Επιστημονικά Νέα

Ο ρόλος της βιταμίνης D και του μαγνησίου στη διαχείριση του Διαβήτη

29 Μαΐου 2024
2319 Προβολές
3 λεπτά να διαβαστεί
diabetes

Photo Source: www.canva.com

Εισαγωγή

Η αντίσταση στην ινσουλίνη αυξάνει τον κίνδυνο για την εμφάνιση διαβήτη και ο βαθμός της αντίστασης επηρεάζει τον γλυκαιμικό έλεγχο των ασθενών με διαβήτη. Παρά τις πολλαπλές μελέτες που τονίζουν τη σημασία της βιταμίνης D και του μαγνησίου στον μεταβολισμό της γλυκόζης και την αντίσταση στην ινσουλίνη, ο αντίκτυπος του συνδυασμού αυτών των δύο συμπληρωμάτων στη διαχείριση του διαβήτη παραμένει θέμα μεγάλου ενδιαφέροντος.

Αυτό το άρθρο στοχεύει στο να εξετάσει πλήρως τους ατομικούς και συνεργιστικούς ρόλους της βιταμίνης D και του μαγνησίου στην ενίσχυση της ευαισθησίας στην ινσουλίνη και την προώθηση του καλύτερου γλυκαιμικού ελέγχου, συνεισφέροντας έτσι στη βαθύτερη κατανόηση των θεραπευτικών τους επιπτώσεων στη διαχείριση του διαβήτη.

Επίδραση των συμπληρωμάτων βιταμίνης D στον γλυκαιμικό έλεγχο

Τα τελευταία χρόνια η βιταμίνη D έχει κεντρίσει το ενδιαφέρον της επιστημονικής κοινότητας καθώς έχει συνδεθεί πέρα από την σκελετική υγεία με πολλές ασθένειες όπως ορισμένους τύπους καρκίνου, μεταβολικό σύνδρομο, ανοσολογικές και καρδιαγγειακές παθήσεις.

Αυτό συμβαίνει καθώς η έκφραση των υποδοχέων της βιταμίνης D που συνήθως βρίσκονται στην κυτταρική μεμβράνη των ιστών χωρίς άμεσο ρόλο στον μεταβολισμό του ασβεστίου (πχ. στα β-κύτταρα του παγκρέατος και στα κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος) έχουν διευρύνει τον ρόλο της στην υγεία του ατόμου. Διαφορετικές μελέτες έχουν αναφέρει ότι η ανεπάρκεια βιταμίνης D είναι ευρέως διαδεδομένη σε ασθενείς με ΣΔ, υποδηλώνοντας μια πιθανή συσχέτιση μεταξύ των χαμηλών επιπέδων βιταμίνης D και της παγκρεατικής έκκρισης ινσουλίνης.

Έρευνες που υποστηρίζουν τη βελτίωση του γλυκαιμικού έλεγχου

Η χρήση συμπληρωμάτων βιταμίνης D έχει κερδίσει προσοχή ως δυνητική συμπληρωματική θεραπεία για τη βελτίωση του γλυκαιμικού ελέγχου σε άτομα με διαβήτη. Ορισμένες μελέτες έχουν αναφέρει σημαντικές μειώσεις στα επίπεδα νηστείας της γλυκόζης στο αίμα και της γλυκοζυλιωμένης αιμοσφαιρίνης (HbA1c) μετά τη συμπλήρωση με βιταμίνη D, καθώς επίσης και αύξηση της ευαισθησίας στην ινσουλίνη σε ασθενείς με ΣΔ, υποδεικνύοντας την πιθανή αξία της ως πρόσθετης θεραπείας στη θεραπεία με ινσουλίνη. Επιπλέον, η πρώιμη συμπλήρωση με βιταμίνη D έχει δείξει υποσχόμενα αποτελέσματα στη μείωση του κινδύνου εμφάνισης του διαβήτη τύπου 1 σε παιδιά με γενετική προδιάθεση για ΣΔ.

