Εισαγωγή
Η σωστή πρόσληψη βιταμινών και μετάλλων παίζει καθοριστικό ρόλο στη λειτουργία του εγκεφάλου και των μυών, επηρεάζοντας τη γνωστική απόδοση, τη διάθεση και τα επίπεδα κόπωσης. Ιδιαίτερα τα μικροθρεπτικά συστατικά, όπως οι βιταμίνες του συμπλέγματος Β, το μαγνήσιο, ο σίδηρος και η βιταμίνη C είναι απαραίτητα για την παραγωγή ενέργειας και τη διαβίβαση των νευρώνων.
Σκοπός
Η παρούσα ανασκόπηση εξετάζει τη σχέση των συμπληρωμάτων βιταμινών και μετάλλων με την ανακούφιση της ψυχικής κόπωσης, του άγχους, της κατάθλιψης και της γνωστικής λειτουργίας, μέσω μελετών που αξιολογούν επιδράσεις μεμονωμένων ή συνδυασμένων μικροθρεπτικών συστατικών.
Μεθοδολογία
Αναλύθηκαν κλινικές μελέτες και μετα-αναλύσεις σχετικά με τα συμπληρώματα μαγνησίου, ψευδαργύρου, βιταμινών Β, βιταμίνης C και συνδυασμών αυτών σε διάφορους πληθυσμούς, από υγιείς ενήλικες μέχρι άτομα με ήπια συμπτώματα άγχους ή κατάθλιψης. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη διαφοροποίηση των αποτελεσμάτων ανάλογα με την αρχική θρεπτική κατάσταση των συμμετεχόντων.
Αποτελέσματα
-
Το μαγνήσιο φάνηκε να μειώνει τα συμπτώματα άγχους και κατάθλιψης, ιδιαίτερα σε άτομα με χαμηλά επίπεδα μαγνησίου, ενώ διαπιστώθηκε πιο αποτελεσματικό όταν χορηγήθηκε μαζί με βιταμίνη Β6.
-
Η επίδραση του ψευδαργύρου στη γνωστική λειτουργία είναι λιγότερο ξεκάθαρη, αλλά πρόσφατες μελέτες δείχνουν βελτίωση σε εκτελεστικές και κινητικές δεξιότητες σε παιδιά , αλλά και βελτίωση της «χωρικής μνήμης» σε ηλικιωμένους, δηλαδή της δυνατότητας του εγκεφάλου να καταγράφει, να αποθηκεύει και να ανακαλεί πληροφορίες σχετικά με τον χώρο.
-
Η χορήγηση πολυβιταμινούχων και πολυμεταλλικών συμπληρωμάτων βελτίωσε τη διάθεση και τις γνωστικές επιδόσεις, κυρίως σε άτομα με αρχικά χαμηλή θρεπτική κατάσταση ή κακή διάθεση.
-
Μελέτες διάρκειας έως και 13 ετών, επιβεβαίωσαν τη σημασία των βιταμινών του συμπλέγματος Β για τη διατήρηση της γνωστικής λειτουργίας σε ευπαθείς ομάδες.
Συμπεράσματα
Τα συμπληρώματα βιταμινών και μετάλλων μπορεί να αποτελέσουν χρήσιμο εργαλείο στη διαχείριση ήπιας ψυχικής κόπωσης, άγχους και γνωστικής εξασθένησης, ιδιαίτερα σε άτομα με ανεπαρκή θρεπτική κατάσταση. Η αποτελεσματικότητα εξαρτάται από την αρχική κατάσταση του ατόμου, τη διάρκεια και τη σύνθεση του συμπληρώματος. Παράλληλα, η αποφυγή υπερδοσολογίας είναι σημαντική για την αποφυγή ανεπιθύμητων παρενεργειών. Η αξιολόγηση της διατροφικής κατάστασης πριν τη χορήγηση συμπληρωμάτων είναι απαραίτητη.
