Στο 18ο Πανελλήνιο Συνέδριο Διατροφής & Διαιτολογίας, το μεγαλύτερο επιστημονικό γεγονός του κλάδου στην Ελλάδα, είχα την ευκαιρία να παρουσιάσω ένα ζήτημα που απασχολεί έντονα τη διεθνή επιστημονική κοινότητα: την Κλιματική Αλλαγή και τη Γεωπολιτική των Τροφίμων στην παραγωγή τροφίμων.
Με δεδομένο ότι έως το 2050 ο παγκόσμιος πληθυσμός θα προσεγγίσει τα 10 δισεκατομμύρια, καλούμαστε να διασφαλίσουμε επαρκή και ποιοτική τροφή με λιγότερους φυσικούς πόρους, σε συνθήκες κλιματικής αστάθειας, ενώ ταυτόχρονα το ένα τρίτο της παγκόσμιας παραγωγής τροφίμων σπαταλάται. Υπό αυτές τις συνθήκες, γίνεται σαφές ότι το σημερινό μοντέλο παραγωγής δεν μπορεί να συνεχιστεί, καθώς υπερβαίνει τα όρια αντοχής του πλανήτη.
Η σχεδόν απεριόριστη πρόσβαση στα τρόφιμα δεν αποτελεί πλέον δεδομένο. Καθώς η τροφή απογυμνώνεται από το «ψυχαγωγικό» της περιτύλιγμα στις κοινωνίες της αφθονίας, αναδεικνύεται όλο και περισσότερο η γεωπολιτική της διάσταση. Το πιάτο μας ενσωματώνει πλέον διατροφικά, περιβαλλοντικά και ηθικά διλήμματα και μας καλεί να αναρωτηθούμε: ποιοι είμαστε μέσα από τις διατροφικές μας επιλογές;
Η συζήτηση για το τι και πώς θα τρώμε στο μέλλον δεν είναι θεωρητική. Είναι πολιτική, οικονομική και πολιτισμική. Η διατροφή αναδεικνύεται σε ένα κατεξοχήν γεωπολιτικό φαινόμενο.
Η επισιτιστική ασφάλεια δεν αποτελεί τεχνική λεπτομέρεια ή απλή καταμέτρηση θερμίδων, αλλά μια εύθραυστη και δυναμική ισορροπία μεταξύ διαθεσιμότητας, πρόσβασης, ποιότητας και σταθερότητας των τροφίμων. Τα αίτια των προκλήσεων είναι πολυπαραγοντικά και οι λύσεις απαιτούν μια ολιστική προσέγγιση.
Τα βιώσιμα και δίκαια συστήματα τροφίμων δεν είναι πλέον επιλογή — είναι υποχρέωση. Το πιρούνι μας μπορεί να μετατραπεί σε εργαλείο αλλαγής. Πρόκειται για μια δύσκολη μάχη· όχι απλώς μια μάχη κύρους για την ανθρωπότητα, αλλά μια μάχη επιβίωσης.
