738
Διατροφή

Αγαπήστε το φαγητό, μισήστε την σπατάλη του

22 Φεβρουαρίου 2014
Αγαπήστε το φαγητό, μισήστε την σπατάλη του

Photo source: www.bigstockphoto.com

Σύμφωνα με εκτιμήσεις του διεθνούς οργανισμού τροφής και γεωργίας (FAO – 2011), υπολογίζεται ότι περίπου το 1/3 των τροφίμων που παράγονται στον κόσμο χάνονται ή σπαταλούνται κατά τη διαδρομή τους από το αγρόκτημα στο τραπέζι. Ποσότητα που θα μπορούσε να ταΐσει ~ 2 δισ. ανθρώπους, χωρίς κάποια άλλη επίδραση στο περιβάλλον. Μια σπατάλη με τεράστιες οικονομικές επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία, την διαθεσιμότητα των τροφίμων καθώς και με σημαντικότατες περιβαλλοντικές επιπτώσεις. Χαρακτηριστικά αναφέρεται ότι το άμεσο οικονομικό κόστος της σπατάλης από γεωργικά προϊόντα (με βάση τις τιμές παραγωγού) είναι περίπου 750 δις δολλάρια, που ισοδυναμεί με το ΑΕΠ της Ελβετίας. Από την άλλη εκτιμάται ότι 840 εκ. συνάνθρωποί μας σε όλο τον κόσμο βρίσκονται στο όριο της πείνας. Βρισκόμαστε λοιπόν μπροστά σ’ ένα από τα μεγαλύτερα ‘ παράδοξα ‘ της εποχής μας!

Ας δούμε κάποιους ορισμούς που θα βοηθήσουν στην καλύτερη κατανόηση του προβλήματος:

  • Απώλεια τροφής (food loss): αναφέρεται στη μείωση της μάζας (ξηρά ουσία) ή τη θρεπτική αξία (ποιότητα) των τροφίμων που αρχικά προορίζονταν για κατανάλωση από τον άνθρωπο. Απώλειες που οφείλονται κυρίως στις αδυναμίες της αλυσίδας εφοδιασμού τροφίμων, όπως φτωχή υλικοτεχνική υποδομή, έλλειψη τεχνολογίας, ανεπάρκεια δεξιοτήτων και γνώσεων καθώς κι έλλειψη πρόσβασης στις αγορές. Σημαντικό επίσης ρόλο έχουν και οι φυσικές καταστροφές.
  • Απορρίμματα τροφής (food waste): αναφέρεται σε όλα εκείνα τα τρόφιμα που προορίζονται για κατανάλωση από τον άνθρωπο και απορρίπτονται είτε λόγω ημερομηνίας λήξης ή απλά γιατί μπορεί ν΄ αφέθηκαν να χαλάσουν. Συχνότερες αιτίες αυτού του φαινομένου μπορεί να είναι υπερπροσφορά οφειλόμενη στην αγορά ή οι ιδιαίτερες καταναλωτικές προτιμήσεις.
  • Σπατάλη τροφίμων (food wastage): αναφέρεται σε οποιοδήποτε τρόφιμο μπορεί να χαθεί είτε λόγω υποβάθμισης είτε λόγω απόρριψης. Ο ‘όρος’ σπατάλη λοιπόν περιλαμβάνει τόσο την απώλεια των τροφίμων, όσο και τα απόβλητά τους.

Χάρη σε μια σειρά από επικοινωνιακές εκστρατείες φαίνεται ότι η ‘Σπατάλη Τροφίμων’ έχει αναρριχηθεί πολύ ψηλά στα θέματα της δημόσιας ατζέντας. Δημόσιοι κι ιδιωτικοί φορείς έχουν αναπτύξει εκστρατείες με στόχο την εκπαίδευση των ανθρώπων για το παγκόσμιο πλέον πρόβλημα των απορριμμάτων τροφίμων και πιθανές λύσεις του. Ο γενικός διευθυντής του FAO (Gose’ Graziano da Silva) κάλεσε όλους γι’ αυτή τη χρονιά ν’ ανανεώσουν και να διευρύνουν την κατανόησή τους για το πρόβλημα της πείνας και να δουν την πείνα και τον υποσιτισμό ως τραγική συνέπεια ενός ανθυγιεινού διατροφικού συστήματος, μέρος του οποίου είμαστε όλοι.

