748
Παθήσεις Πεπτικού

Αντιφλεγμονώδης Δίαιτα για την αντιμετώπιση της Ιδιοπαθούς Φλεγμονώδους Νόσου του Εντέρου

Αντιφλεγμονώδης Δίαιτα για την αντιμετώπιση της Ιδιοπαθούς Φλεγμονώδους Νόσου του Εντέρου

Photo source: www.bigstock.com

Η Ιδιοπαθής Φλεγμονώδης Νόσος του Εντέρου (ΙΦΝΕ) περιλαμβάνει τη νόσο Crohn και την ελκώδη κολίτιδα και χαρακτηρίζεται από φλεγμονή του γαστρεντερικού σωλήνα. Η αιτιολογία της ΙΦΝΕ φαίνεται να αποτελεί ένα συνδυασμό παραγόντων (γενετικοί, ανοσολογικοί και περιβαλλοντικοί), που οδηγούν στη νόσο και σε περιόδους εξάρσεων και υφέσεων. Η συμπτωματολογία της ΙΦΝΕ εξαρτάται από τον ασθενή και το σημείο που έχει προσβληθεί και συνήθως περιλαμβάνει τη ναυτία, τις διάρροιες (αιματηρές ή όχι), τους εμέτους, το κοιλιακό άλγος αλλά και άλλες επιπλοκές, όπως την οστεοπόρωση, τα δερματικά προβλήματα, τις αρθραλγίες και τις ηπατοχολικές επιπλοκές.

Η διατροφή καλείται να παίξει για άλλη μια φορά πολύ σημαντικό ρόλο στην αντιμετώπιση της ΙΦΝΕ, καθώς φαίνεται να μπορεί να συμβάλει στην επαγωγή και τη διατήρηση της ύφεσης. Όμως οι συστάσεις σχετικά με τη διατροφική αντιμετώπιση της νόσου είναι ακόμα συγκεχυμένες κι επικεντρώνονται στην αποφυγή “επικίνδυνων” τροφών που μπορεί να εντείνουν τα συμπτώματα. Τέτοιες είναι τα ωμά λαχανικά και τα φρούτα με τη φλούδα, τα εσπεριδοειδή και άλλα όξινα τρόφιμα, τα γαλακτοκομικά, οι ξηροί καρποί, τα όσπρια, τα προϊόντα ολικής άλεσης, οι λιπαρές και τηγανητές τροφές.

Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια, πλήθος επιστημονικών μελετών συμπεραίνουν ότι στην παθογένεση της νόσου μπορεί να παίξουν ρόλο και οι αλλαγές στους μικροβιακούς πληθυσμούς που φυσιολογικά αποικίζουν στο έντερό μας, τόσο ποιοτικά όσο και ποσοτικά. Πολλοί ερευνητές προτείνουν τη διαχείριση του μικροβιακού φορτίου του εντέρου των ασθενών με ΙΦΝΕ μέσω της κατάλληλης διατροφής, προκειμένου να μειωθεί η φλεγμονή του γαστρεντερικού σωλήνα. Στηριζόμενοι στα παραπάνω και καθώς δεν υπάρχει κάποιο συγκεκριμένο διατροφικό σχήμα που να προτείνεται σε ασθενείς με ΙΦΝΕ, ερευνητές από το Πανεπιστήμιο της Μασσαχουσέτης των ΗΠΑ, πρόσφατα σχεδίασαν την «Αντιφλεγμονώδη Δίαιτα» και δοκίμασαν να τη συστήσουν σε ασθενείς με ΙΦΝΕ που δεν ανταποκρίνονταν στη φαρμακευτική τους αγωγή.

Η δίαιτα αυτή έχει 5 βασικά χαρακτηριστικά:

  1. Προτείνει τη μείωση των επεξεργασμένων υδατανθράκων, της λακτόζης και των απλών σακχάρων.
  2. Δίνει έμφαση στην κατανάλωση πρεβιοτικών και προβιοτικών. Τα προβιοτικά είναι ζωντανοί μικροοργανισμοί που διέρχονται από το γαστρεντερικό σύστημα, ενισχύουν τη φυσιολογική του μικροχλωρίδα και περιέχονται σε εμπλουτισμένα ή όχι γαλακτοκομικά. Τα πρεβιοτικά είναι άπεπτα συστατικά των τροφών, τα οποία ενισχύουν την ανάπτυξη και τη δραστηριότητα των προβιοτικών και περιέχονται σε πολλές φυσικές πηγές όπως στα ραδίκια, τα κρεμμύδια και τα σπαράγγια.
  3. Διαχωρίζει το λίπος σε κορεσμένο, μονοακόρεστο και πολυακόρεστο και δίνει έμφαση στη μείωση του κορεσμένου λίπους που περιέχεται στο λίπος του κρέατος και σε τηγανητά και λιπαρά τρόφιμα. Αντίθετα, προωθείται η κατανάλωση άπαχου κρέατος, κοτόπουλου και ψαριών. Συγκεκριμένα, ψάρια όπως ο σολομός, το σκουμπρί, ο κολιός, το φαγκρί και το μπαρμπούνι, είναι πλούσια σε ω-3 λιπαρά οξέα, γνωστά για τις αντιφλεγμονώδεις ιδιότητές τους.
  4. Ενθαρρύνει την ανίχνευση διατροφικών ανεπαρκειών και δυσανεξιών σε τρόφιμα προκειμένου να διατηρηθεί η βέλτιστη δυνατή διατροφική κατάσταση του ασθενούς.
  5. Τονίζει τη σημασία της τροποποίησης της υφής της δίαιτας (πολτοποιημένα τρόφιμα/ πολύ μαλακά τρόφιμα/ ή κανονικά μαγειρεμένα τρόφιμα), ανάλογα με τη σοβαρότητα της έξαρσης σε κάθε ασθενή.

Η συγκεκριμένη δίαιτα εφαρμόστηκε σε μικρό αριθμό ασθενών για τουλάχιστον 4 εβδομάδες. Από τους 40 ασθενείς που αξιολογήθηκαν αρχικά, οι 24 τελικά τήρησαν τη δίαιτα. Από αυτούς αξιολογήθηκαν οι 11 και όλοι τους κατάφεραν να μειώσουν τη δοσολογία της φαρμακευτικής αγωγής σε συνεργασία με τον γαστρεντερολόγο τους, ενώ ανέφεραν και σημαντική ανακούφιση από τα συμπτώματα της νόσου.

Βάσει της παραπάνω μελέτης αλλά και παλαιότερων επιστημονικών δεδομένων, υπάρχουν ενδείξεις ότι μία δίαιτα η οποία θα στοχεύει στη μείωση της φλεγμονής μπορεί να είναι ευεργετική για ασθενείς με ΙΦΝΕ. Ωστόσο, η παραπάνω μελέτη έχει αρκετούς μεθοδολογικούς περιορισμούς. Η αποτελεσματικότητα της «Αντιφλεγμονώδους Δίαιτας» θα πρέπει να αξιολογηθεί σε κλινική μελέτη με μεγαλύτερο αριθμό ασθενών, προκειμένου να μπορούμε να την προτείνουμε ανεπιφύλακτα σε ασθενείς με ΙΦΝΕ.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

Forbes A., Goldesgeyme E., Paulon E. 2011. Nutrition in inflammatory bowel disease. JPEN J Parenter Enteral Nutr. Sep;35(5):571-80

Gentschew L., Ferguson L.R. 2012. Role of nutrition and microbiota in susceptibility to inflammatory bowel diseases. Mol. Nutr. Food Res. 56, 524–535

Olendzki BC, Silverstein TD, Persuitte GM, Ma Y, Baldwin KR, Cave D. 2014. An anti-inflammatory diet as treatment for inflammatory bowel disease: a case series report. Nutr J. Jan 16;13:5. doi: 10.1186/1475-2891-13-5.

  • Ευσταθία Παπαδά Κλινική Διαιτολόγος-Διατροφολόγος, MSc, Ph.D.(cand)

    Η Ευσταθία Παπαδά είναι Κλινική Διαιτολόγος-Διατροφολόγος, με μεταπτυχιακή εξειδίκευση στην Κλινική Διατροφή και Δημόσια Υγεία. Εργάζεται ως Εξωτερικός Συνεργάτης στο Τμήμα Επιστήμης Διαιτολογίας-Διατροφής του Χαροκοπείου Πανεπιστημίου, ενώ παράλληλα είναι Υποψήφια Διδάκτορας εστιάζοντας στο κομμάτι της διατροφικής αντιμετώπισης της Ιδιοπαθούς Φλεγμονώδους Νόσου του Εντέρου.

×

×