Συστάσεις Διατροφής

Διατροφή: Πρόσθεση η αφαίρεση;

της Αλεξίας Παπαδάτου
19 Φεβρουαρίου 2015
1315 Προβολές
3 λεπτά να διαβαστεί
paidi pou grafei mathimatika se mauropinaka

Ο επιπολασμός της παχυσαρκίας αυξάνεται ολοένα στις μέρες μας με πρωτοφανείς ρυθμούς και επιφέρει σημαντικές επιπτώσεις στην υγεία, αλλά και την οικονομία. Κοινό χαρακτηριστικό πολλών προγραμμάτων διαχείρισης βάρους, εξακολουθεί να είναι η προώθηση ιδιαίτερα περιοριστικών διαιτολογίων, με κύριο στόχο το χάσιμο βάρους και όχι την υιοθέτηση μιας ισορροπημένης διατροφής.

Σε αυτές τις περιπτώσεις, η άμεση μείωση των κιλών και μόνο, γίνεται αυτοσκοπός, καθώς οι ενδιαφερόμενοι επικεντρώνονται στο τί δεν ''πρέπει'' να φάνε και όχι στο πώς θα εντάξουν ωφέλιμες για τον οργανισμό μας τροφές στο καθημερινό τους διαιτολόγιο, προασπίζοντας έτσι την υγεία τους και επιτυγχάνοντας ταυτόχρονα τον στόχο τους. Πολλές έρευνες αμφισβητούν την αποτελεσματικότητα αυτών των μοντέλων διατροφής, αλλά και τονίζουν τους κινδύνους που μπορεί να εγκυμονούν τόσο για τη σωματική όσο και για την ψυχική υγεία.

Παρότι ο βαθμός συμμόρφωσης στις περιοριστικές δίαιτες ποικίλλει από άτομο σε άτομο, έχει αποδειχθεί ότι όσοι επιλέγουν να ακολουθήσουν τέτοιου είδους διατροφικά μοντέλα, παραλείπουν σταθερά την λήψη πρωινού γεύματος, καθώς επικεντρώνονται στην κατανάλωση όσο το δυνατόν λιγότερων θερμίδων. Επιπλέον, δείχνουν μεν ιδιαίτερη προτίμηση σε προϊόντα χαμηλών θερμίδων, αλλά ταυτόχρονα με υψηλή περιεκτικότητα σε λιπαρά και αλάτι. Σύμφωνα με αποτελέσματα έγκυρων επιστημονικών ερευνών, τα άτομα που θέτουν περιορισμούς στη διατροφή τους, έχουν την τάση να υπερεκτιμούν το μέγεθος των μερίδων και να υποτιμούν την ποσότητα των τροφών που καταναλώνουν.

Είναι σημαντικό να αναφέρουμε ότι σε αυτές τις περιπτώσεις, τα εξωτερικά ερεθίσματα και όχι το αίσθημα κορεσμού, είναι αυτά καθαυτά που καθορίζουν τη συχνότητα, αλλά και το είδος της τροφής που καταναλώνεται, με σκοπό είτε τη μείωση, είτε τη διατήρηση του παρόντος βάρους. Η συναισθηματική λοιπόν κατάσταση, (θετική ή αρνητική) φαίνεται να πυροδοτεί την κατανάλωση τροφής η οποία φτάνει τις περισσότερες φορές σε σημεία υπερβολής.

Πηγή: www.viralnovelty.net

Όσων αφορά στη φυσική δραστηριότητα, αποτελέσματα μελέτης έδειξαν, ότι το διατροφικό προφίλ που βασίζεται στη δίαιτα του περιορισμού, οδήγησε δείγμα υπέρβαρων γυναικών, σε αύξηση κατανάλωσης τροφής, μετά από περίοδο μέτριας σωματικής δραστηριότητας.

Επίσης, τα άτομα που υιοθετούν περιοριστικά μοτίβα διατροφής, τείνουν να τρώνε πολύ περισσότερο όταν εκτίθενται σε εύγευστα φαγητά, σε αντίθεση με όσους περιλαμβάνουν μια ποικιλία στη διατροφή τους. Η αυξημένη πρόσληψη τροφής σε τέτοιες περιπτώσεις, μπορεί να οφείλεται στο έντονο αίσθημα της λιγούρας, και όχι τόσο στο αίσθημα της πείνας. Πολλές έρευνες υποδεικνύουν, ότι το συνεχές αίσθημα στέρησης, μειώνει σταδιακά τον αυτοέλεγχο και οδηγεί σε υπερκατανάλωση τροφής.

