744
Κουζίνα

Γαστρονομικό ταξίδι στη Χίο

08 Δεκεμβρίου 2015
της Μαρίας Βησαροπούλου

Το νησί της Χίου δεν έχει αλωθεί από τον διεθνή τουρισμό και οι επισκέπτες αισθάνονται περισσότερο σαν φιλοξενούμενοι ανάμεσα στους ντόπιους. Με τη τη μοναδική του ατμόσφαιρα, περιβάλλον και κουλτούρα, το νησί της Χίου θα επιβραβεύσει εκείνους που αναζητούν στις διακοπές στο Αιγαίο μια ιδιαίτερη διάσταση. Η Χίος είναι πολλά περισσότερα από ένα ελληνικό νησί στην άκρη του Αιγαίου, είναι ένα νησί με μεσαιωνικά χωριά, παραλίες με άγρια ομορφιά και άρωμα μαστίχας.

Τα παλιά κτίρια της Χίου, σε συνδυασμό με τη μοντέρνα πόλη και την πλούσια βλάστηση που επικρατεί δημιουργούν ένα μαγευτικό σκηνικό ηρεμίας και χαλάρωσης που πραγματικά αιχμαλωτίζει τις καρδιές των επισκεπτών. Πέρα από το μαγευτικό σκηνικό των τοπίων, υπάρχουν και πολλά όμορφα σημεία για φαγητό στην πόλη της Χίου, καθώς και στα χωριά. Τα περισσότερα εστιατόρια και ταβέρνες βρίσκονται στην πρωτεύουσα. Οι νοστιμιές της Χίου αποτελούν ξέχωρη αφορμή για να ταξιδέψει κάποιος στo νησί. Από κουζίνα και προϊόντα η Χίος έχει άπειρα πράγματα να δοκιμάσεις.

Φυσικά, τον πρωταγωνιστικό ρόλο έχει η μαστίχα! Αν υπήρχε σήμα κατατεθέν για τη Χίο, αυτό σίγουρα θα ήταν το μαστιχόδεντρο. Δέντρο αειθαλές, ανήκει στην οικογένεια Pistachia, φτάνει τα 2-3 μέτρα ύψος και η παραγωγή της μαστίχας ξεκινά από τον 5ο με 6ο χρόνο ζωής του σχοίνου, όπως ονομάζουν οι ντόπιοι το μαστιχόδεντρο. Ευδοκιμεί μόνο σε 21 χωριά της Νότιας Χίου, τα Μαστιχοχώρια. Η μαστίχα έχει πληθώρα ιδιοτήτων και χρήσεων. Απορροφά τη χοληστερόλη, είναι αντιβακτηριδιακή, συμβάλλει στην αντισηψία του στόματος και στην πέψη. Δυναμώνει τα ούλα, επουλώνει πληγές και πρόσφατα, αποδείχτηκε πλέον και επιστημονικά ότι ενεργεί κατά του έλκους και του καρκίνου του στομάχου. Πέρα από τις φαρμακευτικές της ιδιότητες ωστόσο, η μαστίχα έχει σημαντική θέση και στην ποτοποιία (λικέρ μαστίχας και μαστιχάτο ούζο), τη ζαχαροπλαστική (μπισκότα και παγωτά μαστίχας, υποβρύχιο γλυκό) και τη μαγειρική. Χρησιμοποιείται επίσης ως βασικό συστατικό σε οδοντόκρεμες, σαμπουάν, αρώματα, λιβάνια, βερνίκια και αλλού, σε επεξεργασμένη και διαφορετική κατά περίπτωση μορφή.

Πριν φύγει κάποιος από τη Χίο, αξίζει να προμηθευτεί προϊόντα μαστίχας ανάλογα με τις ανάγκες και τα γούστα του. Τσίχλες, ούζο, λικέρ, καραμέλες, πολλά και διάφορα γλυκά, είδη προσωπικής περιποίησης, αρώματα, καλλυντικά, αρωματικά φυσικά σαπούνια και κεριά και ό,τι άλλο βάζει ο νους του, πάντα με το μεθυστικό, θεραπευτικό άρωμά της και τις μαγικές της ιδιότητες.

