Διατροφή

Που πάει το αλκοόλ στο σώμα;

30 Ιουλίου 2018
5034 Προβολές
3 λεπτά να διαβαστεί
katanalwsi alkool ellhnwn infographic

Photo source: www.bigstockphoto.com

«Το κρασί, αν χρησιμοποιηθεί κατάλληλα και με μέτρο, ανάλογα με τον άνθρωπο, είναι άριστο τόσο για την υγεία, όσο και για την αρρώστια»

Ιπποκράτης, 460-377 π.Χ., Πατέρας της Ιατρικής

Ένα γνωμικό το οποίο επιβεβαιώνεται τα τελευταία χρόνια μέσα απο τα αποτελέσματα πολλών ερευνών πάνω στην θετική επίδραση της μέτριας κατανάλωσης αλκοόλ στη λειτουργία του οργανισμού. Βέβαια, κάθε ποσότητα πάνω από τη συνιστώµενη, σε συνδυασµό µε τη χρόνια κατανάλωση - εξάρτηση, µπορούν να προκαλέσουν πολύ σοβαρά προβλήµατα υγείας και να οδηγήσουν μέχρι και στο θάνατο.

Ποιο είναι είναι όμως το ταξίδι του αλκοόλ στο σώμα μας; Ποια διαδρομή ακολουθεί και ποια όργανα επηρεάζει θετικά ή αρνητικά; Τι λένε τα στατιστικά στοιχεία για την κατανάλωση αλκοόλ στη χώρα μας;

Διαβάζοντας το infographic θα έχετε την ευκαιρία να ενημερωθείτε για το αλκοόλ και τις επιδράσεις που έχει η διαδρομή του στο σώμα μας:

infographic alcohol

1γρ αλκοόλης αποδίδει 7 kcal

Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (WHO) υπολογίζονται 3 εκ. θάνατοι το χρόνο απο την επιβλαβή χρήση - κατανάλωση αλκοόλ όπου το 1/3 είναι γυναίκες και τα υπόλοιπα 2/3 άντρες.

Για την Ελλάδα

Τα στοιχεία για την Ελλάδα δείχνουν ότι διαχρονικά υπάρχει μία σταθεροποίηση στην κατανάλωση αλκοόλ από τις αρχές της δεκαετίας του 2000 έως και το 2010.

  • Η χώρα μας βρίσκεται περίπου στον μέσο ευρωπαϊκό όρο, κατέχοντας την 28η θέση ανάμεσα σε 53 ευρωπαϊκές χώρες.
  • Το 47% των Ελλήνων δηλώνουν ότι πίνουν κυρίως κρασί, το 28% μπύρα και το 24% ποτά με υψηλή περιεκτικότητα σε αλκοόλ, όπως ουίσκι και βότκα.
  • Τρεις στους πέντε μαθητές ηλικίας 13 έως 19 ετών στην Ελλάδα δηλώνουν ότι έχουν πιει κάποιο οινοπνευματώδες ποτό τον τελευταίο μήνα.
  • Ένας στους τρεις δηλώνουν ότι ήπιε πάνω από δέκα φορές, δηλαδή με συχνότητα πάνω από δύο φορές την εβδομάδα.

Είδη ποτών με μεγαλύτερη προτίμηση

  • Το κρασί (7,1%)
  • Η μπύρα (43,3%)
  • Τα «βαριά» ποτά (42,3%)
  • Τα προσυσκευασμένα αλκοολούχα αναψυκτικά (alcopops) με 37,1%

Σε τι αντιστοιχεί μια μερίδα αλκοόλ;

  • Ένα ποτήρι κρασί (125 ml)
  • Μία μπίρα (330 ml) περιέχουν την ίδια ποσότητα αιθυλικής αλκοόλης, δηλαδή περίπου 16ml ή 13γρ
  • Ένα απεριτίφ (80 ml) ή
  • Ένα ποτήρι (40 ml) whisky, gin, vodka κτλ

Ποιες είναι οι συστάσεις για το αλκοόλ;

Η μέτρια κατανάλωση αλκοόλ αντιστοιχεί σε:

  • Ένα ποτό / ημέρα για τις γυναίκες και τα άτομα άνω των 60 ετών (ή 15 γρ. αλκοόλ για τις γυναίκες)
  • Δύο ποτά / ημέρα για τους άνδρες (ή 25-30 γρ. για τους άνδρες).