Με βάση τα αποτελέσματα ερευνών, μπορούμε να πούμε ότι η μείωση του βασικού μεταβολισμού σχετίζεται άμεσα με τα περιοριστικά μοντέλα διατροφής. Συγκεκριμένα, ύστερα από μελέτη σε ομάδα αθλητών, διαπιστώθηκε ότι ο μεταβολικός ρυθμός ηρεμίας (Resting Metabolic Rate/RMR), μειώθηκε έπειτα από μακρά περίοδο περιοριστικής δίαιτας. Άλλες έρευνες κατέδειξαν, ότι τα άτομα που ακολουθούσαν περιοριστικά μοντέλα διατροφής, είχαν σημαντικά χαμηλότερο μεταβολικό ρυθμό ηρεμίας, σε σχέση με αυτούς που είχαν υιοθετήσει μια πιο πλούσια διατροφή και ότι αυτό από μόνο του μπορεί να θεωρηθεί παράγοντας μείωσης του μεταβολικού ρυθμού ηρεμίας (RMR).

Μια σημαντική στατιστική συσχέτιση έχει βρεθεί μεταξύ του βαθμού συγκράτησης και της απελευθέρωσης της ινσουλίνης μετά γεύματος, σε άτομα που ακολουθούσαν περιοριστική δίαιτα. Ο βαθμός συγκράτησης αποδείχθηκε ισχυρότερος προγνωστικός δείκτης απελευθέρωσης της ινσουλίνης, από ότι η αντιλαμβανόμενη γευστικότητα των τροφίμων, γεγονός που υποδηλώνει ότι η ψυχολογική στάση ενός ατόμου απέναντι στο φαγητό (συγκράτηση), μπορεί να παίξει σημαντικότερο ρόλο, από ότι οι αισθητηριακές αντιλήψεις (γεύση), για τον προσδιορισμό έκκρισης της ινσουλίνης κατά την κεφαλική φάση.

Σημαντικός συσχετισμός έχει βρεθεί μεταξύ της συγκράτησης σε σχέση με το φαγητό και των επιπέδων κορτιζόλης, υποδεικνύοντας ότι η διατροφή που βασίζεται σε περιορισμούς, μπορεί να αυξήσει τα επίπεδα κορτιζόλης στον οργανισμό, άρα αποτελεί δυνητική απειλή για την υγεία των οστών.

Στα παλαιότερα χρόνια, εξαιτίας της αυξημένης σωματικής δραστηριότητας που απαιτούνταν για να ανταπεξέλθει ο άνθρωπος, η κυριότερη πρόκληση για τον έλεγχο του σωματικού βάρους, ήταν η πρόσληψη επαρκούς ενέργειας, για την πρόληψη αρνητικού ισοζυγίου στον οργανισμό. Αντιθέτως, στη σημερινή εποχή, απαιτείται ελάχιστη σωματική δραστηριότητα για τις ανάγκες της καθημερινότητας, καθώς υπάρχει ευρέως διαθέσιμο φθηνό και άφθονο φαγητό και με υψηλή ενεργειακή πυκνότητα.

Κατά συνέπεια, αυτό που πρέπει να λάβουμε υπ' όψη μας, είναι να διατηρούμε το θερμιδικό ισοζύγιο (ενεργειακό ισοζύγιο), την ισορροπία δηλαδή της θερμιδικής πρόσληψης και της θερμιδικής δαπάνης. Αντί λοιπόν να περιορίζουμε τη διατροφή μας, θα πρέπει να αναζητούμε τρόπους για να συμπεριλάβουμε ολοένα και περισσότερες ευεργετικές ως προς την υγεία μας τροφές, καταναλώνοντας πολλά φρούτα και λαχανικά, άπαχο κρέας και καλά λιπαρά οξέα, αλλά και εντάσσοντας τη σωματική άσκηση στην καθημερινότητά μας, ως μία καλή μακροπρόθεσμη στρατηγική. Αφού δεν μπορούμε να γυρίσουμε το ρολόι σε μία εποχή που το σωματικό βάρος διατηρείτο από ένστικτο, θα πρέπει να συνειδητοποιήσουμε ότι η ρύθμιση του σωματικού βάρους στο μέλλον, θα συνεχίσει να αποτελεί μια μεγάλη πρόκληση.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

Mokdad AH, Ford ES, Bowman BA, Dietz WH, Vinicor F, Bales VS and Marks JS (2003) Prevalence of Obesity, Diabetes and Obesity-Related Health Risk Factors. Jama;289:76-79

Pi-Sunyer X (2003) A Clinical View of the Obesity Problem. Science;299:859-860

French SA, Jeffery RW (1994) Consequences of Dieting to Lose Weight: Effects of Physical and Mental Health. Health Psycho;13:195-212

rench SA, Jeffery RW, Murray D (1999) I Dieting Good for You?: Prevalence, Duration and Associated Weight and Behavior Changes for Specific Weight Loss Strategies over Four Years in US Adults. In J Obes Relat Metab Disord;23:320-327