Πέρα από τη μαστίχα, η Χίος είναι γνωστή επίσης για τις εξαιρετικές ποικιλίες εσπεριδοειδών, με κυριότερο το χιώτικο μανταρίνι. Τα μανταρίνια δεν καταναλώνονται απλώς ολόκληρα, χυμοποιούνται από το εργοστάσιο χυμών σε διάφορα είδη αναψυκτικών. Το μανταρίνι είναι πλούσιο σε καροτενοειδή και μία μερίδα 100 γραμμαρίων παρέχει περίπου 53 θερμίδες. Τα χιώτικα αναψυκτικά, πορτοκαλάδες, μανταρινάδες, συμπυκνωμένες ή αεριούχες συντροφεύουν μοναδικές στιγμές δροσιάς. Χαρακτηριστικές χιώτικες γεύσεις που μπορείτε να δοκιμάσετε είναι η βυσσινάδα και η σουμάδα, ποτό από πικραμύγδαλο που συνοδεύει πάντα τους χιώτικους γάμους, αραιωμένες σε κρύο νερό. Είναι τα καλύτερα δροσιστικά!

Επίσης, υπάρχει μεγάλη ποικιλία από τα χιώτικα γλυκά του κουταλιού, που είναι φημισμένα σε όλη την Eλλάδα. Φτιάχνονται από καρπούς εσπεριδοειδών, μανταρίνι, πορτοκάλι, νεράντζι, από τον ανθό του τριαντάφυλλου ή από άνθη λεμονιάς (γλυκό δυσεύρετο και μοναδικό στη γεύση) από φιστίκι, συκαλάκι ή μελιτζανάκι, τα οποία τα φτιάχνουν οικιακές βιοτεχνίες στο νησί. Τα γλυκά του κουταλιού περιέχουν φυτικές ίνες, σάκχαρα και καθόλου λιπαρά, αποτελούν επομένως την καλύτερη επιλογή για κάποιον που θέλει να φάει γλυκάκι.

Ακόμη, η παραγωγή μελιού αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι του νησιού, εφόσον αρκετοί είναι οι μελισσοκόμοι και οι παραγωγοί του αγνού αυτού τοπικού προϊόντος. Η βάση της σύνθεσής του είναι το πευκόμελο, το θυμάρι και το ανθόμελο από άνθη εσπεριδοειδών, ενώ στο τοπικό εμπόριο μπορεί κανείς να βρει κανείς μέλι με γεύση μαστίχα. Το μέλι έχει ανόργανα στοιχεία γνωστά σαν ιχνοστοιχεία, τα οποία παίζουν σπουδαίο ρόλο στον μεταβολισμό και τη θρέψη, είναι συστατικά του σκελετού και των κυττάρων, συμμετέχουν σε διάφορα ενζυμικά συστήματα και ρυθμίζουν την οξύτητα του στομάχου.

Το μαστέλο είναι χιώτικο λευκό τυρί που φτιάχνεται από πλήρες παστεριωμένο αγελαδινό ή πλήρες κατσικίσιο γάλα που παράγεται και συλλέγεται στο νησί. Είναι τυρί με μεγάλη θρεπτική αξία, εφόσον περιέχει πρωτεΐνες, λίπος, βιταμίνες και άλατα. Έχει άρωμα γάλακτος, ενώ είναι ιδιαίτερα εύπεπτο και γευστικό. Βασικό χαρακτηριστικό του είναι η ελαφρώς αλμυρή του γεύση, την οποία οφείλει στην ολιγοήμερη παραμονή του στην άλμη. Είναι διαθέσιμο σε όλα τα καταστήματα τροφίμων, και μπορεί να το βρει κάποιος και στα περισσότερα εστιατόρια, ουζερί και τις ταβέρνες του νησιού. Σερβίρεται ψητό στη σχάρα, ενώ χρησιμοποιείται ως υλικό σε πράσινες σαλάτες και σε διάφορες άλλες συνταγές.

Ο τραχανάς, οι χυλοπίτες και τα χειροποίητα μακαρόνια ακολουθούν πιστά την παράδοση και μπορεί κάποιος να τα βρει τυποποιημένα σε ειδικά μαγαζιά με είδη υγιεινής διατροφής, αλλά και σε σούπερμάρκετ. Όταν βρεθεί κάποιος στη Χίο, δεν πρέπει να παραλείψει να αναζητήσει τα εξαιρετικά ανατολίτικα στριφτάρια, που είναι αρωματισμένα με μπαχαρικά, τα ρακένια με γλυκάνισο ή τις χυλοπίτες μαστίχα. Επίσης, στις παραδοσιακές ταβέρνες, κυρίως στα βόρεια χωριά, σερβίρουν χειροποίητα μακαρόνια δικής τους παρασκευής.

