743
Συστάσεις Διατροφής

«Καλά» vs «Κακά» λίπη: Μύθοι και αλήθειες

26 Μαρτίου 2014
«Καλά» vs «Κακά» λίπη: Μύθοι και αλήθειες

Photo source: www.bigstockphoto.com

Οι άνθρωποι έχουν συχνά την τάση να κατηγοριοποιούν ασυναίσθητα τα τρόφιμα σε «καλά»και «κακά», έτσι και με τα λίπη. Αν και ένας διαιτολόγος θα απέφευγε τέτοιους απόλυτους χαρακτηρισμούς, προφανώς και υπάρχουν τρόφιμα που κάνουν λιγότερο ή περισσότερο καλό στην υγεία μας και θα πρέπει να τα προτιμούμε αντίστοιχα. Πόσα όμως απ' όσα έχετε ακούσει ισχύουν και πόσα είναι,«απλώς» μύθοι;

Κορεσμένα λιπαρά

έχετε ακούσει σίγουρα για την υπεροχή σε διατροφική αξία της μαργαρίνης έναντι του βουτύρου. Αυτό οφείλεται στα κορεσμένα λιπαρά που περιέχει το βούτυρο όπως και όλα τα ζωικής προέλευσης τρόφιμα. Το εύρημα αυτό δεν είναι τυχαίο καθώς επί χρόνια επιδημιολογικές μελέτες αναφέρουν την αρνητική επίδραση των κορεσμένων λιπαρών στο καρδιαγγειακό σύστημα αυξάνοντας την ολική αλλά και την LDL (κακή) χοληστερόλη στο αίμα. Η πεποίθηση αυτή ενισχύεται και από σύγχρονες ερευνητικές αναλύσεις με όλους τους διεθνείς οργανισμούς να συμφωνούν στις διατροφικές συστάσεις περιορισμού των κορεσμένων λιπαρών.

Μονοακόρεστα λιπαρά

κύριος εκπρόσωπος των μονοακόρεστων για την Ελλάδα είναι... το ελαιόλαδο φυσικά! Αυτό που έχει φανεί από ερευνητικά στοιχεία είναι ότι αντικαθιστώντας τα κορεσμένα λιπαρά μιας δίαιτας με μονοακόρεστα λιπαρά, βελτιώνονται οι δείκτες του λιπιδαιμικού προφίλ όπως είναι η χοληστερόλη του αίματος. Με απλά λόγια, επιλέγοντας ελαιόλαδοαντί βουτύρου ή λιπαρών κρεάτων προασπίζετε την υγεία σας απέναντι στα καρδιαγγεικά νοσήματα σε μεγαλύτερο βαθμό από κάποιον που επιλέγει το αντίθετο.

Πολυακόρεστα λιπαρά

πρόκειται για την ομάδα λιπαρών που σχετίζονται ευεργετικά με την καρδιαγγειακή υγείακαι περιλαμβάνουν τα πολύ γνωστά ω-3 και ω-6 λιπαρά. Τι γίνεται όμως; Ενώ η δυτικοποιημένη διατροφή έχει άφθονα (πηγές της είναι το καλαμπόκι, όλα τα σπορέλαια, οι μαργαρίνες), υστερεί σε ω-3 λιπαρά, με αποτέλεσμα να έχει χαλάσει η αναλογία ω-3 : ω-6. Στην Ελλάδα ωστόσο, παρατηρείται μειωμένη πρόσληψη τόσο ω-3 όσο και ω-6. Συνεπώς μία αυξημένη πρόσληψη γενικότρα πολυακόρεστων λιπαρών, έχει δείξει να βελτιώνει κατά πολύ την υγεία της καρδιάς. Τα ω-3 τα βρίσκει κανείς πιο πολύ στα ψάρια και σε πιο πρόδρομη μορφή στους ξηρούς καρπούς (καρύδια), λιναρόσπορο, γλιστρίδα αλλά και στη φυτική μαργαρίνη με κατάλληλη σύνθεση ελαίων.

