640
Άλλες Παθήσεις

Διατροφή για να θρέψετε τα μάτια σας

29 Νοεμβρίου 2016
4 λεπτά να διαβαστεί
Διατροφή για να θρέψετε τα μάτια σας

Photo source: www.bigstockphoto.com

Λειτουργία της όρασης

Το ανθρώπινο οπτικό σύστημα αποτελείται από 2 βασικά τμήματα, το μάτι και τον εγκέφαλο. Ως προς τη λειτουργία του, το υγιές μάτι μοιάζει πολύ με τη φωτογραφική μήχανη. Το πρόσθιο μέρος που περιλαμβάνει τον κερατοειδή χιτώνα, την ίριδα και την κόρη και τον φακό, εστιάζει την εικόνα πάνω στον αμφιβληστροειδή χιτώνα που καλύπτει εσωτερικά το μάτι. Ο αμφιβληστροειδής είναι ευαίσθητος στο φως και λειτουργει όπως το φιλμ σε μια κιμηματογραφική ταινία. Καταγράφει εικόνες και τις στέλνει μέσω του οπτικού νεύρου, στον εγκέφαλο όπου και γίνεται η ερμηνεία τους.

pws leitoyrgei to mati

«Ψηφιακή καταπόνηση»

Ένα ακόμη από τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της σύγχρονης εποχής είναι το φαινόμενο της «ψηφιακής καταπόνησης των ματιών» και περιλαμβάνει συμπτώματα, όπως ξηροφθαλμία, θολή όραση, κούραση και κράμπες στο λαιμό και τον ώμο.

Το πρόβλημα προκύπτει κυρίως από το γεγονός ότι δεν ανοιγοκλείνουμε πολύ τα μάτια μας όταν χρησιμοποιούμε οθόνες, καθώς η απόκριση από το παίξιμο των ματιών καταστέλλεται με αποτέλεσμα να μην εξαπλώνονται σε όλο το μάτι τα φυσικά δάκρυα κι αυτό να στεγνώνει και να κουράζεται.

Το Αμερικάνικο Συμβούλιο της όρασης προειδοποιεί ότι τιο φαινόμενο της «ψηφιακής καταπόνησης» μπορεί να ελλοχεύει μακροπρόθεσμα σοβαρούς κινδύνους για τα μάτια, συμπεριλαμβανομένης της ωχράς κηλίδας και του καταρράκτη.

Σύμφωνα με την έκθεση του Αμεριακανικού Συμβουλίου Όρασης για το 2016:

Το 65% των ερωτηθέντων Αμερικανών αναφέρει ότι έχει βιώσει συμπτώματα ψηφιακής καταπόνησης. Το 90% σχεδόν των ενήλικων συμμετεχόντων ξοδεύει 2 ή και περισσότερες ώρες καθημερινά μπροστά από διάφορες οθόνες, το 60% για 5 ή περισσότερες ώρες και το 70% χρησιμοποιεί 2 ή και περισσότερες συσκευές την ίδια στιγμή!!..

Οι ενήλικες κάτω των 30 ετών φαίνεται ν’ αντιμετωπίζουν υψηλότερα ποσοστά ψηφιακής καταπόνησης, ενώ το 65% των συμμετεχόντων παιδιών κι εφήβων περνούν 2 ή και περισσότερες ώρες τη μέρα μπροστά από μαι ψηφιακή συσκευή.

Προβλήματα όρασης και επιδημιολογικά στοιχεία

Σύμφωνα με τον Διευθυντή της Οφθαλμολογικής Κλινικής του ΠΑ.Γ.ΝΗ και Καθηγητή Οφθαλμολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης Ιωάννη Παλλήκαρη, τα αποτελέσματα προσφάτων επιδημιολογικών μελετών δείχνουν ότι ο αριθμός των ατόμων με προβλήματα όρασης (από οφθαλμικές διαταραχές) ανέρχεται σε περίπου 285 εκατομμύρια (το 65% των οποίων είναι ηλικίας άνω των 50 ετών). Από αυτούς, τα 246 εκατομμύρια έχουν χαμηλή όραση (63% άνω των 50 ετών) και 39 εκατομμύρια υπολογίζεται ότι είναι οι τυφλοί (82% πάνω από 50).

