο ασκησιολόγιο πρέπει να δίνεται μεγάλη προσοχή καθώς με αυτό τον τρόπο ενδυναμώνουμε την περιοχή και έτσι βοηθάμε στην καλή φυσιολογία της οσφύος και στη καθυστέρηση της εμφάνισης των συμπτωμάτων.

Στόχοι της φυσικοθεραπείας

  1. Μείωση του πόνου (κυρίως στο οξύ στάδιο).
  2. Εξάλειψη του αιτίου ή πρόληψη για την αποφυγή υποτροπής.
  3. Διατήρηση καλής φυσικής κατάστασης του υπόλοιπου μυοσυνδεσμικού συστήματος.
  4. Πλήρης αποκατάσταση και επαναφορά του ασθενή στις προηγούμενες δραστηριότητές του.
  5. Εργονομική εκπαίδευση του ασθενή, τόσο στο χώρο εργασίας του, όσο και στις υπόλοιπες ενασχολήσεις του.

Συμπερασματικά

Τέλος, θα πρέπει να σημειωθεί ότι δεν είναι σπάνιες οι περιπτώσεις που ο πόνος στη μέση πρέπει να αντιμετωπισθεί χειρουργικά. Στην περίπτωση που ο ασθενής είναι παχύσαρκος θα πρέπει να ακολουθήσει πρόγραμμα απώλειας βάρους, τόσο πριν, όσο και μετά το χειρουργείο, αφού το περιττό βάρος επιβαρύνει τη σπονδυλική στήλη με επιπλέον φορτίο το οποίο δυσχεραίνει την μετεγχειρητική του ίαση. Στις περιπτώσεις αυτές η απώλεια βάρους θα πρέπει να γίνει σταδιακά σύμφωνα με τις οδηγίες του διαιτολόγου σε συνεργασία φυσικά με τον ειδικό χειρουργό της σπονδυλικής στήλης (συνήθως Νευροχειρουργό ή σπανιότερα Ορθοπαιδικό ιατρό).

Συμβουλές για τον ασθενή

  • Όχι στην άρση των βαριών αντικειμένων
  • Καθημερινή τήρηση του ασκησιολόγιου
  • Διατήρηση των φυσιολογικών επιπέδων του σωματικού βάρους
  • Αποφυγή παπουτσιών χωρίς σωστό πάτο
  • Αποφυγή πολύωρης ορθοστασίας
  • Σωστή στάση και βάδιση.
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

Low Back Pain: How Does Your Physical Therapist Treat Low Back Pain? J Orthop Sports Phys Ther 2012;42(4):381-381. doi:10.2519/jospt.2012.0503

Man Ther. 2009 Oct;14(5):555-61. Epub 2008 Oct 1. ,Inter-examiner reliability of a classification system for patients with non-specific low back pain Vibe Fersum K, O'Sullivan PB, Kvåle A, Skouen JS.

Management patterns in acute low back pain: the role of physical therapy. Gellhorn AC, Chan L, Martin B, Friedly J , Spine (Phila Pa 1976). 2012 Apr 20;37(9):775-82

Rating scales for low back pain Umile Giuseppe Longo†, Mattia Loppini†, Luca Denaro‡, Nicola Maffulli*§ and Vincenzo Denaro† Br Med Bull (2010) 94 (1): 81-144. doi: 10.1093/bmb/ldp052 2010 January

  • Χρυσάνθη Σταματίου
    Χρυσάνθη Σταματίου Φυσικοθεραπεύτρια
  • Δήμητρα Μπαλάσκα
    Δήμητρα Μπαλάσκα Διαιτολόγος - Διατροφολόγος, M.Sc.

    Γεννήθηκε στον Πειραιά το 1982 και αποφοίτησε από το Τμήμα Επισκεπτών/ τριών Υγείας της Σχολής Επαγγελμάτων Υγείας του Τεχνολογικού Εκπαιδευτικού Ιδρύματος Αθηνών το 2004. Συνέχισε τις σπουδές τις στο Τμήμα Διατροφής και Διαιτολογίας της Σχολής Επαγγελμάτων Υγείας του Τεχνολογικού Εκπαιδευτικού Ιδρύματος Κρήτης από το οποίο αποφοίτησε το 2010.

Σας ενδιαφέρει επίσης: