Διατροφή

Γκρέιπφρουτ

05 Ιανουαρίου 2023
2058 Προβολές
3 λεπτά να διαβαστεί
woman-eating-grapefruit

Photo source: www.canva.com

Τί είναι;

Τα φρούτα του γένους Citrus αναγνωρίζονται ως υγιεινή πηγή βιοδραστικών ενώσεων όπως βιταμίνες, καροτενοειδή, φυτικές ίνες και φαινολικές ενώσεις. Η παγκόσμια παραγωγή γεωργικών εσπεριδοειδών, συμπεριλαμβανομένων των πορτοκαλιών, των μανταρινιών, των λεμονιών, των περγαμόντων, των λάιμ και των γκρέιπφρουτ, έχει αυξηθεί έντονα τις τελευταίες δεκαετίες, φθάνοντας πάνω από 100 εκατομμύρια μετρικούς τόνους ετησίως.

Διαβάστε επίσης: Πρέπει να τρώμε μόνο φρούτα και λαχανικά εποχής;

Το γκρέιπφρουτ, πιο συγκεκριμένα, είναι το αποτέλεσμα μιας φυσικής διασταύρωσης μεταξύ του γλυκού πόμελο (Citrus maxima Burm) με ένα γλυκό πορτοκάλι (Citrus sinensis), μια διαδικασία που συνέβη στο νησί Μπαρμπάντος κατά τον δέκατο όγδοο αιώνα. Το φυτό είναι πολυφυλλικό δέντρο ύψους 5-6 μ. με οβάλ, εναλλασσόμενα και λεπτά βαθουλωμένα φύλλα μήκους 7-15 cm, καθώς και λευκά άνθη.Η φλούδα αποτελείται από μεγάλο αριθμό ενώσεων που μπορούν να ταξινομηθούν σε 7 κύριες ομάδες: τερπένια, σεσκιτερπένια υδρογονάνθρακες, αλκοόλες, αλδεΰδες, εστέρες, οξείδια και μια ποικιλία άλλων ενώσεων – με τα τερπένια να αποτελούν το 80%.

Ποια η Διατροφική του αξία;

Το γκρέιπφρουτ είναι μια εξαιρετική πηγή:

  • βιταμίνης Α
  • βιταμίνης C
  • φυλλικού οξέος
  • βιταμίνης Β1
  • μαγνησίου
  • φυτικών ινών

Επιπλέον, περιέχει μερικές ισχυρές αντιοξειδωτικές φυτικές ενώσεις, οι οποίες πιθανώς ευθύνονται για πολλά από τα οφέλη για την ανθρώπινη υγεία – ένα εκ των οποίων είναι ο χαμηλός γλυκαιμικός δείκτης που σημαίνει ότι δεν προκαλεί απότομες αυξομειώσεις στα επίπεδα σακχάρου στο αίμα.

Τα τελευταία χρόνια, τα λευκά και ροζ γκρέιπφρουτ (Citrus paradisi Macf.) έχουν προσελκύσει μεγάλη προσοχή λόγω των θρεπτικών και αντιοξειδωτικών τους ιδιοτήτων.
Τα σάκχαρα που εντοπίζονται είναι η φρουκτόζη, η σουκρόζη και η γλυκόζη, με κυριότερο τη σουκρόζη.
6 διαφορετικά είδη καροτενοειδών έχουν εντοπιστεί στη λευκή, πορτοκαλί και κόκκινη εκδοχή τους.

Έχει μέτρια περιεκτικότητα σε βιταμίνη C, παρόμοια με εκείνη του λεμονιού, αλλά λιγότερη από εκείνη του πορτοκαλιού.

Ποια τα οφέλη του;

Είναι γνωστό ότι έχει μια ποικιλία φυτοθρεπτικών συστατικών, χαρακτηριστικό που έχει δώσει ώθηση σε έρευνες για τον προσδιορισμό των βιολογικών και βιοϊατρικών δραστηριοτήτων του, επιπλέον, επειδή η χρήση φυτών ή υποπροϊόντων τους φαίνεται μια ελκυστική ευεργετική στρατηγική χωρίς οικολογικές επιπτώσεις και μικρότερη παράπλευρη ζημιά από αυτή που προκαλείται από συνθετικές χημικές ουσίες.

Τα επεξεργασμένα υπολείμματα φλούδας γκρέιπφρουτ θα μπορούσαν να παίξουν σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη θρεπτικών προϊόντων ή ως θεραπευτικών παραγόντων για χρήση σε διάφορες φαρμακολογικές προσεγγίσεις.

