Λεξικό Διατροφής

Καρνιτίνη

27 Μαΐου 2019
2616 Προβολές
2 λεπτά να διαβαστεί
karnitini

Photo source: www.bigstockphoto.com

Η καρνιτίνη προέρχεται από αμινοξέα και βρίσκεται σχεδόν σε όλα τα κύτταρα του σώματός μας. Αναφέρεται σε έναν αριθμό ουσιών οι οποίες περιλαμβάνουν την L-καρνιτίνη, την ακετυλο-L-καρνιτίνη και την προπιονυλο-L-καρνιτίνη.

Παίζει ιδιαίτερα σημαντικό ρόλο στην παραγωγή ενέργειας λόγω της βασικής της λειτουργίας που είναι η μεταφορά των λιπαρών οξέων από το κυτταρόπλασμα στο μιτοχόνδριο, έτσι ώστε να πραγματοποιηθεί η παραγωγή ενέργειας. Επιπλέον μεταφέρει τις τοξικές ενώσεις που δημιουργούνται μέσα στα μιτοχόνδρια έξω από αυτά, με σκοπό να αποτραπεί η συσσώρευσή τους.

Σε ποια τρόφιμα περιέχεται η καρνιτίνη;

Η καρνιτίνη περιέχεται σε μεγαλύτερες ποσότητες σε τρόφιμα ζωϊκής προέλευσης. Στον παρακάτω πίνακα συνοψίζεται η περιεκτικότητά της σε mg/ τρόφιμο:

Τρόφιμο

Περιεκτικότητα (mg)

Μπριζόλα μοσχαρίσια, μαγειρευμένη (120 γρ)

56 – 162

Κιμάς μοσχαρίσιος, μαγειρευμένος (120 γρ)

87 – 99

Γάλα πλήρες (1 φλιτζάνι)

8

Μπακαλιάρος, μαγειρευμένος (120 γρ)

4 - 7

Στήθος κοτόπουλου, μαγειρευμένο (120 γρ)

3 – 5

Παγωτό (1/2 φλιτζάνι)

3

Τυρί cheddar (60 γρ)

2

Ψωμί ολικής αλέσεως (2 φέτες)

0.2

Σπαράγγια, μαγειρευμένα (1/2 φλιτζάνι)

0.1

Ποια είναι η δράση της;

Αντιφλεγμονώδης δράση

η L- καρνιτίνη είναι μια χαμηλού μοριακού βάρους αζωτούχος ένωση, η οποία φαίνεται να διαθέτει και αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες, εξασθενώντας τις φλεγμονώδεις αλλαγές που μπορεί να προκληθούν στον οργανισμό μας από διάφορους παράγοντες όπως είναι η γήρανση, η ίνωση ήπατος ή καρκινική καχεξία. 

Η καρνιτίνη θεωρείται ένα δημοφιλές συμπλήρωμα διατροφής, το οποίο μπορεί να είναι ιδιαίτερα ευεργετικό σε ορισμένες παθολογικές καταστάσεις που χαρακτηρίζονται από χρόνια φλεγμονή.

Έρευνα που διεξήχθη το 2015 έδειξε ότι η συμπλήρωση της L- καρνιτίνης σε δόση 1000 mg/ ημέρα για 12 εβδομάδες μειώνει την κατάσταση φλεγμονής σε ασθενείς με στεφανιαία νόσο

Επίδραση στο λιπιδαιμικό προφίλ

Η καρνιτίνη είναι απαραίτητη για τον ενεργειακό μεταβολισμό, καθώς επιτρέπει στα ενεργά λιπαρά οξέα να εισέλθουν στα μιτοχόνδρια, όπου διασπώνται μέσω β-οξείδωσης.

Η σχέση μεταξύ της θεραπείας με L-καρνιτίνη και του μεταβολισμού των λιπιδίων έχει διερευνηθεί ευρέως αλλά με αντικρουόμενα αποτελέσματα. Παρόλα αυτά στις ευεργετικές επιδράσεις της καρνιτίνης αναφέρεται μία πιθανή μείωση στα επίπεδα των τριγλυκεριδίων, των ελεύθερων λιπαρών οξέων και των επιπέδων της χοληστερόλης (ολικής και LDL) και μια αύξηση στα επίπεδα της HDL.  Τα αποτελέσματα μελετών έχουν δείξει θετικά αποτελέσματα της συμπλήρωσης L- καρνιτίνης στον μεταβολισμό των λιπιδίων.

Καρνιτίνη και καρδιαγγειακή νόσος

Έχει ανακαλυφθεί ότι η  καρνιτίνη έχει θετική επίδραση και στις καρδιακές παθήσεις. Συγκεκριμένα φαίνεται να οδηγεί σε μείωση της αρτηριακής πίεσης καθώς και σε μείωση λιπιδίων στο αίμα.  Αυτό κατ΄ επέκταση οδηγεί με τη σειρά του σε μία μείωση του κινδύνου εμφάνισης καρδιαγγειακών παθήσεων.

