738
Διατροφή

Ψάρια, ιχθυέλαια και βιώσιμη αλιεία

Ψάρια, ιχθυέλαια και βιώσιμη αλιεία

Photo source: www.bigstockphoto.com

Γεια σας! Είμαι ο Παναγιώτης Βαραγιάννης και είμαι κοντά σας για να σας δώσω συμβουλές, σχετικά με τη σωστή και ωφέλιμη κατανάλωση ψαριών και ιχθυελαίων αλλά και την αειφόρο αλιεία.

Ποια η διατροφική αξία των ψαριών και των ιχθυελαίων;
Είναι γνωστή η σημαντική συμβολή των ψαριών στην υγεία μας, καθώς προμηθεύουν τον οργανισμό με πρωτεΐνες υψηλής βιολογικής αξίας, βιταμίνες, μέταλλα και ιχνοστοιχεία αλλά και τα λεγόμενα "καλά" λιπαρά οξέα (ω-3), που διαθέτουν καρδιαγγειακή προστασία και αντικαρκινική δράση. Η μεσογειακή διατροφή προτείνει την κατανάλωση ψαριών 2 φορές την εβδομάδα.
Τα ιχθυέλαια αποτελούν συμπληρωματική διατροφική επιλογή με παρόμοια περιεκτικότητα σε θρεπτικά συστατικά και αντίστοιχη βιολογική δράση με αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες.

Πόσο ψάρι και τι είδος πρέπει να καταναλώνω;

Η κατανάλωση ψαριού είναι ένα ιδιαίτερα ευαίσθητο και περίπλοκο ζήτημα, γι’ αυτό πριν απαντήσουμε στο ερώτημα που μόλις τέθηκε, θα πρέπει να μάθουμε να αναγνωρίζουμε τα διαφορετικά είδη, την προέλευση και τα οφέλη των διαφόρων συστημάτων παραγωγής του. Για να βγάλουμε, ασφαλή συμπεράσματα και κατευθυντήριες οδηγίες, είναι σημαντικό να γνωρίζουμε πλήρως τη διαδικασία αλίευσης, εκτροφής και την τοποθεσία που έχουν αλιευτεί τα ψάρια.

Ας δούμε όμως ποιο είναι το κύριο μήνυμα των διατροφικών οδηγιών οικολογικής συμπεριφοράς των περισσοτέρων Ευρωπαϊκών χωρών. Στην Αγγλία προτείνεται η κατανάλωση ψαριών μόνο από ανανεώσιμους πληθυσμούς ψαριών. Αντίστοιχα, στη Γαλλία προτείνεται η κατανάλωση ψαριών μόνο από πληθυσμούς ψαριών που δεν απειλούνται από εξαφάνιση, ενώ στη Γερμανία επισημαίνουν ότι πρέπει να μειωθεί γενικά και η κατανάλωσή τους. Στην Ολλανδία υπάρχουν πιο συγκεκριμένες οδηγίες, οι οποίες αναφέρουν ότι η εβδομαδιαία κατανάλωση ψαριού πρέπει να είναι 2 μερίδες – η μία από τις δύο θα πρέπει να ανήκει στην κατηγορία των λιπαρών ψαριών (π.χ. σολομός, κολιός, σκουμπρί, ρέγκα, σαρδέλα, πέστροφα, μουρούνα κ.ά.). Τέλος, στη Σουηδία προτείνεται η εβδομαδιαία κατανάλωση ψαριού να είναι 2-3 μερίδες (100-150γρ/ μερίδα) από είδος που δεν απειλείται με εξαφάνιση και τα επιλεγόμενα ψάρια πρέπει να διαθέτουν το πιστοποιητικό διεθνούς οργανισμού MSC (Marine Stewardship Council).
Σύμφωνα με διεθνείς συστάσεις οικολογικής διατροφής, το ποσοστό της προσλαμβανόμενης ζωικής πρωτεΐνης πρέπει να καλύπτει το 12% της ημερήσιας συνολικής πρόσληψης. Το ποσοστό αυτό για τα ψάρια αντιστοιχεί σε 47 γρ/ημέρα ή 330γρ/εβδομάδα.

