Το συνένζυμο Q10 (CoQ10) ή αλλιώς ουβικινόνη, είναι μία φυσική ουσία την οποία συναντάμε σε διάφορες τροφές, μεταξύ των οποίων οι ξηροί καρποί και τα έλαια, σε συμπληρώματα διατροφής, αλλά και σε διάφορα καλλυντικά. Είναι μία λιποδιαλυτή ουσία η οποία μοιάζει πολύ στη δράση της με βιταμίνη και υπάρχει στα περισσότερα ευκαρυωτικά κύτταρα, κυρίως στα μιτοχόνδρια. Το CoQ10 μπορεί να παραχθεί και στο ανθρώπινο σώμα, ωστόσο η παραγωγή του μειώνεται με την αύξηση της ηλικίας.

Ποιος ο ρόλος του στη διαδικασία παραγωγής ενέργειας;

Δρα ως φορέας στην αλυσίδα μεταφοράς ηλεκτρονίων, το τελικό στάδιο της πολύπλοκης διαδικασίας παραγωγής ενέργειας από την τροφή και η οποία καταλήγει στο σχηματισμό ΑΤΡ, που αποτελεί το άμεσο ενεργειακό «νόμισμα» για κάθε κύτταρο. Κατ’ επέκταση, τα όργανα με τις υψηλότερες ενεργειακές απαιτήσεις, όπως η καρδιά, το συκώτι και τα νεφρά, έχουν και τις υψηλότερες συγκεντρώσεις CoQ10.

Ποια είναι τα οφέλη του στην υγεία;

Οι λειτουργίες του CoQ10 στον οργανισμό είναι πολλές και συγκεκριμένα έχει αποδειχθεί ότι παρουσιάζει θετική επίδραση στην υγεία στις παρακάτω περιπτώσεις:

  • στην πρόληψη και αντιμετώπιση καρδιαγγειακών νοσημάτων: προλαμβάνει τις θρομβώσεις, μειώνει την αρτηριακή πίεση, περιορίζει τις αρρυθμίες, καταπολεμά την πρόπτωση της μιτροειδούς βαλβίδας και απαλλάσσει από τους πόνους της στηθάγχης.
  • στη μείωση της κόπωσης και τη βελτίωση της αθλητικής απόδοσης, κυρίως σε άτομα που πάσχουν από στηθάγχη. Επίσης, ακόμα και τα άτομα που δεν είναι αθλητές αλλά αισθάνονται κουρασμένα και εξουθενωμένα, μπορούν να επωφεληθούν από αυτό το θρεπτικό συστατικό, καθώς διεγείρει την παραγωγή ενέργειας.
  • στην ενίσχυση του ανοσοποιητικού συστήματος, καθώς παρουσιάζει αντιοξειδωτική δράση και διεγείρει άμεσα το σχηματισμό αντισωμάτων και λευκών αιμοσφαιρίων.
  • στην καλύτερη υγεία των δοντιών και των ούλων. Έρευνες έχουν δείξει ότι τα άρρωστα ούλα έχουν χαμηλότερα επίπεδα CoQ10 από τα υγιή και έτσι η χρήση συμπληρωμάτων με CoQ10 μπορεί να βελτιώσει την κατάσταση της υγείας των ούλων.

Σε ποια τρόφιμα θα το βρείτε;

Το CoQ10 βρίσκεται σε πολλά φυτικά και ζωικά τρόφιμα, ενώ σε κάποιο βαθμό συντίθεται και από τα κύτταρά μας. Για το λόγο αυτό τα επίπεδα του CoQ10 στον οργανισμό εξαρτώνται τόσο από την πρόσληψή του μέσω της διατροφής ή/και των διαφόρων συμπληρωμάτων, όσο και από το ρυθμό σύνθεσής του από τον οργανισμό.

Ορισμένα τρόφιμα που αποτελούν καλές πηγές CoQ10 είναι το κρέας (μοσχάρι, χοιρινό και κοτόπουλο), τα λιπαρά ψάρια (σαρδέλες, σολομός κ.α.), οι ξηροί καρποί (αμύγδαλα, καρύδια, σουσάμι κ.α.), τα έλαια (ελαιόλαδο, σογιέλαιο) καθώς και ορισμένα λαχανικά (μπρόκολο, σπανάκι, κουνουπίδι, λάχανο) και φρούτα. Αν και υπάρχει, όπως φαίνεται, σε αρκετές τροφές, η περιεκτικότητά του σε κάθε τρόφιμο είναι σχετικά χαμηλή και επομένως είναι δύσκολο να καλύψει ένα άτομο, ιδιαίτερα αν είναι ηλικιωμένο, τις ανάγκες του σε CoQ10 μόνο από τη διατροφή. Πολλές φορές αναλόγως το προφίλ υγείας του ατόμου, συστήνεται η λήψη συμπληρώματος CoQ10, πάντα όμως με τη συμβουλή του γιατρού σας.

Ανεπάρκεια & Τοξικότητα. Τι ισχύει;

Εκτός από τη μειωμένη πρόσληψη του CoQ10 μέσω της διατροφής, υπάρχουν άλλοι δύο σημαντικοί παράγοντες που οδηγούν σε ανεπάρκεια CoQ10 στον οργανισμό. Η μειωμένη βιοσύνθεση και η αυξημένη χρήση από τον οργανισμό. Η βιοσύνθεση είναι μία πολύπλοκη διαδικασία που ρυθμίζεται από 12 γονίδια. Τυχόν μεταλλάξεις επομένως σε κάποια από αυτά τα γονίδια μπορεί να επηρεάσουν τα επίπεδα CoQ10 στον οργανισμό. Επίσης η βιοσύνθεση, όπως αναφέρθηκε και προηγουμένως, μειώνεται με την πάροδο της ηλικίας. Τέλος, υπάρχει περίπτωση, ορισμένες καταστάσεις χρόνιων ασθενειών να αυξάνουν τη ζήτηση CoQ10 στον οργανισμό, αλλά δεν υπάρχουν ακόμα επαρκή στοιχεία για να υποστηρίξουν αυτή τη θεωρία.

Σχετικά με τα επίπεδα τοξικότητας, δεν έχουν διευκρινιστεί και δεν φαίνεται να παρατηρείται τοξικότητα ακόμα και σε υψηλές δόσεις CoQ10. Παρόλα αυτά αποδεικτικά στοιχεία ασφάλειας υπάρχουν για δόσεις μέχρι και 1200mg την ημέρα.

  • Δέσποινα Γκακνή Κλινική Διαιτολόγος - Διατροφολόγος, M.Sc.

    Η Δέσποινα Γκακνή είναι Κλινική Διαιτολόγος – Διατροφολόγος απόφοιτη Χαροκοπείου Πανεπιστημίου Αθηνών και κάτοχος μεταπτυχιακού διπλώματος (M.Sc. – MΜedSci) με εξειδίκευση στην παχυσαρκία και τη διαχείριση βάρους. Διατηρεί δικό της διαιτολογικό γραφείο στο Βόλο και είναι επιστημονικός συνεργάτης του medNutrition.

×

×