Οικογένεια

Έλλειψη βιταμίνης D στα παιδιά

14 Μαρτίου 2013
3981 Προβολές
3 λεπτά να διαβαστεί
paidi vitamini d kai hlios

Photo source: www.bigstockphoto.com

Ο κεντρικός ρόλος της βιταμίνης D στην ανάπτυξη και τη διατήρηση υγιών οστών έχει αναγνωριστεί προ πολλού, τόσο στα παιδιά, όσο και στους ενήλικες. Ωστόσο, πέρα από αυτή τη δράση, η βιταμίνη D φαίνεται να είναι σημαντική και για άλλες λειτουργίες του οργανισμού. Δρα περισσότερο ως ορμόνη, αφού είναι πρόδρομος μιας από τις ορμόνες που συμμετέχει στη διατήρηση των φυσιολογικών επιπέδων του ασβεστίου και τη ρύθμιση του κυτταρικού πολλαπλασιασμού και της διαφοροποίησης.

Σε ό,τι αφορά στη ρύθμιση των συγκεντρώσεων ασβεστίου και του οστικού μεταβολισμού, η βιταμίνη D αυξάνει την εντερική απορρόφηση του ασβεστίου και του φωσφόρου και την επαναρρόφηση ασβεστίου από το άπω νεφρικό σωληνάριο, με τη βοήθεια της παραθυρεοειδούς ορμόνης. Επιπλέον, η βιταμίνη D φαίνεται να επιδρά επί του ανοσοποιητικού συστήματος, καθώς ρυθμίζει τη λειτουργία των Β και Τ λεμφοκυττάρων. Ακόμη, η βιταμίνη D μειώνει τον κίνδυνο για πολλούς τύπους καρκίνου, μέσω της αναστολής της καρκινικής αγγειογένεσης και του πολλαπλασιασμού καρκινικών κυττάρων. Τέλος, χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο για καρδιαγγειακά νοσήματα.

Καλές πηγές της βιταμίνης D 

Πολύ καλές πηγές της βιταμίνης D στη διατροφή μας αποτελούν τα λιπαρά ψάρια, όπως ο σολομός, η σαρδέλα, το σκουμπρί και τα ιχθυέλαια. Ακόμη, καλή πηγή θεωρείται ο κρόκος αυγών,καθώς επίσης και κάποια εμπλουτισμένα προϊόντα γάλακτος, χυμών φρούτων, μαργαρίνης και δημητριακών. Ωστόσο, το μεγαλύτερο ποσοστό της βιταμίνης D προέρχεται από την έκθεση στο ηλιακό φως, καθώς η διαιτητική πρόσληψη καλύπτει μόνο το 5-10% των απαιτήσεων των περισσοτέρων ανθρώπων. Υπό την επίδραση της υπεριώδους ακτινοβολίας (μήκος κύματος 290-315 nm), η 7-δεϋδροχοληστερόλη που βρίσκεται φυσιολογικά στο δέρμα μετατρέπεται, ύστερα από μια σειρά διεργασιών στο ήπαρ και στους νεφρούς,στην ενεργή μορφή της βιταμίνης D (χοληκαλσιφερόλη).

Από τι εξαρτάται η σύνθεση της βιταμίνης D;

Η σύνθεση της βιταμίνης D εξαρτάται από την εποχή, το γεωγραφικό πλάτος, την ηλικία, το χρώμα του δέρματος, την εθνικότητα, την κάλυψη του δέρματος από ρούχα, τη χρήση αντηλιακών και την ατμοσφαιρική ρύπανση.Είναι λοιπόν επόμενο να θεωρούμε πως σε μία χώρα σαν την Ελλάδα, που είναι αρκετά ηλιόλουστη, ακόμη και τους χειμερινούς μήνες, είναι αδύνατο να εμφανίζονται παιδιά με ανεπαρκή επίπεδα της βιταμίνης. Ωστόσο, φαίνεται ότι ακόμη και στη χώρα μας, τα παιδιά και οι έφηβοι κατά τους χειμερινούς μήνες εμφανίζουν μειωμένα επίπεδα της βιταμίνης D, σε σύγκριση με τους θερινούς μήνες.

Στα αίτια αυτού του προβλήματος συγκαταλέγονται τα μειωμένα επίπεδα της βιταμίνης D της μητέρας και ο αποκλειστικός θηλασμός, σε συνδυασμό με τη μειωμένη έκθεση του βρέφους στον ήλιο, τη μειωμένη κατανάλωση των πλούσιων σε βιταμίνη D τροφών που αναφέρθηκαν παραπάνω, του σύγχρονου τρόπου ζωής των παιδιών με τις περιορισμένες δραστηριότητες σε εξωτερικούς χώρους, η χρήση αντιηλιακών και η αποφυγή του ήλιου, η ατμοσφαιρική ρύπανση στις πόλεις, η δυσαπορρόφηση λόγω ασθενειών, όπως η κοιλιοκάκη και η κυστική ίνωση. Η έλλειψη της βιταμίνης D είναι πολύ επιζήμια.