Ο Αναπληρωτής Καθηγητής Οφθαλμολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης και μέλος της Παγκόσμιας Ομάδας Εμπειρογνωμόνων για Πάθήσεις της Όρασης Μιλτιάδης Τσιλιμπάρης τονίζει ότι, παρά την πρόοδο που έχει σημειωθεί στις χειρουργικές τεχνικές σε πολλές χώρες κατά τη διάρκεια των τελευταίων ετών, ο καταρράκτης (47,9%, 2004 WHO statistics) εξακολουθεί να είναι η κύρια αιτία των προβλημάτων που οδηγούν στην απώλεια της όρασης σε όλες τις περιοχές του κόσμου, εκτός από τις ανεπτυγμένες χώρες. Άλλες κύριες αιτίες των προβλημάτων όρασης είναι το γλαύκωμα (12,3%), η ηλικιακή εκφύλιση της ωχράς κηλίδας (8,7%), θολερότητες του κερατοειδή χιτώνα (5,1%), η διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια (4,8%), η παιδική τύφλωση (3,9%) και το τράχωμα (3,6%), το οποίο αποτελεί τη δεύτερη αιτία τύφλωσης στις αναπτυσσόμενες χώρες.

Σήμερα εκτιμάται ότι στο 80% των παραπάνω περιπτώσεων τύφλωσης, ιδιαίτερα στις αναπτυσσόμενες περιοχές, θα μπορούσε να είχε αποφευχθεί και αυτό το ποσοστό αποτελεί στόχο της πρωτοβουλίας «Δικαίωμα στην Όραση» (Fight for Sight) μέχρι το έτος 2020. Εξαίρεση αποτελεί ίσως η ηλικιακή εκφύλιση της ωχράς κηλίδας, που χαρακτηρίζεται ως η πάθηση των ηλικιωμένων.

provlhmata orashs hlikiwmenoi

Κλινικές καταστάσεις ή ελλείψεις βιταμινών που επηρεάζουν την όραση

O καταρράκτης, το γλαύκωμα, η διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια, η ξηροφθαλμία, οι εκφυλιστικές αλλοιώσεις του αμφιβληστροειδούς (π.χ. η εκφύλιση της ωχράς κηλίδας) αποτελούν διάφορες παθολογικές καταστάσεις που σχετίζονται με τα μάτια και την όραση και οι οποίες εμφανίζονται συχνά σε συνδυασμό με μεταβολικές παθήσεις, όπως είναι η παχυσαρκία, ο σακχαρώδης διαβήτης και η υπέρταση, που συσχετίζονται ισχυρά & με υπερβάλλον βάρος (παχύσαρκο).

Η έλλειψη συγκεκριμένων θρεπτικών συστατικών από το καθημερινό διαιτολόγιο έχει φανεί ότι μπορεί να επηρεάσει αρνητικά τη λειτουργία της όρασης. Σύμφωνα με στοιχεία από το EUFIC στην Ευρώπη, περίπου 760 ανά 100.000 ανθρώπους έχουν διαταραγμένη όραση. Οι δύο σημαντικότερες αιτίες οπτικής βλάβης στις δυτικές χώρες είναι ο καταρράκτης και η σχετική με την ηλικία εκφύλιση της ωχράς κηλίδας (AMD). Και οι δύο καταστάσεις συνδέονται, όπως ακριβώς είδαμε λίγο πριν, με τον διαβήτη, την παχυσαρκία και επιλπέον με τη γήρανση.

Υπάρχουν όμως και συγκεκριμένα θρετπικά συστατικά που συχετίζονται με την υγεία των ματιών, όπως η Βιτ. Α, η Βιτ. D, διάφορες ουσίες με αντιοξειδωτική δράση, όπως οι βιταμίνες C και Ε, μέταλλα και ιχνοστοιχεία, και τα ω3 λιπαρά οξέα.

Βιταμίνη Α

Η βιταμίνη Α, είτε ως ρετινόλη ή προ-βιταμίνη-Α (β-καροτένιο), είναι όπως λέμε η βιταμίνη της όρασης, καθώς επιτρέπει την προσαρμογή του αμφιβληστροειδούς στο ημίφως μέσω της σύνθεσης ενός ειδικού συμπλόκου της ρετινάλης, της ροδοψίνης. Τα συμπτώματα έλλειψης της βιταμίνης μεταξύ άλλων περιλαμβάνουν, ξηροφθαλμία, σημάδι Bitot, ημεραλωπία και τύφλωση (σε προχωρημένο στάδιο έλλειψης).

Βιταμίνη D

Έλλειψη της βιταμίνης D φαίνεται να συσχετίζεται με δυσλειτουργίες της όρασης.
Καλές πηγές της αποτελούν τα γαλακτομικά, το αβγό, το βούτυρο, οι μαργαρίνες, τα ψάρια. Βιταμίνη D συντίθεται επίσης από την άμεση έκθεσή μας στην ηλιακή ακτονοβολία.

Αντιοξειδωτικά για την υγεία των ματιών

antiokseidwtika gia th ygeia twn matiwn

Τα ερευνητικά δεδομένα όσον αφορά στη δράση των αντιοξειδωτικών δείχνουν ότι οι υψηλότερες προσλήψεις βιταμινών C και E, αλλά και της λουτεΐνης και της ζεαξανθίνης, , μπορούν να αποτρέψουν ή να καθυστερήσουν την ανάπτυξη κάποιων ειδών καταρράκτη και εκφύλισης της ωχράς κηλίδας.

