Καρδιαγγειακά

Συνένζυμο Q10 και καρδιαγγειακή υγεία

24 Απριλίου 2018
2205 Προβολές
2 λεπτά να διαβαστεί
synenzymo q10 kai ygeia ths kardias

Photo source: www.bigstockphoto.com

Το συνένζυμο Q10 (CoQ10), γνωστό και ως ουβικινόνη, αποτελεί βασικό αντιοξειδωτικό συστατικό το οποίο βρίσκεται στις μεμβράνες και τα μιτοχόνδρια των κυττάρων με κύριο στόχο την παραγωγή ενέργειας με τη μορφή ATP, του ενεργειακού νομίσματος του οργανισμού. Λόγω της συμμετοχής του στην σύνθεση του ATP, το CoQ10 επηρεάζει τη λειτουργία όλων των κυττάρων και είναι απαραίτητο για την διατήρηση της υγείας όλων των ιστών και των οργάνων. Το εν λόγω συστατικό ανευρίσκεται σε διάφορες τροφές όπως το κρέας και τα εντόσθια, και δευτερευόντως στα γαλακτοκομικά προϊόντα, τα αυγά, τους ξηρούς καρπούς και τα έλαια. Το CoQ10 παράγεται και ενδογενώς από το αμινοξύ τυροσίνη, ένα σύνθετο μεταβολικό μονοπάτι που απαιτεί την συμμετοχή της βιταμίνης Β6 ως συμπαράγοντα. Ανεπάρκεια μπορεί να προκύψει ως αποτέλεσμα μειωμένης ενδογενούς σύνθεσης, λόγω διατροφικών ελλείψεων (π.χ. βιταμίνη Β6) ή λόγω αύξησης των αναγκών που προκύπτουν σε περιόδους ασθένειας. Αρκετά νοσήματα, συμπεριλαμβανομένων και κάποιων γενετικών διαταραχών, συνδέονται με χαμηλά επίπεδα CoQ10.

Πως συνδέεται το συνένζυμο Q10 με την υγεία της καρδιάς;

Το CoQ10 βρίσκεται στα κύτταρα της καρδιάς σε διπλάσια ποσότητα από ότι στα υπόλοιπα όργανα. Αρκετές μελέτες έχουν εξετάσει την επίδραση της συμπληρωματικής χορήγησης CoQ10 στην βελτίωση της καρδιαγγειακής λειτουργίας μέσω της βελτιωμένης συσταλτικότητας της καρδιάς και της αναστολής της οξείδωσης της LDL χοληστερόλης.

Πως επιδρά στη χρόνια καρδιακή ανεπάρκεια;

Έρευνες έχουν δείξει ότι τα επίπεδα του CoQ10 στον ορό και τους ιστούς του μυοκαρδίου των ασθενών με χρόνια καρδιακή ανεπάρκεια (ΧΚΑ) είναι χαμηλά. Μετά-ανάλυση η οποία αξιολόγησε τα ευρήματα 13 διπλών-τυφλών, ελεγχόμενων με εικονικό φάρμακο δοκιμών με 988 ασθενείς, έδειξε ότι η συμπληρωματική χορήγηση CoQ10 σε δόσεις των 60-200mg ημερησίως οδήγησε σε σημαντική βελτίωση τόσο των κλινικών, όσο και των αιμοδυναμικών παραμέτρων, καθώς και σε βελτιωμένη αντοχή στην άσκηση. Σε άλλη μετά-ανάλυση η οποία περιελάμβανε 11 τυχαιοποιημένες, ελεγχόμενες με εικονικό φάρμακο μελέτες με 300 ασθενείς που έπασχαν από ΧΚΑ, βρέθηκε ότι η συμπλήρωση με CoQ10 ημερησίως για χρονικό διάστημα 1-6 μηνών οδήγησε σε βελτίωση του κλάσματος εξώθησης (ικανότητα της καρδιάς να εξωθεί αποτελεσματικά το αίμα) κατά 6,7% σε ασθενείς στους οποίους δεν χορηγήθηκαν αναστολείς του μετατρεπτικού  ενζύμου της αγγειοτενσίνης (αΜΕΑ).

Το συνένζυμο Q10 φαίνεται να μειώνει τα επίπεδα της αρτηριακής πίεσης

Αν και ο μηχανισμός μέσω του οποίου το CoQ10 μειώνει τα επίπεδα της αρτηριακής πίεσης δεν είναι απόλυτα κατανοητός, φαίνεται ότι η πιθανή αντιϋπερτασική δράση του CoQ10 οφείλεται στις ισχυρές αντιοξειδωτικές του ιδιότητες αλλά και στην ικανότητά του να προκαλεί διαστολή των αγγείων. Πρόσφατη μετά-ανάλυση 12 κλινικών δοκιμών στην οποία εξετάστηκε η επίδραση της χορήγησης  CoQ10 (100-120mg/ημέρα) σε 362 υπερτασικούς ασθενείς για διάστημα 8-12 εβδομάδων, έδειξε ότι η συμπλήρωση με CoQ10, είτε μεμονωμένα, είτε σε συνδυασμό με αντιϋπερτασικά φάρμακα, μείωσε την συστολική και την διαστολική πίεση χωρίς σημαντικές παρενέργειες.