Τι προκαλεί η έλλειψη της βιταμίνης στα παιδιά;

Στα παιδιά μπορεί να προκαλέσει ραχίτιδα, η οποία οφείλεται σε ελλειπή εναπόθεση ασβεστίου στα οστά, με αποτέλεσμα τη δημιουργία μαλακών και στη συνέχεια παραμορφωμένων οστών, αλλά και την ανωμαλία των συζευκτικών χόνδρων. Πέρα όμως από τις σκελετικές παθήσεις, η μειωμένη πρόσληψη βιταμίνης D συνδέεται με την κακή οδοντική υγεία, αυξημένο κίνδυνο για την ανάπτυξη αλλεργιών και αυτοάνοσων νοσημάτων, όπως ο διαβήτης τύπου Ι και η σκλήρυνση κατά πλάκας. Ακόμη, η έλλειψη βιταμίνης D στη μητέρα μπορεί να δημιουργήσει πρόβλημα στην ομαλή ανάπτυξη του νευρικού συστήματος του παιδιού.

Πώς να αποφύγετε τις βλαβερές συνέπειες για τα παιδιά σας;

Κατανάλωση λιπαρών ψαριών

Ενθαρρύνετε το παιδί σας να καταναλώνει λιπαρά ψάρια, που είναι πλούσια σε βιταμίνη D. Προτιμήστε το ψητό ψάρι και όχι το τηγανητό, καθώς το τηγάνισμα μειώνει στο μισό την ποσότητα της βιταμίνης D. Σε περίπτωση που δεν του αρέσει το ψάρι, μην το πιέζετε συνεχώς, αλλά προσπαθήστε να του προσφέρετε συχνά μέσα στην εβδομάδα ψάρι μέχρι να το αποδεχτεί. Μπορείτε επίσης να του το προσφέρετε με τη μορφή σνακ, π.χ. ένα σάντουϊτς με σολομό.

Αποφυγή μουρουνέλαιου

Η κατανάλωση μουρουνέλαιου δεν συστήνεται, λόγω της μεγάλης δόσης βιταμίνης Α που περιέχει και της πιθανής τοξικότητάς της.

Εντάξτε εμπλουτισμένα προϊόντα

Είναι καλό να εντάξετε στο διαιτολόγιο του παιδιού σας τα εμπλουτισμένα προϊόντα που αναφέρθηκαν (γάλα, δημητριακά κ.λπ.).

Ισορροπημένο διαιτολόγιο

Διατηρείτε ένα ισορροπημένο διαιτολόγιο για το παιδί σας. Φαίνεται ότι τα παιδιά με υψηλό ποσοστό σωματικού λίπους, αποθηκεύουν την βιταμίνη D στον λιπώδη ιστό και την καθιστούν μη βιοδιαθέσιμη.

Έκθεση στο ήλιο

Ενθαρρύνετε το παιδί να παίζει έξω τις ηλιόλουστες μέρες και να μην επιδίδεται μόνο σε δραστηριότητες σε κλειστούς χώρους, έτσι ώστε να έρχεται σε επαφή με τον ήλιο. Μην καταφεύγετε σε υπερβολές. Η υπερέκθεση στον ήλιο, όπως όλοι γνωρίζουμε, έχει βλαβερές συνέπειες. Ωστόσο, 20-30 λεπτά έκθεσης του προσώπου και των χεριών στον ήλιο είναι αρκετά.

Χορήγηση συμπληρώματος βιταμίνης 

Ο παιδίατρός σας θα συστήσει, σε περίπτωση που κρίνει αναγκαίο, τη χορήγηση συμπληρώματος βιταμίνης D σε πρόωρα βρέφη, βρέφη που σιτίζονται αποκλειστικά με μητρικό γάλα και σε μεγαλύτερα παιδιά που πιθανόν το έχουν ανάγκη.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

Lapatsanis D, Moulas A, Cholevas V, Soukakos P, Papadopoulou ZL, Challa A. 2005. Vitamin D: a necessity for children and adolescents in Greece. Calcif Tissue Int. Dec;77(6):348-55. Epub 2005 Dec 5.

Misra M, Pacaud D, Petryk A, Collett-Solberg PF, Kappy M; Drug and Therapeutics Committee of the Lawson Wilkins Pediatric Endocrine Society. 2008. Vitamin D deficiency in children and its management: review of current knowledge and recommendations. Pediatrics. Aug;122(2):398-417. doi: 10.1542/peds.2007-1894. Review.

Papandreou D, Malindretos P, Karabouta Z, Rousso I. 2010. Possible Health Implications and Low Vitamin D Status during Childhood and Adolescence: An Updated Mini Review. Int J Endocrinol.;2010:472173. doi: 10.1155/2010/472173. Epub .

Wagner CL, Greer FR; American Academy of Pediatrics Section on Breastfeeding; American Academy of Pediatrics Committee on Nutrition. 2008. Prevention of rickets and vitamin D deficiency in infants, children, and adolescents.Pediatrics. Nov;122(5):1142-52. doi: 10.1542/peds.2008-1862.

  • Ευσταθία Παπαδά
    Ευσταθία Παπαδά Κλινική Διαιτολόγος-Διατροφολόγος, MSc, Ph.D.(cand)

    Η Ευσταθία Παπαδά είναι Κλινική Διαιτολόγος-Διατροφολόγος, με μεταπτυχιακή εξειδίκευση στην Κλινική Διατροφή και Δημόσια Υγεία. Εργάζεται ως Εξωτερικός Συνεργάτης στο Τμήμα Επιστήμης Διαιτολογίας-Διατροφής του Χαροκοπείου Πανεπιστημίου, ενώ παράλληλα είναι Υποψήφια Διδάκτορας εστιάζοντας στο κομμάτι της διατροφικής αντιμετώπισης της Ιδιοπαθούς Φλεγμονώδους Νόσου του Εντέρου.