Εισαγωγή
Το σύνδρομο αποφρακτικής υπνικής άπνοιας και υποαερισμού (ΣΑΑΥΥ) αποτελεί μια κοινή διαταραχή του ύπνου που χαρακτηρίζεται από επαναλαμβανόμενες άπνοιες (πλήρης διακοπή της αναπνοής για >10 δευτερόλεπτα) ή υποαερισμό (μερική διακοπή της αναπνοής με μείωση του κορεσμού οξυγόνου) κατά τη διάρκεια του ύπνου, οδηγώντας σε διαλείπουσα υποξία (μια κατάσταση κατά την οποία τα επίπεδα οξυγόνου στο αίμα μειώνονται περιοδικά) και πιθανές καρδιαγγειακές επιπλοκές. Η ομοκυστεΐνη (HCY), ένα αμινοξύ που συνδέεται με καρδιαγγειακά νοσήματα, φαίνεται να παρουσιάζει αυξημένα επίπεδα σε ασθενείς με ΣΑΑΥΥ, ιδιαίτερα σε περιπτώσεις σοβαρής νόσου.
Σκοπός
Η παρούσα μελέτη πραγματοποίησε μια εκτενή μετα-ανάλυση για να συγκρίνει τα επίπεδα HCY σε άτομα με και χωρίς ΣΑΑΥΥ, να εξετάσει την επίδραση της θεραπείας με συνεχή θετική πίεση αεραγωγών (CPAP) στα επίπεδα HCY και να αξιολογήσει τη δυνατότητα πρόβλεψης σοβαρών καρδιοεγκεφαλικών συμβαμάτων (MACCE) μέσω των επιπέδων HCY. Επιπλέον, αναλύθηκε η συσχέτιση μεταξύ του δείκτη άπνοιας-υπόπνοιας (AHI) και των συγκεντρώσεων HCY, καθώς τα ευρήματα από προηγούμενες μελέτες παραμένουν ασαφή και αντικρουόμενα.
Μέθοδοι
Η παρούσα συστηματική ανασκόπηση και μετα-ανάλυση καταχωρήθηκε στο PROSPERO (CRD42024498806) και ακολουθεί τις κατευθυντήριες οδηγίες PRISMA. Αναζητήθηκαν μελέτες στις βάσεις PubMed, EMBASE, Web of Science, CNKI και Cochrane Library έως την 1η Φεβρουαρίου 2024, χρησιμοποιώντας ειδικούς όρους σχετικούς με την αποφρακτική άπνοια ύπνου (OSAHS), την ομοκυστεΐνη (HCY) και τη θεραπεία CPAP.
Τα κριτήρια ένταξης περιλάμβαναν ενήλικες συμμετέχοντες με διάγνωση OSAHS μέσω πολυυπνογραφίας (AHI > 5), χωρίς χρήση φαρμάκων που επηρεάζουν τα επίπεδα HCY και με επαρκή δεδομένα για μετα-ανάλυση. Αποκλείστηκαν μη πλήρεις μελέτες, πειραματικά μοντέλα και δημοσιεύσεις χωρίς διαθέσιμα αποτελέσματα.
Για τη στατιστική ανάλυση χρησιμοποιήθηκε η σταθμισμένη μέση διαφορά (WMD) και οι συντελεστές συσχέτισης Spearman για τη διερεύνηση της σχέσης AHI–HCY. Οι μετα-αναλύσεις πραγματοποιήθηκαν με χρήση των λογισμικών STATA και R, με αξιολόγηση ετερογένειας (I²), μεροληψίας δημοσίευσης (δοκιμή Egger) και ευαισθησίας αποτελεσμάτων. Σημαντικότητα ορίστηκε στο επίπεδο P < 0,05.
Αποτελέσματα
Από τη βάση δεδομένων 33 άρθρα συμπεριλήφθηκαν στη μετα-ανάλυση .
Διαφορά Επιπέδων HCY μεταξύ ομάδων
Η μετα-ανάλυση με χρήση μοντέλου τυχαίων αποτελεσμάτων (I²=98,2%) κατέδειξε σημαντικά υψηλότερα επίπεδα HCY στην ομάδα με ΣΑΑΥΥ (Σταθμισμένη Μέση Διαφορά WMD = 4,25 μmol/L, 95% CI: 2,60–5,91, P < 0,001).
