Καρδιαγγειακά

Ζάχαρη, ποιος ο ρόλος της στην Yπέρταση;

13 Ιουνίου 2017
22278 Προβολές
4 λεπτά να διαβαστεί
Τελευταία ενημέρωση 04 Ιανουαρίου 2024
zaxari kai ypertash

Photo source: www.canva.com

Η σχέση μεταξύ της κατανάλωσης ζάχαρης και της υπέρτασης αποτελεί ένα σύνθετο και εξαιρετικά σημαντικό θέμα στον τομέα της υγείας. Καθώς ο τρόπος ζωής εξελίσσεται και οι διατροφικές συνήθειες υφίστανται συνεχείς μεταβολές, η επίδραση της ζάχαρης στην υπέρταση καθίσταται αντικείμενο έντονης έρευνας και συζήτησης.

Τι είναι η Υπέρταση και πως Προκύπτει;

Προτού ασχοληθούμε με τη σχέση μεταξύ κατανάλωσης ζάχαρης και υπέρτασης, είναι ζωτικής σημασίας να κατανοήσουμε τις βασικές αρχές της υπέρτασης. Η υπέρταση είναι μια κατάσταση όπου η πίεση του αίματος στις αρτηρίες είναι υψηλότερη από τα φυσιολογικά επίπεδα για μεγάλα χρονικά διαστήματα. Η πίεση του αίματος μετριέται σε μονάδες χιλιοστού υδραργύρου (χιλιοστόμετρα) και συνήθως εκφράζεται με δύο αριθμούς, όπως για παράδειγμα 120/80 mmHg.

Ο πρώτος αριθμός αντιπροσωπεύει την "συστολική πίεση," που αντιστοιχεί στην πίεση κατά τη στιγμή που το καρδιακό μυοκάρδιο συστέλλεται και αντλεί αίμα στις αρτηρίες. Ο δεύτερος αριθμός, η "διαστολική πίεση," αντιπροσωπεύει την πίεση όταν το καρδιακό μυοκάρδιο ξεκουράζεται μεταξύ των συστολών.

Η υπέρταση μπορεί να προκύψει από πολλούς παράγοντες, συμπεριλαμβανομένων:

  1. Κληρονομικότητα: Αν υπάρχει ιστορικό υπέρτασης στην οικογένεια, υπάρχει αυξημένος κίνδυνος.
  2.  Τρόπος ζωής: Παράγοντες όπως η έλλειψη φυσικής δραστηριότητας, η υψηλή κατανάλωση αλατιού, η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ, το κάπνισμα και η υπερβολική κατανάλωση καφεΐνης μπορεί να επηρεάσουν την πίεση του αίματος.
  3. Παχυσαρκία: Οι άνθρωποι με παχυσαρκία έχουν επίσης υψηλότερο κίνδυνο υπέρτασης.
  4. Ηλικία: Η πιθανότητα εμφάνισης υπέρτασης αυξάνεται με την ηλικία

Ποιος ο ρόλος της Διατροφής στην Υπέρταση;

Η διατροφή αναδεικνύεται ως κρίσιμος παράγοντας στη ρύθμιση της πίεσης του αίματος, αναδεικνύοντας τη σημασία μιας ισορροπημένης και υγιεινής διατροφής για την πρόληψη και διαχείριση της υπέρτασης. Ένα πρότυπο διατροφής που φαίνεται να είναι αρκετά αποτελεσματικό στον έλεγχο ή τη μείωση της αρτηριακής πίεσης είναι η διατροφή DASH https://www.mednutrition.gr/portal/ygeia/kardiaggeiaka/3831-polemiste-tin-ypertasi-me-to-diatrofiko-sxima-dash. Η διατροφή DASH υπογραμμίζει την κατανάλωση φρούτων, λαχανικών, χαμηλού λίπους γαλακτοκομικών προϊόντων, δημητριακά ολικής αλέσεως και άπαχου κρέατος, ενώ περιορίζει την κατανάλωση νατρίου σε 2300mg ή λιγότερα ημερησίως. Ακόμη μια διατροφή που φαίνεται να επηρεάζει θετικά τη αρτηριακή πίεση είναι φυσικά η Μεσογειακή Διατροφή όπου αποτελείται από την κατανάλωση οσπρίων, φρούτων, δημητριακών, ψαριών, ακόρεστων λιπαρών, και δημητριακών ολικής αλέσεως.

