Εισαγωγή
Το μεταβολικό σύνδρομο (ΜΣ) αποτελεί ένα σύνθετο σύνολο μεταβολικών διαταραχών, όπως η υπέρταση, η υπερλιπιδαιμία, η υπεργλυκαιμία, η ινσουλινοαντοχή και η κοιλιακή παχυσαρκία, και συνδέεται στενά με αυξημένο κίνδυνο για καρδιαγγειακές νόσους, σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 και μη αλκοολική λιπώδη νόσο του ήπατος. Η παγκόσμια του επίπτωση αυξάνεται ανησυχητικά, με την ακριβή του συχνότητα να παραμένει ασαφής λόγω των διαφορετικών διαγνωστικών κριτηρίων. Η παθοφυσιολογία του ΜΣ περιλαμβάνει έναν πολύπλοκο συνδυασμό γενετικών, περιβαλλοντικών και μεταβολικών παραγόντων, με κυρίαρχο ρόλο της παχυσαρκίας και της αντίστασης στην ινσουλίνη.
Η παρούσα μελέτη επικεντρώνεται στη διερεύνηση των επιδράσεων της κουρκουμίνης, μιας αντιοξειδωτικής πολυφαινόλης που απαντάται στον κουρκουμά (Curcuma longa), και του συνενζύμου Q10, ενός μιτοχονδριακού συμπαράγοντα με αντιοξειδωτικές ιδιότητες, σε παραμέτρους του μεταβολικού συνδρόμου. Παρότι υπάρχουν ενδείξεις για μεμονωμένες ευεργετικές δράσεις και των δύο ουσιών σε επιμέρους μεταβολικές διαταραχές, τα υπάρχοντα κλινικά δεδομένα είναι περιορισμένα και αντικρουόμενα.
Σκοπός
Της μελέτης ήταν η αξιολόγηση των επιδράσεων της συμπληρωματικής χορήγησης κουρκουμίνης και/ή συνενζύμου Q10 σε άτομα με ΜΣ, με έμφαση σε πρωτογενείς δείκτες (ΣΑΠ, ΔΑΠ, περιφέρεια μέσης, τριγλυκερίδια, HDL-χοληστερόλη, γλυκόζη νηστείας) και δευτερογενείς δείκτες (ολική χοληστερόλη, LDL-χοληστερόλη, σωματικό βάρος, ΔΜΣ). Η υπόθεση εργασίας ήταν ότι τα δύο αυτά συμπληρώματα, είτε μεμονωμένα είτε σε συνδυασμό, μπορούν να επιφέρουν βελτίωση των καρδιομεταβολικών δεικτών σε άτομα με ΜΣ.
Μέθοδοι
Σε αυτή τη διπλά τυφλή, ελεγχόμενη με εικονικό φάρμακο, τυχαιοποιημένη μελέτη 2 × 2 παραγοντικού σχεδιασμού διάρκειας 12 εβδομάδων, συμμετείχαν 88 ενήλικα άτομα με διαγνωσμένο μεταβολικό σύνδρομο βάσει των κριτηρίων της Διεθνούς Ομοσπονδίας Διαβήτη (IDF). Οι συμμετέχοντες κατανεμήθηκαν τυχαία σε τέσσερις ομάδες: κουρκουμίνη (200 mg/ημέρα), συνένζυμο Q10 (60 mg/ημέρα), συνδυασμός των δύο, ή εικονικό φάρμακο.
Κατά τη διάρκεια της μελέτης, καταγράφηκαν διατροφικές συνήθειες (μέσω 3ήμερης ανάκλησης 24 ωρών), επίπεδα σωματικής δραστηριότητας (με ερωτηματολόγιο MET), καθώς και ανθρωπομετρικά και κλινικά δεδομένα.