Τι συμβαίνει με τα ψάρια ιχθυοτροφείου;

Η ιχθυοκαλλιέργεια δεν αποτελεί εναλλακτική λύση για την υπεραλίευση (80% των ιχθυαποθεμάτων της Μεσογείου), απλά είναι μια πρόσθετη πρακτική της βιώσιμης αλιείας. Είναι σημαντικό να μην ενθαρρύνεται η υπερκατανάλωση των προϊόντων αλιείας. Η ιχθυοκαλλιέργεια δεν αποτελεί λύση από μόνη της και η κατανάλωση ψαριών πρέπει να διατηρείται χαμηλά στην τροφική αλυσίδα με κριτήριο τη βιωσιμότητα.
Είναι σημαντικό να αναφέρουμε ότι η ιχθυοκαλλιέργεια είναι το ταχύτερα αναπτυσσόμενο σύστημα παραγωγής τροφής παγκοσμίως, και εάν γίνει με υπευθυνότητα, αποτελεί έναν βιώσιμο τρόπο για να καλυφθεί η τεράστια ζήτηση για θαλασσινά. Στην πραγματικότητα καλύπτει τη μισή ζήτηση. Όμως, η υπεύθυνη καλλιέργεια είναι απολύτως απαραίτητη για το μέλλον των ψαριών και των θαλασσών, αν θέλουμε να καλύψουμε τις αυξανόμενες ανάγκες του πληθυσμού.

Γενικά, το μικρότερο οικολογικό αποτύπωμα φαίνεται να έχουν τα ψάρια που:

  • αλιεύονται σε ανοικτές θάλασσες ή προέρχονται από ιχθυοτροφεία (με εγκαταστάσεις και μεθόδους επεξεργασίας που σέβονται το περιβάλλον)
  • ψαρεύονται σε τοπικό και εποχικό επίπεδο
  • και δεν ανήκουν σε είδη "υπό εξαφάνιση".

Τι πρέπει να κάνετε εσείς;

  • Προτιμήστε ψάρια φρέσκα ή κατεψυγμένα τα οποία προέρχονται από ιχθυοτροφεία με πιστοποιημένη "ορθή διαχείριση".
  • Προτιμήστε διαφορετικό είδος ψαριού την φορά. Δοκιμάστε νέα είδη ως εναλλακτική της συνηθισμένης επιλογής σας και πειραματιστείτε στον τρόπο μαγειρέματος.
  • Ρωτήστε τον ιχθυοπώλη πού και πώς έχουν αλιευθεί τα ψάρια. Παραδοσιακές μέθοδοι όπως δίχτυα, παγίδες, δύτης είναι προτιμότερες από τις τράτες (οι οποίες δεν διαχωρίζουν τα είδη των ψαριών). Δώστε του να καταλάβει ότι είστε απαιτητικός πελάτης και θέλετε να ξέρετε τι καταναλώνετε.
  • Το συγκεκριμένο ψάρι δεν είναι είδος "υπό εξαφάνιση", είναι σε αφθονία και έχει το σωστό μέγεθος
  • Προσοχή στην ποσότητα! Καταναλώστε ψάρια 2 φορές την εβδομάδα και σε μικρές έως μέτριες ποσότητες 330γρ/εβομάδα
  • Αν κριθεί αναγκαία (μετά από συμβουλή ιατρού ή διαιτολόγου, σε περιπτώσεις αλλεργίας ή απέχθειας ή αδυναμίας προμήθειας ψαριών) η λήψη ιχθυελαίου σε συμπλήρωμα για να συμπληρώσετε τη διατροφή σας, προτιμήστε σκευάσματα που παράγονται και διατίθενται από εγχώριες εταιρίες.

Με τις παραπάνω ενέργειες μειώνεται αισθητά το φαινόμενο της υπεραλίευσης, προωθείται η ορθή διαχείριση των θαλάσσιων πόρων και εσείς λαμβάνετε πλήρως τα διατροφικά οφέλη που προκύπτουν από την κατανάλωση ψαριών ή ιχθυελαίων.

  • Παναγιώτης Βαραγιάννης Κλινικός Διαιτολόγος-Διατροφολόγος, M.Med.Sc , PhD c

    Ο Παναγιώτης Α. Βαραγιάννης είναι Κλινικός Διαιτολόγος-Διατροφολόγος, με μεταπτυχιακή εξειδίκευση M.Med.Sc στην Κλινική Διατροφή ενώ σήμερα είναι Υποψήφιος Διδάκτωρ του ΓΠΑ με ερευνητικό θέμα την Παιδική Παχυσαρκία. Διατηρεί Ιδιωτικό Διαιτολογικό γραφείο στο νησί της Σαλαμίνας.

×
×