Συνολικά, η προσαρμογή της διατροφής αποτελεί έναν ολοκληρωμένο και εξατομικευμένο τρόπο πρόληψης και διαχείρισης της υπέρτασης, ενισχύοντας την καρδιαγγειακή υγεία με μια συνολική προσέγγιση προς τη διατροφή και τον τρόπο ζωής του κάθε ατόμου ξεχωριστά.

Γενικές Συστάσεις

Η υπερβολική κατανάλωση αλατιού, συνδυασμένη με την έλλειψη καλίου από φρούτα, λαχανικά και άλλες φυσικές πηγές, μπορεί να επιδεινώσει την πίεση του αίματος. Αντίθετα, η υγιεινή διατροφή, πλούσια σε φυτικές ίνες και χαμηλή σε κορεσμένα λιπαρά, συνδέεται με χαμηλότερα επίπεδα υπέρτασης. Ενδεικτικά, η κατανάλωση τροφών όπως φρούτα, λαχανικά, δημητριακά και ψάρια, πλούσια σε ω-3 λιπαρά οξέα, μπορεί να συμβάλει στη διατήρηση υγιούς αρτηριακής πίεσης. Πέρα από τις διατροφικές συνήθειες, η μέτρια κατανάλωση αλκοόλ και η ευαισθησία στην καφεΐνη αποτελούν άλλες πτυχές που απαιτούν προσεκτική διαχείριση.

Tι ισχύει για τη Ζάχαρη; Επηρεάζει την Πίεση του Αίματος;

Παρόλο που συνήθως επικεντρωνόμαστε στο αλάτι ως τον "κακό" παράγοντα για την υψηλή αρτηριακή πίεση, η υπερβολική κατανάλωση ζάχαρης είναι εξίσου πιθανό να ασκεί αρνητική επίδραση στα επίπεδα πίεσης του αίματος. Οι πηγές σακχάρων χωρίζονται σε δύο κατηγορίες: τα απλά (φυσικά) σάκχαρα και τα πρόσθετα σάκχαρα. Στα φυσικά σάκχαρα περιλαμβάνονται η λακτόζη που βρίσκεται στο γάλα και στα γαλακτοκομικά προϊόντα, η φρουκτόζη που βρίσκεται στα φρούτα, καθώς επίσης και η γλυκόζη που περιέχεται στους υδατάνθρακες όπως το ψωμί, το ρύζι και οι πατάτες. Από την άλλη πλευρά, τα πρόσθετα σάκχαρα βρίσκονται σε πολλά επεξεργασμένα και συσκευασμένα τρόφιμα όπως γλυκά, μπισκότα, αναψυκτικά κ.α.

Ένας από τους κύριους τρόπους με τον οποίο η ζάχαρη συνδέεται με την υπέρταση είναι μέσω της παχυσαρκίας. Όταν καταναλώνουμε υπερβολικές ποσότητες ζάχαρης, παρέχουμε στον οργανισμό περισσότερες θερμίδες από ό,τι αυτός πραγματικά χρειάζεται. Αυτό το περίσσευμα μετατρέπεται σε λίπος, κάτι που καθιστά την παχυσαρκία καθοριστικό παράγοντα στην αύξηση της αρτηριακής πίεσης.

Η υπερβολική κατανάλωση ζάχαρης οδηγεί σε αυξημένα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα. Η αντίδραση του οργανισμού είναι η έκκριση ινσουλίνης, μιας ορμόνης που στοχεύει στην ρύθμιση της γλυκόζης. Αλλά εδώ ακριβώς ξεκινά ένας πιθανός ρόλος που συνδέει τη ζάχαρη με την υπέρταση. Η υπερβολική κατανάλωση ζάχαρης μπορεί να οδηγήσει σε αντίσταση της ινσουλίνης, μειώνοντας την αποτελεσματικότητά της. Η αντίσταση αυτή σημαίνει ότι το σώμα χρειάζεται περισσότερη ινσουλίνη για να διαχειριστεί την αυξημένη γλυκόζη. Αυτή η υπερβολική παραγωγή ινσουλίνης μπορεί να οδηγήσει σε υπερκόπωση του καρδιαγγειακού συστήματος, αυξάνοντας τον όγκο του αίματος και, συνεπώς, την αρτηριακή πίεση.