Contento IR, Zybert P, Williams SS (2005) Relationship of Cognitive Restraint of Eating Disinhibition to the Quality of Food Choices of Latina Women and Their Young Children. Prev Med;40:326-336

Stice E, Presnell K, Groesz L, Shaw H (2005) Effects of a Weight Maintenance Diet on Bulimic Symptoms in Adolescent Girls: An Experimental Test of the Dietary Restraint Theory. Health PSychol;24:402-412

Vogels C, Florin I (1997) Psychophysiological Responses to Food Exposure: An Experimental Study in Binge Eaters. Int J Eat Disord;21:147-157

Apfeldorfer G, Zermati JP (2001) Cognitive Restraint in Obesity, History of Ideas, Clinical Description. Presse Med;30:1575-1580

Lahteenmaki L, Tuorila H (1995) Three -Factor Eating Questionnaire and the Use and Linking of Sweet and Fat among Dieters. Physiol Behav;57:81-88

Borg P, Fogelholm M, Kukkonen-Harjula K (2004) Food Selection and Eating Behavior During Weight Maintenance Intervention and 2-Y Follow-up in Obese Men. Int J Obes Relat Metab Disord;28:1548-1554

Peters JC, Wyatt HR, Donahoo WT, Hill JO (2002) From instinct to intellect: the challenge of maintaining healthy weight in the modern world. Obesit;(3):69-74

Kanarek RB, Ryu M, Przypek J (1995) Preferences for Foods with Varying Levels of Salt and Fat Differ as a Function of Dietary Restraint and Exercise but Not Menstrual Cycle. Phychol Behav;57:821-826

Tuschl RJ, Laessle RG, Platte P, Pirke KM (1990) Differences in Food-Choice Frequences between Restraint and Unrestraint Eaters. Appetite;14:9-13

Rotenberg KJ, Flood D (2000) Dietary Restraint, Attributional Styles for Eating and Preloading Effects. Eat Behav;1:63-68

Legg C, Puri A, Thomas N (2000) Dietary Restraint and Self-Reportes Meal Sizes: Diary Studies with Differentially Informed Consent. Appetite;34:235-243

van Strient T, Cleven A, Schippers G (2000) Restraint, Tendency toward Overeating and Ice Cream Consumption. Int J Eat Disord;28:333-338

van Strient T, Ouwens MA (2003) Counterregulation in Female Obese Emotional Eaters: Schachter, Goldman and Gordon's (1968) Test of Psychosomatic Theory Revisited. Eat Behav;3:329-340

Chua JL, Touyz S, Hill AJ (2004) Negative Mood-Induced Overeating in Obese Binge Eaters: An Experimental Stusy. Int J Obes Relat Metab Disord;28:606-610

Visona C, George VA (2002) Impact in Overweight Women. Obes Res;10:1251-1258

Urbszat D, Herman CP, Polivy J (2002) Eat, Drink and Be Merry, for Tomorrow We Diet: Effects of Anticipated Deprivation on Food Intake in Restraint and Unrestraint Eaters. J Abnorm Psychol;111:396-401

Provencher V, Drapeau V, Tremblay A, Despres JP, Bounchard C, Lemieux S (2004) Eating Behaviors, Dietary Profile and Body Composition According to Dieting History in mEn and Women of the Quebec Family Stusy. Br J Nutr;91:997-1004

McLean JA, Barr SI, Prior JC (2001) Cognitive Dietary Restraint Is Associated with Higher Urinary Cortisol Excretion in Healthy Premenopausal Women. Am J Clin Nutr;73:7-12

Doucet E, Imbeault P, St-Pierre S, Almeras N, Mauriege P, Richard D, Tremblay A (2000) Appetite after Weight Loss by Energy Restriction and Low-Fat Diet -Exercise Follow-Up. Int J Obes Relat Metab Disord;24:906-914

Laessle RG, Wurmser H, Pirke KM (2000) Restraint Eating and Leptin Levels in Overweight Preadolescent Girls. Physio Behav;70:45-47

 

  • Αλεξία Παπαδάτου
    Αλεξία Παπαδάτου Διαιτολόγος - Διατροφολόγος, M.Sc.
ΣΧΟΛΙΑ
Η medNutrition σέβεται όλες τις απόψεις, αλλά διατηρεί το δικαίωμά του να μην αναρτά υβριστικά σχόλια και διαφημίσεις. Τα σχόλια απηχούν αποκλειστικά τις απόψεις των αναγνωστών.