Η L-καρνιτίνη έχει ευνοϊκές επιδράσεις σε ασθενείς με σοβαρές καρδιαγγειακές διαταραχές, όπως στεφανιαία νόσο, χρόνια καρδιακή ανεπάρκεια και περιφερική αγγειακή νόσο.

Σε ασθενείς με χρόνια καρδιακή νόσο, η χορήγηση L-καρνιτίνης σε 12 μήνες οδήγησε σε εξασθένιση της διαστολής της αριστερής κοιλίας, μειώνοντας παράλληλα την εμφάνιση χρόνιας καρδιακής ανεπάρκειας και αιφνίδιου θανάτου.

Διαχείριση βάρους

Σύμφωνα με έρευνες η καρνιτίνη όταν λαμβάνεται ως συμπλήρωμα διατροφής από υπέρβαρα και παχύσαρκα άτομα φαίνεται να μειώνει μακροπρόθεσμα το σωματικό τους βάρος. Βέβαια διευκρινίζεται ότι η λειτουργία αυτή  θα επιτευχθεί με ταυτόχρονη φυσική δραστηριότητα.

Πιο συγκεκριμένα, τα παχύσαρκα και τα υπέρβαρα άτομα που κάνουν τακτική σωματική δραστηριότητα απαιτούν επιπλέον L-καρνιτίνη για τη μεταφορά των λιπαρών οξέων, τα οποία χρησιμοποιούνται για την παραγωγή ενέργειας. Παρόλα αυτά η άποψη αυτή απαιτεί περαιτέρω μελέτη.

Καρνιτίνη σε ασθενείς με αιμοκάθαρση

Οι ασθενείς με αιμοκάθαρση  συχνά έχουν χαμηλές συγκεντρώσεις ελεύθερης  L-καρνιτίνης. Μελέτες έχουν δείξει ότι η συμπλήρωση L-καρνιτίνης βελτιώνει διάφορες επιπλοκές που εμφανίζονται στους ασθενείς αυτούς,   συμπεριλαμβανομένων των καρδιακών επιπλοκών (αρρυθμίες), τη μειωμένη απόδοση, τις μυϊκές κράμπες, τον περιορισμό της ικανότητας άσκησης καθώς και τη χαμηλή αρτηριακή πίεση. Μια θεραπευτική δοκιμή της L-καρνιτίνης μπορεί να είναι χρήσιμη σε ασθενείς που εμφανίζουν τα παραπάνω συμπτώματα.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

Sawicka AK, Hartmane D, Lipinska P, Wojtowicz E, Lysiak-Szydlowska W, Olek RA, l-Carnitine Supplementation in Older Women. A Pilot Study on Aging Skeletal Muscle Mass and Function, Nutrients. 2018 Feb 23;10 (2)

Lee BJ, Lin JS, Lin YC, Lin PT, Antiinflammatory effects of L-carnitine supplementation (1000 mg/d) in coronary artery disease patients, Nutrition. 2015 Mar;31(3)

Vaz FM, Wanders RJ, Carnitine biosynthesis in mammals, Biochem J. 2002 Feb 1;361 (Pt 3): 417-29

Katalinic L, Krtalic B, Jelakovic B, Basic-Jukic N, The Unexpected Effects of L-Carnitine Supplementation on Lipid Metabolism in Hemodialysis Patients, Kidney Blood Press Res. 2018;43(4):1113-1120, Epub 2018 Jul 17.

Zhong-Yu Wang, Ying-Yi Liu, Guo-Hui Liu, Hai-Bin Lu, Cui-Ying Mao, l-Carnitine and heart disease, Volume 194, 1 February 2018, Pages 88-97.

Judith L Flanagan, Peter A Simmons, Joseph Vehige, Mark DP Willcox and Qian Garrett, Role of carnitine in disease, Nutrition & Metabolism 2010 7:30

A. E. Jeukendrup & R. Randell, Fat burners: Νutrition supplements that increase fat metabolism, 22 September 2011

Kalpana and Aruna, Effects of L-Carnitine (Neutraceutical) In Weight Management among Overweight and Obese Adults of Age between 20 – 45yrs – A Comparative Study in Chennai and Tirupathi, International Journal of Scientific and Research Publications, Volume 2, Issue 9, September 2012 1 (ISSN 2250-3153)

Suhail Ahmad, LCarnitine in Dialysis Patients, Semin Dial.2001 May-Jun;14(3):209-17.21 December 2001

https://athenslab.gr/blog/vitamines-mikrothreptika-nutriscan/karnitini-poso-xrisimi-einai

  • Θεοδώρα Δήμου
    Θεοδώρα Δήμου BSc, Διαιτολόγος-Διατροφολόγος

    Η Θεοδώρα Δήμου είναι Διαιτολόγος-Διατροφολόγος και μεταπτυχιακή φοιτήτρια του Χαροκοπείου Πανεπιστημίου (Π.Μ.Σ.) με τίτλο «Εφαρμοσμένη Διαιτολογία-Διατροφή», Κατεύθυνση: Διατροφή και Άσκηση. Εργάζεται ως εξωτερικός συνεργάτης στο γυμναστήριο Infinity Fitness στο Χολαργό.