Υπάρχουν πράγματα που μπορούν να γίνουν σε ατομικό επίπεδο (επίπεδο καταναλωτή);

Και βέβαια υπάρχουν… Ενδεικτικά θ’ αναφερθούν πιθανές συμβουλές αντιμετώπισης του προβλήματος (Επιτροπή ΕΕ, 2011) σε επίπεδο νοικοκυριού κατά την αγορά και κατανάλωση τροφίμων.

  • Γράψτε μια λίστα, προγραμματίστε το μενού, τα γεύματά σας κι ελέγξτε τα αποθέματά σας.
  • Πάρτε τη λίστα μαζί σας και μείνετέ της πιστοί! (Μην μπείτε στον πειρασμό των προσφορών κι αποφύγετε να πάτε για ψώνια πεινασμένοι.)
  • Αγοράστε «άσχημα» φρούτα και λαχανικά είναι απόλυτα κατάλληλα κι ασφαλή για κατανάλωση!
  • Κρατήστε ένα υγιές ψυγείο! Κάθε τρόφιμο πρέπει ν’ αποθηκεύεται μεταξύ 1 και 5 ο C, ώστε να έχει τη μέγιστη φρεσκάδα και μακροζωία.
  • Μην το πετάξετε! Φρούτα που είναι μόλις μαλακά, μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε smoothies ή σε τάρτες φρούτων, ενώ τα λαχανικά που αρχίζουν να μαραίνονται μπορούν να γίνουν ωραιότατες σούπες.
  • Χρησιμοποιείστε τα περισσεύματά σας! Αντί να τα πετάξετε στον κάδο, γιατί να μην τα χρησιμοποιήσετε σε κάποια άλλη παρασκευή;
  • Όταν τακτοποιείτε τα ψώνια σας φέρτε τα’ αποθέματά σας στις μπροστινές θέσεις!
  • Σερβίρετε μικρές ποσότητες! Όταν χρειαστεί θα υπάρξει συμπλήρωμα.
  • Αγοράστε ότι χρειάζεστε! Προτιμήστε προϊόντα που δεν είναι πακεταρισμένα, ώστε να μπορέσετε να πάρετε ακριβώς την ποσότητα που θέλετε…
  • Και για το τέλος, γυρίστε τα τρόφιμα στον κήπο! Κάντε κομποστοποίηση…

Αναλάβετε δράση λοιπόν για έναν κόσμο απαλλαγμένο από τη πείνα, με καλό επίπεδο θρέψης!

Και να θυμάστε πάντα ότι οι μεγάλες αλλαγές επιτυγχάνονται με πολλά μικρά βήματα……

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

EU Commission. 2013. Green Paper on Unfair Trading Practices in the Business-to-Business Food and Non-Food Supply Chain in Europe, COM/2013/037 Final

EU Commission (a), 2011. Questions and Answers on Food Waste Minimisation and Food Packaging Optimisation, MEMO/11/598. (Available at http://europa.eu/rapid/press-release_MEMO- 11-598_en.htm#PR_metaPressRelease_bottom ).

EU Commission DG ENV, 2012. Waste Prevention – Handbook: Guidelines on Waste Prevention Programmes.

Abu Dhabi Environment Agency, 2010. EAD’s ‘Think Before You Waste’ Campaign Reaches Outto 49,405 People (available at https://www.ead.ae/en/news/thin.befor.youwaste.aspx).

Artiuch, P. & Kornstein, S. 2012. Sustainable Approaches to Reducing Food Waste in India, Massachusetts Institute of Technology.

  • Μαρία Νικολιδάκη Κλινική Διαιτολόγος - Διατροφολόγος

    H Μαρία Νικολιδάκη είναι Διαιτολόγος – Διατροφολόγος, με επιπλέον εξειδίκευση στην συμβουλευτική και συμπεριφοριστική αντιμετώπιση της διαχείρισης βάρους και διαφόρων θεμάτων άμεσα σχετιζόμενων με τη διατροφή. Παρέχει τις διαιτολογικές της υπηρεσίες σε γραφείο στο Ηράκλειο της Κρήτης, παράλληλα με άλλες δράσεις που άπτονται άμεσα της διαιτολογικής της ιδιότητας.

×
×