Το αιθέριο έλαιό του βρέθηκε να έχει αντιβακτηριακή και αντιμυκητισιακή δράση.
Κλινικές μελέτες δείχνουν ότι: είναι προστατευτικό κατά των επιπλοκών της παχυσαρκίας μέσω της μείωσης της αντίστασης στην ινσουλίνη, στη συσσώρευση λιπιδίων, στην υπέρταση και στη βελτίωση του οξειδωτικό στρες.
Επίσης, καλό είναι να ξεκαθαριστεί ότι δεν υπάρχουν πειστικά ερευνητικά αποτελέσματα που να αποδεικνύουν ότι η κατανάλωση γκρέιπφρουτ θα μπορούσε να μειώσει το σωματικό βάρος και την περίμετρο της μέσης.

grapefruit diatrofi

Επιπλέον οφέλη:

Υπάρχουν πολλές θετικές επιδράσεις στην υγεία των οστών και τη διαχείριση της οστεοπόρωσης.
Ακόμα, είναι πλούσιο σε πολυφαινόλες και διαιτητικές ίνες που αποτελούν βασική γραμμή στην ύφεση της ελκώδους κολίτιδας.

Τί να προσέξετε;

Επικίνδυνοι συνδυασμοί (αλληλεπιδράσεις)

Στατίνες: Οι στατίνες είναι αναστολείς της αναγωγάσης του 3-υδροξυ-3-μεθυλγλουταρυλικό συνένζυμο Α (HMGCoA). Οι διαφορετικές στατίνες διαφέρουν ως προς τη βιοδιαθεσιμότητα, το χρόνος ημιζωής και τη μέθοδο μεταβολικής αποδόμησης. Για παράδειγμα, ως συνέπεια των διαφορετικών χρόνων ημιζωής τους, η ατορβαστατίνη μπορεί να λαμβάνεται οποιαδήποτε στιγμή κατά τη διάρκεια της ημέρας με σταθερή αποτελεσματικότητα, ενώ η σιμβαστατίνη θα πρέπει να λαμβάνεται τη νύχτα. Το κυτόχρωμα P450 (CYP)3A4 είναι το κύριο ένζυμο που εμπλέκεται στη μεταβολική αποικοδόμηση πολλών στατινών, συμπεριλαμβανομένης της ατορβαστατίνης, της σιμβαστατίνης και της λοβαστατίνης.

Οι κύριοι παράγοντες υπεύθυνοι για την επίδραση του χυμού γκρέιπφρουτ στις στατίνες είναι η περγαμοτίνη στο φρέσκο γκρέιπφρουτ και το παράγωγό της, η 6,7-διυδροξυμπεργαμοτίνη (DHB) στο συμπυκνωμένο χυμό, που είναι φουρανοκουμαρίνες. Οι φουρανοκουμαρίνες βρίσκονται επίσης σε άλλα φρούτα (π.χ. ρόδια) και σε λαχανικά (π.χ. παστινάκια και σέλινο), ωστόσο, είναι ιδιαίτερα συγκεντρωμένες σε χυμό γκρέιπφρουτ και φρέσκα γκρέιπφρουτ. Οι κινητικές μελέτες αποκαλύπτουν ότι τόσο η περγαμοτίνη όσο και η DHB αδρανοποιούν το CYP3A4. Μελέτες έχουν δείξει μείωση στη συγκέντρωση του CYP3A4 στο έντερο κατά 50% εντός 4 ωρών από την κατανάλωση μιας μερίδας χυμού γκρέιπφρουτ (ισοδύναμου με τον χυμό ενός ολόκληρου γκρέιπφρουτ). Η αναστολή της δραστηριότητας του CYP3A4 στο γαστρεντερικό σύστημα, πιθανώς αναστέλλει τη προσυστημική αποικοδόμηση των στατινών και έτσι αυξάνει τη συστηματική βιοδιαθεσιμότητά τους με αποτέλεσμα πιθανή τοξικότητα.

Η ατορβαστατίνη μεταβολίζεται όλες από το CYP3A4, ενώ οι στατίνες όπως η φλουβαστατίνη και η ροσουβαστατίνη μεταβολίζονται από Το CYP2C9 και η πραβαστατίνη μεταβολίζονται ενζυματικά στο συκώτι.6 Αυτό εξηγεί γιατί ο χυμός γκρέιπφρουτ αλληλεπιδρά με την ατορβαστατίνη, σιμβαστατίνη και λοβαστατίνη, αλλά όχι με φλουβαστατίνη, ροσουβαστατίνη ή πραβαστατίνη.
Ίδια είναι η επίδραση για όσα φάρμακα μεταβολίζονται από το κυτόχρωμα P450 CYP3A4.

Πώς να το εντάξετε στη διατροφή σας;

Ψητά, με λίγο μέλι.

Το γκρέιπφρουτ είναι νόστιμο και δροσιστικό ως έχει, αλλά μην χάσεις την ευκαιρία να το δοκιμάσεις ψητό με λίγο μέλι από πάνω.

Σαν υλικό στα pancakes σου.

Μπορείς να χρησιμοποιήσεις το χυμό του ως γλυκαντική ύλη για να φτιάξεις τη ζύμη των pancakes σου.

Σε σαλάτες

Ωραία ιδέα είναι να ταιριάξεις το γκρέιπφρουτ σαν εσπεριδοειδές μαζί με κάποιο λιπαρό ψάρι όπως είναι ο σολομός και αβοκάντο ως πηγή καλών λιπαρών.

