Παθήσεις Πεπτικού

Τροφές ελεύθερες γλουτένης

της Μαρίας -Φιλίας Παρασκευά
20 Δεκεμβρίου 2011
6143 Προβολές
2 λεπτά να διαβαστεί
Τροφές ελεύθερες γλουτένης

Η γλουτένη είναι μία πρωτεΐνη που αποτελείται από ένα αδιάλυτο κλάσμα της γλουτένης και το διαλυτο της γλιαδίνης (α,β,γ, Ω). Φυσιολογικά διασπάται στο λεπτό έντερο από μία πεπτιδάση. Αν η γλουτένη δεν διασπασθεί, λόγω μειωμένης δραστικότητας ή έλλειψης του ενζύμου αυτού, εναποτίθεται στα τοιχώματα του εντέρου και μηχανικά ή ανοσολογικά βλάπτει τις εντερικές λάχνες και παρεμποδίζει την απορρόφηση και άλλων θρεπτικών ουσιών όπως ζαχάρων, αμινοξέων, βιταμινών, ανόργανων στοιχείων και κυρίως λιπιδίων. Η μη φυσιολογική ευαισθησία στην γλουτένη ονομάζεται κοιλιοκάκη. Μπορεί να παρουσιαστεί σε οποιαδήποτε ηλικία, αλλά συνήθως εμφανίζεται σε παιδιά 9-36 μηνών και σε ενήλικες 30-40 ετών.

Η μόνιμη απομάκρυνση της γλουτένης από την διατροφή είναι η μοναδική θεραπεία. Αυτή η πρωτεΐνη είναι παρoύσα στο κριθάρι, στο σιτάρι, στη σίκαλη και τη βρώμη. Γι’ αυτό και στις απαγορευμένες τροφές ανήκουν τα προϊόντα που περιέχουν αλεύρι όπως το ψωμί, οι φρυγανιές, τα ζυμαρικά, τα δημητριακά πρωινού, τα κέικ, τα μπισκότα, οι τάρτες, ο χαλβάς. Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δοθεί σε τυποποιημένα τρόφιμα και γενικά τρόφιμα που κυκλοφορούν στο εμπόριο και περιέχουν μικρά ποσά γλουτενούχων δημητριακών.

Αυτά μπορεί να είναι:

  • Γαλακτοκομικά προϊόντα: γάλα που έχει υποστεί ζύμωση, μερικά σοκολατούχα γάλατα και τα παγωτά, μη παστεριωμένα τυριά
  • Φρούτα: μαρμελάδες φρούτων
  • Λαχανικά: τα λαχανικά που βρίσκονται σε έτοιμες σάλτσες, σε φακελάκια σούπας, πουρές σε σκόνη και στην συμπυκνωμένη ντομάτα
  • Προϊόντα κρέατος: όλες οι κονσέρβες κρέατος, όπως κορν- μπιφ, λουκάνικα, αλλαντικά, αλοιφές κρέατος, έτοιμα γεύματα κρέατος – ψαριού με σάλτσα
  • Γλυκά: σοκολάτα, σοκολάτα σε σκόνη, τάρτες, γλυκά με παντεσπάνι, καραμέλες, μαστίχες.
  • Ποτά: μπύρα
  • Ξηροί καρποί: ξηροί καρποί σε κονσέρβα, καραμελοποιημένοι ή επεξεργασμένοι
  • Διάφορα: έτοιμες σάλτσες σε κονσέρβα ή σε μπουκάλια, έτοιμη μαγιονέζα, κέτσαπ, μουστάρδα, όσπρια σε κονσέρβα

Προϊόντα ελεύθερα σε γλουτένη αποτελούν το φρέσκο γάλα και το συμπυκνωμένο, η κρέμα γάλακτος και το ξυνόγαλα, όλα τα φρέσκα κρέατα, τα πουλερικά, τα ψάρια, τα όσπρια, τα φρέσκα και τα κατεψυγμένα φρούτα και λαχανικά. Επίσης, επιτρέπονται οι ανάλατοι ξηροί καρποί που δεν έχουν υποστεί επεξεργασία. Από τα δημητριακά προϊόντα, ελεύθερα από γλουτένη είναι οι πατάτες, το ρύζι, το ρυζάλευρο, το άγριο ρύζι, το καλαμπόκι, το σογιάλευρο και το κεχρί. Και, βέβαια, διάφορα παράγωγά τους όπως οι ρυζογκοφρέτες και το καλαμποκόψωμο. Από τα ποτά ελεύθερα είναι το κρασί, ο καφές, το τσάι και όλα τα ποτά από απόσταξη.