Η κατανάλωση αλκοόλ δεν συνίσταται σε:

  • Γυναίκες που βρίσκονται σε περίοδο εγκυμοσύνης ή προσπαθούν να μείνουν έγκυες.
  • Άτομα που ακολουθούν φαρμακευτική αγωγή.
  • Άτομα που έχουν σκοπό να οδηγήσουν.

Πως μεταβολίζεται το αλκοόλ στο σώμα μας;

Το αλκοόλ απορροφάται από το σώμα σας μέσω του στομάχου και του λεπτού εντέρου και μέσω αυτού στο συκώτι και στη συνέχεια στην καρδιά, τον εγκέφαλο, τους μύες και άλλους ιστούς. Το σώμα σας δεν μπορεί να αποθηκεύσει το αλκοόλ και συνεπώς το διασπά.

Η ικανότητα του σώματός σας να επεξεργάζεται το αλκοόλ εξαρτάται από την ηλικία, το βάρος, το φύλο.

  • Περίπου 20% του αλκοόλ του καταναλώνουμε διαπερνάει τα τοιχώματα του στομάχου και μπορεί να φτάσει στον εγκέφαλο σε χρονικό διάστημα ενός λεπτού.
  • Το υπόλοιπο 80% διαπερνά το λεπτό έντερο πρωτού εισέλθει στην κυκλοφορία του αίματος.

Ποια όργανα του σώματος επηρεάζει η κατανάλωση αλκοόλ;

Στοματική Κοιλότητα

Η υψηλή κατανάλωση αυξάνει το κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του στόματος, του οισοφάγου ή του φάρυγγα.

Στομάχι

Σε «άδειο» στομάχι, το αλκοόλ περνά κατευθείαν στην κυκλοφορία του αίματος. Επομένως, η κατανάλωση τροφής πριν ή κατά τη διάρκεια επιβραδύνει την απορρόφηση του αλκοόλ από το αίμα.

Η υψηλή κατανάλωση αλκοόλ:

  • Διεγείρει την έκκριση γαστρικού υγρού, αυτό μπορεί να οδηγήσει στην εμφάνιση γαστρίτιδας ή έλκους.
  • Μπορεί να μειώσει την όρεξη και συνεπως να οδηγήσει σε υποσιτισμό.

Κυκλοφορικό Σύστημα - Καρδιά

Μόλις το αλκοόλ εισέλθει στο κυκλοφορικό σύστημα διανέμεται σε όλο το σώμα. Η κατανάλωση αλκοόλ προκαλεί διαστολή των αιμοφόρων αγγείων προκαλώντας:

  • Παροδικό αίσθημα ζεστασιάς (αύξηση θερμοκρασίας)
  • Παροδική μείωση των σφυγμών.
  • Παροδική μείωση της αρτηριακής πίεσης.

Η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ:

  • Καταπονεί την καρδιά
  • Αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης εμφραγμάτων, εγκεφαλικών και καρδιακών παθήσεων.
  • Αυξάνει σημαντικά την αρτηριακή πίεση

Ήπαρ

  • Διασπά τη μεγαλύτερη ποσότητα από το αλκοόλ που καταναλώνουμε (το υπόλοιπο αποβάλλεται από το σώμα μας μέσω της αναπνοής, των ούρων και του ιδρώτα).
  • Περιέχει ένζυμα που διασπούν το αλκοόλ σε νερό και διοξείδιο του άνθρακα τα οποία είναι ακίνδυνα για το σώμα μας.
  • Είναι σε θέση να οξειδώσει μια μονάδα ποτού / ώρα.

Η μακροχρόνια και συστηματική κατανάλωση αλκοόλ:

  • Εξουδετερώνει τα ηπατικά κύτταρα
  • Οδηγεί σε σοβαρές ηπατικές παθήσεις (Ηπατική στεάτωση, Αλκοολική ηπατίτιδα, Αλκοολική κίρρωση).
  • Μπορεί επίσης να οδηγήσει σε καρκίνο του ήπατος ή άλλους τύπους καρκίνου.

Εγκέφαλος

  • Το αλκοόλ μόλις φθάσει στον εγκέφαλο επηρεάζει την ικανότητα του να ελέγχει την συμπεριφορά και τις κινήσεις του σώματος.
  • Όσο αυξάνει η συγκέντρωση του αλκοόλ (BAC, Blood alcohol content), η απώλεια ελέγχου αυξάνει.