Επίσης, η Xίος στην αρχαιότητα ήταν ονομαστή για το κρασί της. Οι Χιώτες έμαθαν την καλλιέργεια και την παραγωγή του κρασιού από τον πρώτο οικιστή της Χίου, τον βασιλιά Οινοπίωνα. Ο περίφημος «Aριούσιος οίνος» έφερε μεγάλο πλούτο στο νησί με τις εξαγωγές του, όπως μαρτυρείται από πλήθος αρχαίων κειμένων, αρχαιολογικών ευρημάτων, αλλά και από αρχαία νομίσματα, όπου η Χιακή Σφίγγα απεικονίζεται με αμφορείς κρασιού και κλαδιά αμπέλου. Γι' αυτό τον λόγο, αξίζει να δοκιμάσει κάποιος και τα ντόπια κρασιά! Αν βρεθείτε στα Μεστά, γευθείτε το περίφημο Μεστούσικο.

Επιπλέον, αν βρεθείτε στη Χίο θα συναντήσετε τις περίφημες παστελαριές, οι οποίες γίνονται από ξερά σύκα", καθώς επίσης, το τοπικό ποτό "σούμα", που γίνεται από ιδιώτες σε παραδοσιακά καζάνια στο τέλος του φθινοπώρου. Θα το βρείτε μόνο σε εξειδικευμένα καταστήματα παραδοσιακών τροφίμων ή θα το απολαύσετε στα ταβερνάκια. Ακόμη, θα βρείτε τα χιώτικα ούζα που είναι γνωστά για την ιδιαίτερη γεύση τους. Η παραγωγή τους γίνεται με τον παλιό παραδοσιακό τρόπο, το "καζανιστό". Υπάρχουν αρκετές χιώτικες ποτοποιίες που συνεχίζουν την οικογενειακή τους παράδοση και εκτός από την παραγωγή ούζου, διαθέτουν στο εμπόριο και εξαιρετικά λικέρ. Επιπλέον, στην Χίο μπορεί να βρει κάποιος και φρέσκια (αφιλτράριστη και απαστερίωτη) μπύρα Χίου, η οποία παράγεται από εκλεκτές ποικιλίες βύνης, ολόκληρου λυκίσκου, χωρίς καμιά προσθήκη συντηρητικών ή άλλων πρόσθετων και διατηρείται μόνο στο ψυγείο.

Αυτά είναι μόνο κάποια από τα τοπικά προϊόντα και τις ιδιαίτερες γεύσεις που μπορεί να βρει κάποιος όταν ταξιδέψει στη Χίο.

Ένα ταξίδι στη Χίο είναι εμπειρία! Η μυροβόλος Χίος, με τα ταβερνάκια με τους χιώτικους νόστιμους μεζέδες και με τους φιλόξενους κατοίκους. Τη μια στιγμή νομίζεις ότι βρίσκεσαι σε ένα κλασικό αιγαιοπελαγίτικο νησί και την επόμενη στον Μυστρά. Περπατάς σε καλντερίμια χωριών και περιμένεις να δεις πειρατές να εμφανίζονται ξαφνικά μπροστά σου από το παρελθόν. Η Χίος -το πέμπτο σε μέγεθος νησί του Αιγαίου- είναι ωραία, μοναδική, ευχάριστη και αξέχαστη!

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

Chadzopulu A, Koukouliata A, Theodosopoulou E, Adraniotis J,. Unique Mastic Resin from Chios. Prog Health Sci. {2011}. Vol 1, No 1

SAKAGAMI I, KISHINO K, KOBAYASHI M, HASHIMOTO K, IIDA S, SHIMETANI A, NAKAMURA Y, TAKAHASHI K, IKARASHI T, FUKAMACHI H, SATOH K, NAKASHIMA H, SHIMIZU T, TAKEDA T, WATANABE T, NAKAMURA W,. Selective Antibacterial and Apoptosis-modulating Activities of Mastic. In Vivo. March-April. {2009} vol. 23 no. 2 215-223

Soler-Rivas C, Benavente-García O, Castillo J, Pérez-Alvarez O,. By-products from different citrus processes as a source of customized functional fibres. Food Chemistry. {2007}. Volume 100, Issue 2 ; Pages 736–741

  • Μαρία Βησαροπούλου Διαιτολόγος - Διατροφολόγος

    Η Βησαροπούλου Μαρία είναι Διαιτολόγος – Διατροφολόγος, απόφοιτος του τμήματος Διατροφής και Διαιτολογίας του Αλεξάνδρειου Τεχνολογικού Ιδρύματος Θεσσαλονίκης. Εργάζεται στο δικό της διαιτολογικό γραφείο στην Καρδίτσα και ως εκπαιδευτικός στο δημόσιο ΙΕΚ Καρδίτσας και στα Κέντρα δια Βίου Μάθησης για την εκπαίδευση των ενηλίκων σχετικά με θέματα υγιεινής διατροφής.

     

×
×