Trans λιπαρά

είναι τα μόνα λιπαρά που δεν έχει ανάγκη ο ανθρώπινος οργανισμός. Αντίθετα μπορούν να επιδεινώσουν το πρόβλημα στο καρδιαγγεικό. Προέρχονται από διαδικασίες υδρογόνωσης των ακόρεστων λιπαρών οξέων. Περιέχονται φυσικά σε μικρό ποσοστό στο βούτυρο, στα γαλακτοκομικά στο κόκκινο κρέας ενώ μπορεί να παραχθεί κατά την βιομηχανική επεξεργασία όπως είναι στα έτοιμα κέικ, γλυκίσματα και αρτοσκευάσματα. Η βιομηχανική επεξεργασία τροφίμων κάνει προσπαθειες μείωσης των trans λιπαρών ως παράγωγα της επεξεργασίας τους ωστόσο, μπορείτε πάντα να ελέγχετε την ετικέτα του τροφίμου ως προς την σύσταση σε trans λιπαρά.

Όπως βλέπετε, όλα τα λιπαρά είναι μέρος της καθημερινής μας διατροφής και τα περισσότερα από αυτά, είναι αναγκαία για τη λειτουργία του οργανισμού μας. Να θυμάστε ότι, όσο πιο ακόρεστο είναι ένα λιπίδιο τόσες λιγότερες πιθανότητες έχει να αλλοιωθεί και κατ'επέκταση δεν θα επηρεάζει αρνητικά την υγεία των αγγείων. Για όλα όμως ισχύει ο κανόνας «Παν μέτρον άριστον», καθώς η περίσσεια θερμίδων επηρεάζει ούτως ή άλλως αρνητικά τη χοληστερόλη του αίματος. Έτσι, ξεφεύγοντας σε ποσότητες, όλες οι παραπάνω αλήθειες μπορούν να αποδειχθούν «μύθοι»!

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

Bos MB, de Vries JH, Feskens EJ, van Dijk SJ, Hoelen DW, Siebelink E, Heijligenberg R, de Groot LC. Effect of a high monounsaturated fatty acids diet and a Mediterranean diet on serum lipids and insulin sensitivity in adults with mild abdominal obesity. Nutr Metab Cardiovasc Dis. 2010 Oct;20(8):591-8

.Griffin BA, How relevant is the ratio of dietary n-6 to n-3 polyunsaturated fatty acids to cardiovascular disease risk? Evidence from the OPTILIP study. Curr Opin Lipidol. 2008 Feb;19(1):57-62.

Katan MB, Zock PL, Mensink RP. Dietary oils, serum lipoproteins, and coronary heart disease. Dietary Am J Clin Nutr. 1995 Jun;61(6 Suppl):1368S-1373S.

Lovegrove JA, Griffin BA. The acute and long-term effects of dietary fatty acids on vascular function in health and disease. Curr Opin Clin Nutr Metab Care. 2013 Mar;16(2):162-7.

Menaa F, Menaa A, Menaa B, Tréton J. Trans-fatty acids, dangerous bonds for health? A background review paper of their use, consumption, health implications and regulation in France. Eur J Nutr. 2012 Dec 27.

Russo GL. Dietary n-6 and n-3 polyunsaturated fatty acids: from biochemistry to clinical implications in cardiovascular prevention. Biochem Pharmacol. 2009 Mar 15;77(6):937-46.

Arvaniti F, Panagiotakos DB, Pitsavos C, Zampelas A, Stefanadis C. Dietary habits in a Greek sample of men and women: the ATTICA study. Cent Eur J Public Health 2006; 14:74-8.

Magkos F, Piperkou I, Manios Y, et al. Cardiovascular risk assessment in primary school children from a semi-rural area of Greece. J Human Nutr Diet 2006;19:101-12.

  • Ειρήνη Κύρα Κλινική Διαιτολόγος - Διατροφολόγος, M.Sc.

    H Eιρήνη Κύρα είναι Διαιτολόγος – Διατροφολόγος, με επιπλέον μεταπτυχιακή εξειδίκευση (M.Sc. - MMedSci) στην παχυσαρκία και στη διαχείριση του βάρους. Τον περισσότερο επαγγελματικό της χρόνο καταλαμβάνουν οι διαιτολογικές της συνεδρίες στην περιοχή όπου μεγάλωσε, το Νέο Κόσμο, βοηθώντας εξατομικευμένα κάποιον να βελτιώσει τη διατροφή και το βάρος του.

×
×