Συνδέεται θετικά με άλλες παθήσεις της καρδιάς;

Άλλες καρδιαγγειακές παθήσεις στις οποίες το CoQ10 φαίνεται να επιδρά θετικά είναι η στηθάγχη, το οξύ έμφραγμα του μυοκαρδίου, οι αρρυθμίες και η πρόπτωση μιτροειδούς βαλβίδας.

Πως αλληλεπιδρά με άλλες ουσίες;

Βαρφαρίνη

Το CoQ10 ανταγωνίζεται την δράση της βαρφαρίνης, μιας ουσίας με ισχυρές αντιπηκτικές ιδιότητες.

Φαρμακολογική κατηγορία στατίνες

Ο οργανισμός μπορεί να συνθέσει ορισμένες ποσότητες CoQ10 στο συκώτι όπου παράγεται και η χοληστερόλη. Οι στατίνες εμποδίζουν την παραγωγή των ενζύμων που απαιτούνται για την σύνθεση της χοληστερόλης και αναστέλλουν τον σχηματισμό του συνενζύμου Q10. Συνεπώς, οι ασθενείς που προσλαμβάνουν στατίνες για μεγάλο χρονικό διάστημα έχουν υψηλότερες απαιτήσεις σε συνένζυμο Q10. Επιπλέον, η πρόσληψη του συνενζύμου Q10 μπορεί να ανακουφίσει από την μυοπάθεια (μυϊκή κόπωση) που προκαλείται από τις στατίνες.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

NIH (National Institutes of Health): Coenzyme Q10 (CoQ10). URL: https://nccih.nih.gov/sites/nccam.nih.gov/files/Coenzyme_Q10_11-08-2015.pdf

Μανουσάκης ΓΕ (2008). ‘Συμπληρώματα Διατροφής – Όλα όσα πρέπει να ξέρετε’. 1η Έκδοση. ISBN: 978-960-930525-9

Folkers K, Littarru GP, Ho L, et al. Evidence for a deficiency of coenzyme Q10 in human heart disease. Int Z Vitaminforsch 1970;40:380-390.

Folkers K, Vadhanavikit S, Mortensen SA. Biochemical rationale and myocardial tissue data on the effective therapy of cardiomyopathy with coenzyme Q10. Proc Natl Acad Sci U S A 1985;82:901-904.

Mortensen SA. Overview on coenzyme Q10 as adjunctive therapy in chronic heart failure. Rationale, design and end-points of “Q-symbio” – a multinational trial. Biofactors 2003;18:79-89.

Sander S, Coleman CI, Patel AA, et al. The impact of coenzyme Q10 on systolic function in patients with chronic heart failure. J Card Fail 2006;12:464-472.

Ignarro LJ. Biological actions and properties of endothelium-derived nitric oxide formed and released from artery and vein. Circ Res 1989;65:1-21.

Rosenfeldt FL, Haas SJ, Krum H, et al. Coenzyme Q10 in the treatment of hypertension: a metaanalysis of the clinical trials. J Hum Hypertens 2007;21:297-306.

Kamikawa T, Kobayashi A, Yamashita T, et al. Effects of coenzyme Q10 on exercise tolerance in chronic stable angina pectoris. Am J Cardiol 1985;56:247- 251.

Kogan AKh, Syrkin AL, Drinitsina SV, Kokanova IV. The antioxidant protection of the heart by coenzyme Q10 in stable stenocardia of effort. Patol Fiziol Eksp Ter 1999;4:16-19. [Article in Russian]

Singh RB, Wander GS, Rastogi A, et al. Randomized, double-blind placebo-controlled trial of coenzyme Q10 in patients with acute myocardial infarction. Cardiovasc Drugs Ther 1998;12:347-353.

Fujioka T, Sakamoto Y, Mimura G. Clinical study of cardiac arrhythmias using a 24-hour continuous electrocardiographic recorder (5th report) – antiarrhythmic action of coenzyme Q10 in diabetics. Tohoku J Exp Med 1983;141:S453-S463.

Oda T, Hamamoto K. Effect of coenzyme Q10 on the stress-induced decrease of cardiac performance in pediatric patients with mitral valve prolapse. Jpn Circ J 1984;48:1387.

  • Ευδοκία Σεκλιζιώτη
    Ευδοκία Σεκλιζιώτη Διαιτολόγος-Διατροφολόγος BSc (Hons), MMedSci

    Η Ευδοκία Σεκλιζιώτη είναι Διαιτολόγος-Διατροφολόγος με επιπλέον μεταπτυχιακή εξειδίκευση (MMedSci) στη ‘Διατροφή του Ανθρώπου’. Εργάζεται σε Φαρμακευτική Εταιρεία όπου παρέχει τις υπηρεσίες της σε επίπεδο συμβουλευτικής υποστήριξης και συγγραφής άρθρων.