743
Συστάσεις Διατροφής

Συμπληρώματα διατροφής και η αναγκαιότητα τους

Χρειαζόμαστε τα συμπληρώματα;

Τα συμπληρώματα διατροφής είναι ένα θέμα πάνω στο οποίο υπάρχουν έντονες διαφωνίες μεταξύ των ειδικών. Μερικοί ισχυρίζονται ότι για την πλειοψηφία των ανθρώπων μια ισορροπημένη και με ποικιλία διατροφή, είναι δυνατό να παρέχει όλα τα θρεπτικά συστατικά που χρειαζόμαστε για καλή υγεία. ?λλοι υποστηρίζουν ότι υγιεινή διατροφή είναι δύσκολο να επιτευχθεί, γι? αυτό και τα συμπληρώματα τα θεωρούν απαραίτητα.

Ποιοί πρέπει να πάρουν συμπληρώματα;

  • Βιταμίνη Β12 για τους αυστηρά φυτοφάγους.
  • Για τα άτομα που δεν έχουν το χρόνο να καταναλώνουν πλήρη και επαρκή γεύματα.
  • Άτομα που κάνουν δίαιτες αδυνατίσματος και ελλειποβαρή άτομα (εφόσον κρίνεται απαραίτητο από τον αρμόδιο επιστήμονα υγείας).
  • Για εκείνους που θέλουν να βελτιώσουν τη συνολική τους υγεία, τη φυσική τους κατάσταση ή που αθλούνται.
  • Για να επιμηκυνθεί η βιωσιμότητα και να καθυστερήσουν την εκδήλωση φαινομένων που σχετίζονται με κάθε ηλικία: βρέφη, παιδιά, εφήβους, γυναίκες σε αναπαραγωγική περίοδο, ηλικιωμένοι και σε μειονότητες (π.χ. συμπληρώματα ασβεστίου μαζί με τουλάχιστον 10 mcg βιταμίνης D ημερησίως για ανθρώπους που βρίσκονται σε κίνδυνο για οστεοπόρωση ή Β6 και/ ή Μαγνήσιο σε προεμμηνορρυσιακό σύνδρομο).
  • Γυναίκες σε περιόδους εγκυμοσύνης και θηλασμού (π.χ. συμπλήρωμα 400mcg Φυλλικού Οξέος ημερησίως πριν και μετά τη δωδέκατη εβδομάδα της κύησης για την πρόληψη νευρολογικών διαταραχών - διαταραχές της σπονδυλικής στήλης, ή Βιταμίνη D για θηλάζουσες μητέρες και μωρά κάτω των 2 ετών).
  • Άτομα η διατροφή των οποίων επηρεάζεται από μια πρόσφατη εγχείρηση ή που πάσχουν από κάποια νόσο ( π.χ. σύνδρομο δυσαπορρόφησης, ηπατοχολικά νοσήματα, εγκαυματίες, άτομα με συγγενή προβλήματα μεταβολισμού).
  • Για τα συμπτώματα του στρες.
  • Σε καπνιστές, αλκοολικούς, εθισμένους στα ναρκωτικά, σε άτομα με χαμηλό εισόδημα και άτομα τα οποία κάνουν χρόνια χρήση φαρμάκων.
  • Για να προληφθούν ή να αντιμετωπιστούν διάφορα συμπτώματα, όπως στο κρυολόγημα, τα καρδιαγγειακά νοσήματα (π.χ. νιασίνη (νικοτινικό οξύ) και βιταμίνες της ομάδας Β), στον καρκίνο (τα αντιοξειδωτικά), στη μειωμένη όραση, σε δερματολογικές παθήσεις κ.α.)

«Φυσικές» Βιταμίνες

Οι χαρακτηρισμοί «φυσικές» ή «σε μορφή τροφής» βιταμίνες χρησιμοποιούνται κυρίως για λόγους μάρκετινγκ και δεν ανταποκρίνονται σε διατροφικούς όρους. Δεν απορροφώνται καλύτερα από τις αντίστοιχες συνθετικές.
Βιταμίνες που απελευθερώνονται με το χρόνο

Οι βιταμίνες που απελευθερώνονται με το χρόνο ή παρατεταμένης απελευθέρωσης βιταμίνες απορροφώνται λιγότερο αποτελεσματικά από τις συνήθεις βιταμίνες. Κάθε θρεπτικό συστατικό απορροφάται σε συγκεκριμένη θέση στο έντερο και έτσι οι παρατεταμένης απελευθέρωσης βιταμίνες μπορεί να «χάσουν» εκείνο το σημείο και να μην απορροφηθούν.

Συμπληρώματα ενισχυμένα με ένζυμα

Τα ενισχυμένα με ένζυμα συμπληρώματα δεν χρησιμοποιούνται καλύτερα. Τα ένζυμα καταστρέφονται από τα οξέα του στομάχου και δεν έχουν κανένα αποτέλεσμα.

Είναι τα συμπληρώματα ασφαλή;

Η υπερβολική πρόσληψη ορισμένων βιταμινών ή μετάλλων, μπορεί να οδηγήσει σε τοξικότητα και για αυτό το λόγο αναμένονται να δημοσιευθούν νέα και πιο ασφαλή ανώτατα επίπεδα πρόληψης για κάθε συστατικό. Υπάρχουν αρκετές παρενέργειες που σχετίζονται με τις υπερβολικές δόσεις κάποιων συμπληρωμάτων, για παράδειγμα:

  • Υπερβολικές λήψεις βιταμίνης Α μπορούν να προκαλέσουν ηπατική και οστική βλάβη, αλωπεκία, διπλωπία, εμετούς και πονοκεφάλους. Μπορούν επίσης να οδηγήσουν σε τερατογένεση στο έμβρυο κατά την εγκυμοσύνη. Οι γυναίκες που είναι ή πρόκειται να κυοφορήσουν συνιστάται να παίρνουν συμπλήρωμα βιταμίνης Α μόνο σε ειδικό σκεύασμα για εγκυμοσύνη.
  • Υπερβολικές δόσεις βιταμίνης Β6 μπορεί να προκαλέσουν νευρολογικά συμπτώματα. Αυτά τα συμπτώματα είναι αντιστρέψιμα όταν διακοπεί η λήψη του συμπληρώματος.
  • Υπερβολική πρόσληψη Φυλλικού Οξέος μπορεί να καλύψει μια έλλειψη σε βιταμίνη Β12 και να συσχετισθεί με νευρολογική διαταραχή. Εκτεταμένη ανεπάρκεια σε Β12 μπορεί να προκαλέσει μόνιμη νευρολογική ανεπάρκεια.

Άλλοι προβληματισμοί για τα συμπληρώματα

Αντίθετα με τα φάρμακα δεν υπάρχει επίσημος τρόπος για να αναφερθούν παρενέργειες συμπληρωμάτων βιταμινών και μετάλλων. Η απουσία αυτού του συστήματος ελέγχου δυσχεραίνει την αναγνώριση προβλημάτων με συγκεκριμένα θρεπτικά συστατικά και τις δόσεις τους.

Υπερβολικές δόσεις συμπληρωμάτων (αυτά που παρέχουν πάνω από 200-300% των Συνιστώμενων από την Ευρωπαϊκή Ένωση Ημερήσιων Προσλήψεων) δεν αποτελούν φυσικό επακόλουθο της δίαιτας. Ούτε έχουν πρόσθετα οφέλη στην υγεία? όταν το σώμα κορεστεί από ένα θρεπτικό συστατικό η περίσσεια χάνεται? συνήθως μέσα σε 1 ώρα περίπου από την πρόσληψη.

Υψηλές δόσεις κάποιων συστατικών μπορεί να αναστείλουν την απορρόφηση άλλων συστατικών, για παράδειγμα υψηλές προλήψεις Ασβεστίου μπορούν να εμποδίσουν την απορρόφηση Σιδήρου και η περίσσεια Ψευδαργύρου μπορεί να μειώσει την απορρόφηση του Χαλκού. Αυτός είναι ένας επιπρόσθετος λόγος γιατί οι υψηλές δόσεις από μεμονωμένα θρεπτικά συστατικά δεν είναι επιθυμητές.

Συμπέρασμα

Ανινισορροπίες θρεπτικών συστατικών και τοξικότητες είναι λιγότερο πιθανό να συμβούν όταν λαμβάνουμε τα θρεπτικα συστατικά από τις τροφές. Γι? αυτό το λόγο συνίσταται μια ισορροπημένη διατροφή που να περιλαμβάνει τρόφιμα από όλες τις ομάδες τροφίμων:

  • Ψωμί, ρύζι, ζυμαρικά και άλλα δημητριακά (κατά προτίμηση το λιγότερο δυνατόν επεξεργασμένα) και πατάτες 
  • Φρούτα και χυμοί
  • Λαχανικά
  • Πουλερικά, ψάρι και άπαχο κρέας και εναλλακτικά όσπρια και φιστίκια
  • Γαλακτοκομικά προϊόντα χαμηλά σε λιπαρά
  • Υγιεινά λιπαρά οξέα όπως μονοακόρεστα και ω-3 (σολομός, σκουμπρί) 

Για αυτούς που προτιμούν να πάρουν συμπληρώματα ως ασφαλιστική δικλείδα για να εξασφαλίσουν την πρόσληψη των θρεπτικών συστατικών που χρειάζονται, καλύτερα να επιλέξουν ένα γενικό πολυβιταμινούχο συμπλήρωμα, το οποίο να παρέχει τουλάχιστον 15 θρεπτικά συστατικά σε επίπεδα 150% και κάτω της Συνιστώμενης Ημερήσιας Πρόσληψης. Θα πρέπει να αποφεύγετε την πρόσληψη μεμονωμένων συμπληρωμάτων παράλληλα με ένα πολυβιταμινούχο συμπλήρωμα γιατί υπάρχει κίνδυνος υπερβολικών δόσεων.

  • Χριστίνα Φοντόρ Κλινική Διαιτολόγος - Διατροφολόγος

    H Χριστίνα Φοντόρ πτυχιούχος της Επιστήμης Διαιτολογίας-Διατροφής του Χαροκοπείου Πανεπιστημίου Αθηνών, με επιπλέον σπουδές στην Ψυχοσωματική θεραπεία. Διατηρεί Διαιτολογικό Γραφείο στην Αργυρούπολη όπου, καθημερινά, έρχεται σε επαφή με ανθρώπους παρέχοντας τους εξατομικευμένες διατολογικές υπηρεσίες.

  • Γεωργία Ίσαρη Κλινική Διαιτολόγος - Διατροφολόγος

    Η Γεωργία Ίσαρη είναι απόφοιτος του τμήματος Διαιτολογίας-Διατροφής του Χαροκοπείου Πανεπιστημίου Αθηνών, διατηρεί διαιτολογικό γραφείο στη Νέα Σμύρνη όπου δίνει τις διατροφικές συμβουλές της σε ασθενείς και σε ειδικές ομάδες ατόμων. Είναι επιστημονική συνεργάτιδα της Ενδοκρινολογικής Μονάδας της Β' Προπαιδευτικής Παθολογικής Κλινικής της Μονάδας Έρευνας του Πανεπιστημίου Αθηνών και Διαιτολόγος-Διατροφολόγος του Ιατρείου Παχυσαρκίας του Πανεπιστημιακού Γενικού Νοσοκομείου «Αττικόν».

×
×