Οι βασικοί δείκτες αξιολόγησης περιλάμβαναν ΣΑΠ, ΔΑΠ, περιφέρεια μέσης, τριγλυκερίδια, HDL-χοληστερόλη, γλυκόζη νηστείας, σωματικό βάρος, ΔΜΣ, LDL και ολική χοληστερόλη. Οι μετρήσεις πραγματοποιήθηκαν στην αρχή και στο τέλος της παρέμβασης, με χρήση πρότυπων μεθοδολογιών και επικυρωμένων εργαλείων.
Η στατιστική ανάλυση έγινε με SPSS v.24. Χρησιμοποιήθηκαν paired t-test για ενδοομαδικές συγκρίσεις και αμφίδρομη ANOVA για μεταξύ-ομαδικές διαφορές. Το επίπεδο σημαντικότητας ορίστηκε στο p < 0,05.
Αποτελέσματα
Από τους 200 αρχικά εξετασθέντες, 88 άτομα πληρούσαν τα κριτήρια ένταξης και κατανεμήθηκαν ισομερώς σε τέσσερις ομάδες. Όλοι οι συμμετέχοντες ολοκλήρωσαν τη 12η εβδομαδιαία παρέμβαση. Οι ομάδες ήταν συγκρίσιμες ως προς τα βασικά χαρακτηριστικά, τη διατροφή και τη σωματική δραστηριότητα κατά την έναρξη και κατά τη διάρκεια της μελέτης.
Πρωτεύοντα Αποτελέσματα
Η ομάδα που έλαβε μόνο κουρκουμίνη (CP) εμφάνισε σημαντική μείωση των τριγλυκεριδίων (TG) και αύξηση της HDL-χοληστερόλης, σε σύγκριση με όλες τις άλλες ομάδες (P < 0,001). Αντίθετα, δεν παρατηρήθηκαν στατιστικά σημαντικές διαφορές μεταξύ των ομάδων στη συστολική ή διαστολική αρτηριακή πίεση (ΣΑΠ, ΔΑΠ), στην περιφέρεια μέσης (WC) ή στη γλυκόζη πλάσματος νηστείας (FPG).
Δευτερεύοντα Αποτελέσματα
Η ομάδα CP παρουσίασε επίσης σημαντική μείωση της ολικής χοληστερόλης (TC) και της LDL-χοληστερόλης, με στατιστικά σημαντικές διαφορές έναντι των υπόλοιπων ομάδων (P < 0,001). Ωστόσο, δεν υπήρχαν σημαντικές μεταβολές στο σωματικό βάρος ή στον δείκτη μάζας σώματος (ΔΜΣ) σε καμία από τις ομάδες. Δεν καταγράφηκαν σοβαρές ανεπιθύμητες ενέργειες.
Συμπεράσματα
Η μελέτη κατέδειξε ότι η συμπλήρωση με κουρκουμίνη, ως μονοθεραπεία, παρουσιάζει σημαντικά ευεργετικά αποτελέσματα στη βελτίωση της δυσλιπιδαιμίας σε άτομα με μεταβολικό σύνδρομο, σε σύγκριση με το συνένζυμο Q10 ή τον συνδυασμό τους. Συγκεκριμένα, η κουρκουμίνη οδήγησε σε σημαντική μείωση των τριγλυκεριδίων, της ολικής και της LDL-χοληστερόλης, καθώς και σε αύξηση της HDL-χοληστερόλης.
Ωστόσο, καμία από τις παρεμβάσεις (ούτε η κουρκουμίνη, ούτε το συνένζυμο Q10, ούτε ο συνδυασμός τους) δεν είχε επίδραση στη ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης, του σακχάρου νηστείας ή στη σύσταση σώματος (βάρος και ΔΜΣ). Τα αποτελέσματα αυτά υποδεικνύουν ότι η κουρκουμίνη μπορεί να αποτελέσει στοχευμένη διατροφική στρατηγική για τη βελτίωση του λιπιδαιμικού προφίλ, αλλά όχι για τη συνολική αντιμετώπιση όλων των πτυχών του μεταβολικού συνδρόμου.