Στον παρακάτω πίνακα φαίνονται οι επιδράσεις που έχει το αλκοόλ για το άτομο ανάλογα με την συγκέντρωση του στο αίμα:

Συγκέντρωση του αλκοόλ (BAC, Blood alcohol content) Επίδραση στο άτομο
0.03

Μικρές αλλαγές στη διάθεση του ατόμου

0.06

Υπερβολή συναισθημάτων

Επηρεασμός κρίσης

0.10

Επηρεάζεται η αντίληψη, ο αυτοέλεγχος, η όραση, η ισορροπία και η ομιλία του ατόμου

0.14 - 0.15

Η όραση, η ισορροπία ,η ομιλία του ατόμου και ο έλεγχος κινήσεων επηρεάζονται

Συνίσταται ιατρική συμβουλή

0.20

Απώλεια του ελέγχου κίνησης, απαραίτητη η υποστήριξη στο βάδισμα

Απαραίτητη ιατρική παρακολούθηση

0.30 +

Ενδεχόμενη απώλεια αισθήσεων

Νοσοκομειακή περίθαλψη απαραίτητη

 Νεφροί

Το αλκοόλ δρα ως διουρητικό. Μπορεί να αυξήσει την παραγωγή ούρων ακόμη και 20 λεπτά μετά την κατανάλωση.

Υψηλή κατανάλωση:

  • Οδηγεί στη δημιουργία αισθήματος δίψας και ενδεχόμενης αφυδάτωσης.
  • Μπορεί να αυξήσει την αποβολή ασβεστίου απο τα οστά, αυξάνοντας έτσι το κίνδυνο εμφάνισης οστεοπόρωσης.

Άλλες αρνητικές επιδράσεις υψηλής κατανάλωσης αλκοόλ

  • Αύξηση ΣΒ
  • Παγκρεατίτιδα
  • Μείωση λειτουργίας ανοσοποιητικού
  • Άγχος
  • Διατραχές Ύπνου
  • Κατάθλιψη

Θετικές επιδράσεις κατανάλωσης αλκοόλ

Η μέτρια κατανάλωση αλκοόλ μπορεί:

  • Να μειώσει τον κίνδυνο εμφάνισης στεφανιαίας νόσου και εγκεφαλικού κυρίως στους άνδρες άνω των 40 και στις γυναίκες μετά την εμμηνόπαυση (κόκκινο κρασί)
  • Να μειώσει το στρες
  • Να συμβάλλει θετικά στην υγεία της καρδιάς (κόκκινο κρασί)
  • Να αυξήσει την όρεξη
  • Να χαρίσει μακροζωία (Το γνωστό γαλλικό παράδοξο)
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

Health.gov. (2017). Appendix 9. Alcohol - 2015-2020 Dietary Guidelines - health.gov. [online] Available at: https://health.gov/dietaryguidelines/2015/guidelines/appendix-9/ [Accessed 27 Feb. 2017].

World Health Organization. (2017). Alcohol. [online] Available at: http://www.who.int/topics/alcohol_drinking/en/ [Accessed 27 Feb. 2017].

World Health Organization. (2017). Alcohol. [online] Available at: http://www.who.int/en/news-room/fact-sheets/detail/alcohol [Accessed 27 Feb. 2017].

Health, L. (2017). Lasting Affects: Alcohol and Heart Health. [online] Unitypoint.org. Available at: https://www.unitypoint.org/article.aspx?id=062085cf-fb0c-41ff-b357-0b96ace71110&Lasting+Affects%3a+Alcohol+and+Heart+Health [Accessed 27 Feb. 2017].

 

  • Τόνια Καραγιάννη
    Τόνια Καραγιάννη Κλινική Διαιτολόγος – Διατροφολόγος, Ph.D.c.

    H Τόνια Καραγιάννη είναι Διαιτολόγος – Διατροφολόγος, υποψήφια διδάκτορας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, με μεταπτυχιακή εξειδίκευση (M.Sc.) στην κλινική διατροφή. Είναι επιστημονική συνεργάτης της medΝutrition και παρέχει διαιτολογικές υπηρεσίες στο γραφείο της στο Βόλο.