Στις μέρες μας ωστόσο, αρκετές εταιρείες παρασκευάζουν τρόφιμα χωρίς γλουτένη. Είναι τρόφιμα από αλεύρι, που δεν περιέχει γλιαδίνη και μπορούν να αντικαταστήσουν στη δίαιτα αυτών που πάσχουν από κοιλιοκάκη νόσο τις τροφές από αλεύρι, όπως: μπισκότα και ψωμί από αλεύρι καλαμποκιού, ψωμί, ζυμαρικά από αραβόσιτο και άλλα ειδικά άλευρα για μαγειρική χρήση. Αυτά τα προϊόντα αναγράφουν στην συσκευασία τους ότι είναι χωρίς γλουτένη (ΧΓ).

Καλό είναι τα άτομα που ακολουθούν μία διατροφή ελεύθερη γλουτένης να εκπαιδευτούν στο να διαβάζουν τις ετικέτες τροφίμων, καθότι σπόρια που περιέχουν γλουτένη προστίθενται συχνά σε τρόφιμα.

Προσέξτε και αποφύγετε τρόφιμα που περιέχουν:

  • πρόσθετα τροφίμων Ε1400- Ε1500 καθώς μπορεί να περιέχουν σιτηρά
  • Μαλτοδεξτρίνες, οι οποίες μπορούν να περιέχουν σιτάρι
  • HVP (υδρολυμένη πρωτεΐνη λαχανικών)
  • HPP (υδρολυμένη πρωτεΐνη φυτών)

Τα προϊόντα που περιέχουν βύνη, όπως και το ξύδι βύνης, αλλά και τα τρόφιμα που περιέχουν χρώμα καραμέλας, καλό είναι να αποφεύγονται. Όταν δεν είναι ξεκάθαρο εάν ένα προϊόν περιέχει γλουτένη, με τη χρήση των στοιχείων επικοινωνίας του παρασκευαστή μπορούμε να έχουμε περισσότερες πληροφορίες για το προϊόν.

Τέλος, ένα μεγάλο πρόβλημα είναι η κοινωνική ζωή, τα ταξίδια και το φαγητό σε εστιατόρια σε άτομα που απαιτείται να ακολουθήσουν μία διατροφή ελεύθερη από γλουτένη. Καλό είναι ο ενδιαφερόμενος να ρωτάει αν τα διάφορα πιάτα περιέχουν τα υπό περιορισμό δημητριακά.

Αποτυχία υιοθέτησης διατροφής ελεύθερης σε γλουτένη μπορεί να οδηγήσει σε έξαρση της νόσου και επιδείνωση της κλινικής εικόνας του πάσχοντος.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

Garrow JS, Jame WPT, Ralph A. Human Nutrition and Dietetics. 10th ed. London: Churchill Livingston; 2002

Lederer J. Εγχειρίδιο Διαιτητικής. Αθήνα: Επιστημονικές Εκδόσεις Παρισιάνου; 2002Moore M C. Διαιτολογία. 3η εκδ. Αθήνα: Εκδόσεις ΒΗΤΑ;2000

Ελληνική Εταιρεία για την Κοιλιοκάκη. [Internet] Διατροφή χωρίς γλουτένη. Available from: http://www.koiliokaki.com/content.aspx?contentid=21

Ελληνική Εταιρεία για την Κοιλιοκάκη. [Internet] Κρυμμένη γλουτένη. Available from: http://www.koiliokaki.com/content.aspx?contentid=23

Οικονόμου Ξ. Ειδική Διαιτητική, Προληπτική και Θεραπευτική (Βασικές Αρχές). Αθήνα: Γραφικές Τέχνες ΛΥΧΝΟΣ ΕΠΕ; 1996

  • Μαρία-Φιλία Παρασκευά
    Μαρία-Φιλία Παρασκευά Διαιτολόγος - Διατροφολόγος, M.Sc.

    Η Μαρία - Φιλία Παρασκευά είναι Διαιτολόγος - Διατροφολόγος με μεταπτυχιακό στην Ανθρώπινη Διατροφή, Δημόσιας Υγείας. Ζει και εργάζεται στη Ρόδο, όπου δίνει τις διατροφικές συμβουλές της σε κάθε ενδιαφερόμενο και διδάσκει διατροφή στα ΙΕΚ.

ΣΧΟΛΙΑ
Η medNutrition σέβεται όλες τις απόψεις, αλλά διατηρεί το δικαίωμά του να μην αναρτά υβριστικά σχόλια και διαφημίσεις. Τα σχόλια απηχούν αποκλειστικά τις απόψεις των αναγνωστών.