Η ζάχαρη μπορεί να προκαλέσει και φλεγμονές, ένας παράγοντας που επίσης συσχετίζεται με υψηλή αρτηριακή πίεση. Οι φλεγμονές επηρεάζουν την εσωτερική επένδυση των αγγείων, δημιουργώντας μια περιβαλλοντική επιφάνεια που προάγει την αντίσταση στην ινσουλίνη και αυξάνει την πίεση.

hypertension metrisi

Τι να Προσέξετε

  • Διαβάστε τις ετικέτες τροφίμων. Επιλέξτε προϊόντα με χαμηλή ποσότητα αλατιού και προσθήκη ζάχαρης στη λίστα συστατικών.
  • Προσέξτε όταν καταναλώνετε έτοιμες σάλτσες. Το αλάτι βρίσκεται σε πολλές σάλτσες, συμπεριλαμβανομένων της σόγια σως, της σάλτσας Worcestershire, της κέτσαπ, τουρσί, και των ελιών.
  • Όταν καταναλώνετε φαγητό από έξω σε κάποιο εστιατόριο, ζητήστε να παρασκευάσουν το φαγητό σας με λιγότερο ή ακόμη και καθόλου αλάτι.
  • Δοκιμάστε να μειώσετε τη συνήθη ποσότητα ζάχαρης και αλατιού που προσθέτετε στις συνταγές σας κατά το ήμισυ.
  • Προτιμήστε αλλά καρυκεύματα / μυρωδικά για να προσθέσει γεύση στα φαγητα αντί για το αλάτι όπως για παράδειγμα πιπέρι, λεμόνι, πάπρικα, τζιντζερ
  • Επιλέξτε νερό για ενυδάτωση και αποφύγετε τα αναψυκτικά που περιέχουν 8-13 κουταλιές του γλυκού ζάχαρης ανά μερίδα και πολύ αλάτι επίσης!

Προσθέστε φρέσκα φρούτα στη διατροφή σας

  • Για παράδειγμα επιλέξτε να προσθέσετε φρέσκα φρούτα (π.χ. μπανάνα, μήλο) αντί για σιρόπι ή ζάχαρη στη βρώμη ή τα δημητριακά σας.
  • Μειώστε τη κατανάλωση επεξεργασμένων τρόφιμων αφού τείνουν να έχουν πολύ υψηλή περιεκτικότητα σε αλάτι και πρόσθετη ζάχαρη.

Εν κατακλείδι, η σύνδεση μεταξύ κατανάλωσης ζάχαρης και υψηλής αρτηριακής πίεσης είναι μια σοβαρή υπενθύμιση σε όλους μας για τη υιοθέτηση μιας ισορροπημένης και υγιεινής διατροφής. Επιλογές όπως η μείωση της κατανάλωσης πρόσθετης ζάχαρης, η προτίμηση φρέσκων, φυσικών τροφίμων και η ενίσχυση των ομέγα-3 λιπαρών οξέων αποτελούν στρατηγικές που διασφαλίζουν μια υγιή καρδιαγγειακή κατάσταση. Επίσης, μην παραλείπετε να ενσωματώνετε τη φυσική δραστηριότητα στην καθημερινότητά σας. Είναι ένας ουσιώδης παράγοντας για την προώθηση της υγείας και τη διατήρηση της ισορροπίας σε κάθε πτυχή της ζωής.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
  • DiNicolantonio JJ, Lucan SCThe wrong white crystals: not salt but sugar as aetiological in hypertension and cardiometabolic diseaseOpen Heart 2014;1:e000167. doi: 10.1136/openhrt-2014-000167
  • He, F.J., MacGregor, G.A. Salt and sugar: their effects on blood pressure. Pflugers Arch - Eur J Physiol 467, 577–586 (2015). https://doi.org/10.1007/s00424-014-1677-x
  • Wisit Cheungpasitporn, Charat Thongprayoon, Peter J. Edmonds, Narat Srivali, Patompong Ungprasert, Wonngarm Kittanamongkolchai & Stephen B. Erickson (2015) Sugar and artificially sweetened soda consumption linked to hypertension: A systematic review and meta-analysis, Clinical and Experimental Hypertension, 37:7, 587-593, DOI: 10.3109/10641963.2015.1026044

 

Eλευθερία Παναγιώτου
Eλευθερία Παναγιώτου Διαιτολόγος – Διατροφολόγος, M.Sc.

Η Ελευθερία Παναγιώτου είναι κλινική Διαιτολόγος–Διατροφολόγος με μεταπτυχιακό στη Αθλητική Διατροφή. Από τον Σεπτέμβριο του 2018, διατηρεί το διαιτολογικό της γραφείο στη περιοχή της Λευκωσίας παρέχοντας εξειδικευμένα προγράμματα διατροφής που προσαρμόζονται στις ανάγκες και τους στόχους του κάθε ατόμου.