Λουτεΐνη και ζεαξανθίνη

Η λουτεΐνη είναι ένα ιδιαίτερα σημαντικό αντιοξειδωτικό για την υγεία των ματιών. Υπάρχει συγκεντρωμένη σε μεγάλες ποσότητες στην ωχρά κηλίδα και χρειάζεται συχνή αναπλήρωση. Τη βρίσκουμε στα σκούρα πράσινα λαχανικά με φύλλα, όπου ενδεικτικά περιλαμβάνονται το σπανάκι, το σέσκουλο και τα πράσινα φύλλα της ρέβας. Τη βρίσκουμε επίσης στο γλυκό καλαμπόκι και στον κρόκο του αβγού.

Βιταμίνη C

Τη βρίσκουμε στα εσπεριδοειδή, το μπρόκολο, τις πατάτες, την πιπεριά και τις ντομάτες.

Βιταμίνη E

Τη βρίσκουμε στους ξηρούς καρπούς, το φύτρο του σιταριού, τα αναποφλοίωτα δημητριακά και τα πράσινα φυλλώδη λαχανικά.

Ψευδάργυρος

Τον βρίσκουμε στο κρέας, τα θαλασσινά (κυρίως στα στρείδια), τους σπόρους, τους ξηρούς καρπούς και τα αναποφλοίωτα δημητριακά.

ω3 λιπαρά οξέα

Σημαντικό ρόλο φαίνεται να παίζουν τα ω3 λιπαρά οξέα και για την λειτουργία της όρασης, καθώς συμμετέχουν στη δόμηση των φωτοϋποδοχέων του αμφιβληστροειδούς. Βρίσκονται σε αφθονία στα ψάρια και τα θαλασσινά και απαντώνται επίσης στα πράσινα λαχανικά, στα καρύδια, στο λιναρόσπορο, στο σογιέλαιο κ.α.

Check points για την υγεία των ματιών

  • Φροντίστε να είστε τακτικοί με τον οφθαλμολογικό σας έλεγχο.
  • Αποφύγετε το κάπνισμα.
  • Φροντίστε να καθιερώσετε έναν υγιεινό & ισορροπημένο τρόπο ζωής, να διατηρείτε ένα υγιές βάρος και να επιδιώκετε ένα συστηματικά δραστήριο τρόπο ζωής.
  • Φροντίστε να κάνετε υγιεινή, καλά ισορροπημένη διατροφή, με περιορισμένη κατανάλωση σε κορεσμένα και trans λιπαρά.
  • Καταναλώστε ψάρια δύο ή τρεις φορές την εβδομάδα,σκούρα πράσινα φυλλώδη λαχανικά και φρέσκα φρούτα καθημερινά, καθώς και λίγους ξηρούς καρπούς κάθε εβδομάδα.
  • Σε συνεννόηση με το γιατρό σας, εξετάστε το ενδεχόμενο της συμπληρωματικής χορήγησης αντιοξειδωτικών αντιοξειδωτικών και ψευδαργύρου.
  • Προστατέψτε επαρκώς τα μάτια σας από το φως του ήλιου, ειδικά σε νεαρή ηλικία.
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

Βιβλιογραφία :

Dietary ω-3 Fatty Acid and Fish Intake and Incident Age-related Macular Degeneration in Women, William G. Christen, ScD, Debra A. Schaumberg, ScD, Robert J. Glynn, ScD, and Julie E. Buring, ScD, Arch Ophthalmol. 2011 Jul; 129(7): 921–929.

http://www.thevisioncouncil.org/sites/default/files/2416_VC_2016EyeStrain_Report_WEB.pdf

http://www.ivo.gr/publications/day-of-vision.html

http://www.eufic.org/article/en/page/FTARCHIVE/artid/eye-health/

  • Μαρία Νικολιδάκη Κλινική Διαιτολόγος - Διατροφολόγος

    H Μαρία Νικολιδάκη είναι Διαιτολόγος – Διατροφολόγος, με επιπλέον εξειδίκευση στην συμβουλευτική και συμπεριφοριστική αντιμετώπιση της διαχείρισης βάρους και διαφόρων θεμάτων άμεσα σχετιζόμενων με τη διατροφή. Παρέχει τις διαιτολογικές της υπηρεσίες σε γραφείο στο Ηράκλειο της Κρήτης, παράλληλα με άλλες δράσεις που άπτονται άμεσα της διαιτολογικής της ιδιότητας.

ΣΧΟΛΙΑ
Η medNutrition σέβεται όλες τις απόψεις, αλλά διατηρεί το δικαίωμά του να μην αναρτά υβριστικά σχόλια και διαφημίσεις. Τα σχόλια απηχούν αποκλειστικά τις απόψεις των αναγνωστών.
×

×