Ανάλυση Υποομάδων ανά σοβαρότητα ΣΑΑΥΥ
Τα επίπεδα HCY ήταν αυξημένα σε ασθενείς με ήπια, με μέτρια και με σοβαρή ΣΑΑΥΥ συγκριτικά με τους άλλους. Ασθενείς με μη διαχωρισμένη σοβαρότητα εμφάνισαν επίσης αυξημένα επίπεδα HCY .
Ανάλυση Υποομάδων βάσει ΔΜΣ
Ανεξαρτήτως αν ο μέσος ΔΜΣ ήταν ≥ 30 ή < 30 kg/m², τα επίπεδα HCY ήταν σημαντικά υψηλότερα σε ασθενείς με ΣΑΑΥΥ, με μεγαλύτερη διαφορά στις υποομάδες με ΔΜΣ < 30 kg/m².
Ανάλυση Υποομάδων βάσει Ηλικίας
Τα επίπεδα HCY ήταν υψηλότερα τόσο σε ασθενείς κάτω των 65 ετών (WMD = 2,00 μmol/L, P < 0,001) όσο και άνω των 65 ετών (Σταθμισμένη Μέση Διαφορά WMD = 9,51 μmol/L, P < 0,001).
Σύγκριση επιπέδων HCY πριν και μετά τη θεραπεία CPAP
Η μετα-ανάλυση 15 μελετών (464 ασθενείς) έδειξε σημαντική μείωση των επιπέδων HCY μετά τη θεραπεία με CPAP (Σταθμισμένη Μέση Διαφορά WMD = 0,85 μmol/L, P < 0,001), με αποτελέσματα πιο εμφανή μετά από 3 μήνες θεραπείας. Η μείωση ήταν ανεξάρτητη από το επίπεδο ΔΜΣ.
Σχέση μεταξύ των Βαθμολογιών AHI και των Επιπέδων HCY Ορού/Πλάσματος
Η βαθμολογία AHI αποτελεί βασική μέτρηση για την αξιολόγηση της σοβαρότητας του αποφρακτικού ύπνου (ΣΑΑΥΥ). Με στόχο να διερευνήσουμε τη σύνδεση μεταξύ των επιπέδων HCY ορού/πλάσματος και της σοβαρότητας του ΣΑΑΥΥ, όπως εκφράζεται από τις βαθμολογίες AHI.
Τα αποτελέσματα της ανάλυσης αποκάλυψαν μια μέτρια και στατιστικά σημαντική θετική συσχέτιση μεταξύ των επιπέδων HCY και της βαθμολογίας AHI. Αυτό υποδηλώνει ότι όσο αυξάνεται η σοβαρότητα του ΣΑΑΥΥ, τόσο αυξάνονται και τα επίπεδα της ομοκυστεΐνης στον ορό/πλάσμα.
Συμπεράσματα
Συμπερασματικά, τα επίπεδα HCY ορού/πλάσματος αυξάνονται σημαντικά σε ασθενείς με ΣΑΑΥΥ και παρατηρείται μια μετρίως θετική συσχέτιση μεταξύ των επιπέδων HCY και των βαθμολογιών AHI. Επιπλέον, τα επίπεδα HCY μπορεί να μειωθούν με τη μακροχρόνια χρήση θεραπείας CPAP σε ασθενείς με ΣΑΑΥΥ. Οι ασθενείς με ΣΑΑΥΥ ενδέχεται επίσης να διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης σημαντικών καρδιαγγειακών συμβάντων (MACCEs) λόγω των αυξημένων επιπέδων HCY.
Οι κλινικοί δείκτες των επιπέδων HCY μπορούν να αξιοποιηθούν για την εκτίμηση τόσο της σοβαρότητας της OSAHS όσο και της αποτελεσματικότητας της θεραπείας. Λαμβάνοντας υπόψη την ετερογένεια των μελετών που συμπεριλήφθηκαν σε αυτή τη μετα-ανάλυση, μελλοντικές έρευνες θα πρέπει να χρησιμοποιούν τιμές αναφοράς HCY προσαρμοσμένες στο φύλο και εναρμονισμένες μεθόδους μέτρησης, ώστε να καθορίσουν πιο αξιόπιστα τη σχέση μεταξύ HCY και ΣΑΑΥΥ.
Τέλος, περαιτέρω μελέτες με μεγαλύτερα και ομοιογενή δείγματα, ιδιαίτερα σε σχέση με το φύλο, θα μπορούσαν να συνεισφέρουν στην επικύρωση και εμβάθυνση των αποτελεσμάτων μας.
