Εισαγωγή
Το μεταβολικό σύνδρομο (MS) χαρακτηρίζεται από τη συνύπαρξη τριών τουλάχιστον μεταβολικών διαταραχών, όπως κοιλιακή παχυσαρκία, υπερτριγλυκεριδαιμία, χαμηλή HDL χοληστερόλη, υπεργλυκαιμία και υπέρταση. Η συχνότητά του στους διαβητικούς κυμαίνεται από 17,9% έως 80%, ανάλογα με τα κριτήρια και τα χαρακτηριστικά του πληθυσμού. Το MS αυξάνει σημαντικά τον καρδιαγγειακό κίνδυνο, ο οποίος είναι ήδη αυξημένος στον σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2, την κύρια αιτία καρδιαγγειακής θνησιμότητας.
Σκοπός
Λόγω της έλλειψης τοπικών δεδομένων, η παρούσα μελέτη αποσκοπεί στον προσδιορισμό της συχνότητας του MS και των σχετιζόμενων παραγόντων καρδιαγγειακού κινδύνου σε διαβητικούς τύπου 2, με στόχο τη βελτίωση της πρόληψης και της διαχείρισής τους.
Μέθοδοι
Πραγματοποιήθηκε περιγραφική, εγκάρσια μελέτη στο Ενδοκρινολογικό Τμήμα του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου CHU-JRB στο Ανταναναρίβο, κατά το διάστημα Νοεμβρίου 2016 έως Μαΐου 2017. Συμπεριλήφθηκαν ασθενείς με γνωστό ή πρόσφατα διαγνωσμένο σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2, σύμφωνα με τα κριτήρια της ADA (2010), που νοσηλεύονταν και παρείχαν γραπτή συγκατάθεση. Εξαιρέθηκαν ασθενείς με ανασάρκα, εγκυμοσύνη, υποθυρεοειδισμό, κακοήθεια ή αδυναμία εκτέλεσης των απαιτούμενων εξετάσεων.
Καταγράφηκαν δημογραφικά και κλινικά χαρακτηριστικά, μεταβολικές παράμετροι (γλυκόζη νηστείας, HbA1c), παρουσία μεταβολικού συνδρόμου (MS), καθώς και σχετικοί καρδιαγγειακοί παράγοντες κινδύνου (δυσλιπιδαιμία, υπερβάλλον βάρος, λευκωματουρία, κάπνισμα). Η διάγνωση MS βασίστηκε στα κριτήρια εναρμόνισης της IDF (2009), με την παρουσία ≥3 από τα εξής: κοιλιακή παχυσαρκία, υπερτριγλυκεριδαιμία, χαμηλή HDL, υπέρταση ή λήψη αντιυπερτασικής αγωγής, και υπεργλυκαιμία ή λήψη αντιδιαβητικής αγωγής.
Η συλλογή δεδομένων έγινε με τυποποιημένο δελτίο καταγραφής και η στατιστική ανάλυση πραγματοποιήθηκε με το λογισμικό R, με επίπεδο σημαντικότητας p<0,05.
Αποτελέσματα
Στη μελέτη συμμετείχαν 219 ασθενείς με διαβήτη τύπου 2, από τους οποίους το 86,3% παρουσίασε μεταβολικό σύνδρομο (ΜΣ). Ο μέσος όρος ηλικίας ήταν 58,6 έτη, με φυσιολογικό ΔΜΣ στο 62,6% και μέση διάρκεια διαβήτη 4,4 έτη. Η υπεργλυκαιμία ήταν παρούσα σε όλους. Το 70,8% είχε υπέρταση, η οποία συσχετίστηκε σημαντικά με το ΜΣ (p < 0,001). Επιπλέον, hypoHDL (61,6%), κοιλιακή παχυσαρκία (58,0%) και υπερτριγλυκεριδαιμία (50,2%) βρέθηκαν συχνά και σχετίστηκαν με το ΜΣ (p < 0,05). Η δυσλιπιδαιμία ήταν παρούσα στο 91,3%, με υπογλυκαιμία και μικτή δυσλιπιδαιμία να είναι οι πιο συχνές, χωρίς όμως σημαντική επίδραση στο ΜΣ. Το 37,4% των ασθενών ήταν υπέρβαροι ή παχύσαρκοι, με σημαντική συσχέτιση με το ΜΣ (p < 0,001). Λευκωματουρία (35,6%) και κάπνισμα (24,7%) ήταν επίσης συχνά, αλλά χωρίς στατιστικά σημαντική σχέση με το ΜΣ.
Συμπεράσματα
Η συχνότητα εμφάνισης του μεταβολικού συνδρόμου (ΜΣ) στον πληθυσμό των διαβητικών τύπου 2 της μελέτης μας ήταν ιδιαίτερα υψηλή (86,3%). Επιπλέον, το 100% των ασθενών παρουσίαζε τουλάχιστον έναν καρδιαγγειακό παράγοντα κινδύνου (FDR), υπογραμμίζοντας την πολυπαραγοντική επιβάρυνση αυτών των ατόμων. Η ύπαρξη πολλαπλών καρδιαγγειακών FDR αποτελεί σημαντικό παράγοντα κινδύνου για την εκδήλωση καρδιαγγειακών επιπλοκών και απαιτεί ολοκληρωμένη διαχείριση.
Η σημαντική συσχέτιση μεταξύ υπερβολικού βάρους/παχυσαρκίας και παρουσίας ΜΣ αναδεικνύει την ανάγκη για έμφαση σε τροποποιήσιμους παράγοντες κινδύνου. Η προληπτική αντιμετώπιση μέσω εκπαίδευσης, διατροφής, σωματικής άσκησης και, όπου απαιτείται, φαρμακοθεραπείας είναι κρίσιμη για τη μείωση της επιβάρυνσης του ΜΣ και των καρδιαγγειακών επιπλοκών στους διαβητικούς τύπου 2.