Σε smoothie bowl στο πρωινό σου

Το γκρέιπφρουτ, μπορεί να συγκρατήσει τη γλυκύτητα από φρούτα όπως είναι τα κεράσια, η μπανάνα και το εκχύλισμα βανίλιας. Από εκεί και πέρα μπορείς να προσθέσεις επιπλέον granola, τριμμένη καρύδα, αμύγδαλα κομμένα σε φέτες ή άλειμμα ξηρών καρπών.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

Williams L, Hill DP Jr, Davis JA, Lowenthal DT. The influence of food on the absorption and metabolism of drugs: an update. Eur J Drug Metab Pharmacokinet. 1996 Jul-Sep;21(3):201-11. doi: 10.1007/BF03189714. PMID: 8980916.

Ötles S, Senturk A. Food and drug interactions: a general review. Acta Sci Pol Technol Aliment. 2014 Jan-Mar;13(1):89-102. PMID: 24583386.

Welling PG. Effects of food on drug absorption. Annu Rev Nutr. 1996;16:383-415. doi: 10.1146/annurev.nu.16.070196.002123. PMID: 8839932.

El-Kaissi S, AbdelWareth L, Dajani R, Lee-St John TJ, Santarina SA, Makia F, AlTakruri M, Kaskas A, Ahmed Y. Levothyroxine Administration during Ramadan: A Prospective Randomized Controlled Trial. Eur Thyroid J. 2021 Nov;10(6):455-460. doi: 10.1159/000517706. Epub 2021 Aug 10. PMID: 34956918; PMCID: PMC8647124.

Why must some medicines be taken with or after food? - NHS (www.nhs.uk) 

11903Piron.pdf (ouh.nhs.uk) 

Seden K, Dickinson L, Khoo S, Back D. Grapefruit-drug interactions. Drugs. 2010 Dec 24;70(18):2373-407. doi: 10.2165/11585250-000000000-00000. PMID: 21142260.

Common Grapefruit Juice Drug Interactions - Drugs.com

Trehan N, Afonso L, Levine DL, Levy PD. Vitamin D Deficiency, Supplementation, and Cardiovascular Health. Crit Pathw Cardiol. 2017 Sep;16(3):109-118. doi: 10.1097/HPC.0000000000000122. PMID: 28742648.

Tarushi A, Polatoglou E, Kljun J, Turel I, Psomas G, Kessissoglou DP. Interaction of Zn(II) with quinolone drugs: structure and biological evaluation. Dalton Trans. 2011 Oct 7;40(37):9461-73. doi: 10.1039/c1dt10870k. Epub 2011 Aug 18. PMID: 21853189.

Ghani SM, Rezaei B, Jamei HR, Ensafi AA. Novel synthesis of a dual fluorimetric sensor for the simultaneous analysis of levodopa and pyridoxine. Anal Bioanal Chem. 2021 Jan;413(2):377-387. doi: 10.1007/s00216-020-03005-9. Epub 2020 Oct 27. PMID: 33106947.

Camargo SM, Vuille-dit-Bille RN, Mariotta L, Ramadan T, Huggel K, Singer D, Götze O, Verrey F. The molecular mechanism of intestinal levodopa absorption and its possible implications for the treatment of Parkinson's disease. J Pharmacol Exp Ther. 2014 Oct;351(1):114-23. doi: 10.1124/jpet.114.216317. Epub 2014 Jul 29. PMID: 25073474.

Di Minno A, Frigerio B, Spadarella G, Ravani A, Sansaro D, Amato M, Kitzmiller JP, Pepi M, Tremoli E, Baldassarre D. Old and new oral anticoagulants: Food, herbal medicines and drug interactions. Blood Rev. 2017 Jul;31(4):193-203. doi: 10.1016/j.blre.2017.02.001. Epub 2017 Feb 5. PMID: 28196633.

Johnson BA, Seneviratne C. Alcohol-medical drug interactions. Handb Clin Neurol. 2014;125:543-59. doi: 10.1016/B978-0-444-62619-6.00031-8. PMID: 25307595.

Chen M, Zhou SY, Fabriaga E, Zhang PH, Zhou Q. Food-drug interactions precipitated by fruit juices other than grapefruit juice: An update review. J Food Drug Anal. 2018 Apr;26(2S):S61-S71. doi: 10.1016/j.jfda.2018.01.009. Epub 2018 Feb 15. PMID: 29703387; PMCID: PMC9326888.

Μαρία Μεντζέλου
Μαρία Μεντζέλου Διαιτολόγος – Διατροφολόγος, B.Sc., M.Sc. Ph.D.c

Η Μαρία Μεντζέλου είναι Διαιτολόγος – Διατροφολόγος, απόφοιτη του τμήματος Επιστήμης Διαιτολογίας - Διατροφής με μεταπτυχιακή εξειδίκευση στην Κλινική Διατροφή (Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο) και υποψήφια διδακτωρ στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου. Παράλληλα έχει παρακολουθήσει μετεκπαιδεύσεις: στο Life Coaching | NLP και στη Low FODMAP δίαιτα.  Παρέχει τις υπηρεσίες της στο διαιτολογικό γραφείο στα Άνω Πατήσια.