Αντίθετες έρευνες

Αντίθετα, άλλες μελέτες δεν έχουν καταδείξει σημαντικές βελτιώσεις στο γλυκαιμικό έλεγχο με τη χρήση συμπληρωμάτων βιταμίνης D. Μια έρευνα ανέφερε έλλειψη συσχέτισης μεταξύ της χρήσης συμπληρωμάτων βιταμίνης D τόσο στην έκκριση της ινσουλίνης όσο και στα επίπεδα HbA1c σε ασθενείς με διαβήτη τύπου 2. Επίσης, άλλη έρευνα κατέληξε στο συμπέρασμα ότι δεν υπάρχει σημαντική επίδραση των συμπληρωμάτων D στην βελτίωση της ομοιόστασης της γλυκόζης ή στην πρόληψη του διαβήτη μεταξύ ενηλίκων με φυσιολογική ομοιόσταση γλυκόζης ή σε προδιαβητικά άτομα ή σε ασθενείς με ΣΔ2.

Μαγνήσιο και Διαβήτης

Το μαγνήσιο διαδραματίζει κρίσιμο ρόλο στον έλεγχο των δράσεων της ινσουλίνης σε κυτταρικό επίπεδο, υποδηλώνοντας τη συσχέτισή του τόσο με τον διαβήτη τύπου 1 όσο και με τον διαβήτη τύπου 2. Η υπομαγνησιαιμία συμβάλλει στην έλλειψη ινσουλίνης και στην αντίσταση στην ινσουλίνη, ενώ η έλλειψη ινσουλίνης και η αντίσταση στην ινσουλίνη επιδεινώνουν την έλλειψη μαγνησίου.

Φυσιολογικά, το μαγνήσιο με τη μορφή της MgATP ρυθμίζει την δράση της γλυκοκινάσης. Η έλλειψη μαγνησίου έχει ως αποτέλεσμα τη μείωση της δραστηριότητας της γλυκοκινάσης και τη δέσμευση της γλυκόζης στη γλυκοκινάση με αποτέλεσμα να παρεμποδίζεται η απελευθέρωση της ινσουλίνης. Το φαινόμενο αυτό οδηγεί στην συνέχει σε ανεπάρκεια της ινσουλίνης.

Μελέτες επαληθεύουν τη συσχέτιση μεταξύ της υπομαγνησιαιμίας και του διαβήτη, με χαμηλότερα επίπεδα μαγνησίου στο αίμα να παρατηρούνται τόσο σε ασθενείς με διαβήτη τύπου 1 όσο και διαβήτη τύπου 2 σε σύγκριση με μη διαβητικά άτομα. Η χρήση συμπληρωμάτων μαγνήσιου έχει δείξει υποσχόμενα αποτελέσματα στην βελτίωση του γλυκαιμικού ελέγχου και την πρόληψη των επιπλοκών του διαβήτη.

Συνδυασμός Μαγνησίου και βιταμίνης D στη διαχείριση του Διαβήτη

Πολλές μελέτες έχουν τονίσει τον αλληλένδετο ρόλο τους στην ρύθμιση της γλυκόζης, ιδιαίτερα στη διαχείριση του διαβήτη τύπου 2. Η έρευνα υποδεικνύει ότι άτομα με ΣΔ2 τείνουν να έχουν χαμηλότερα επίπεδα τόσο βιταμίνης D όσο και μαγνησίου σε σύγκριση με υγιείς ελέγχους. Μελέτες έχουν δείξει ότι αυτοί με χειρότερο γλυκαιμικό έλεγχο συχνά εμφανίζουν χαμηλότερα μέσα επίπεδα αυτών των θρεπτικών συστατικών.

Επιπλέον, έρευνες έχουν δείξει ότι η συσχέτιση μεταξύ της βιταμίνης D στον ορό και της εμφάνισης ΣΔ2 φαίνεται να διαφέρει ανάλογα με τα επίπεδα πρόσληψης μαγνησίου. Επιπλέον, η χρήση συμπληρωμάτων τόσο βιταμίνης D όσο και μαγνήσιου έχει δείξει ελπιδοφόρα αποτελέσματα στη βελτίωση του γλυκαιμικού ελέγχου, όπως φαίνεται από τη μείωση των επιπέδων γλυκόζης σε νηστεία. Αυτά τα ευρήματα επεκτείνονται πέρα ​​από το γενικό πληθυσμό, με μελέτες που εξετάζουν επίσης έγκυες γυναίκες και παιδιά με διαβήτη τύπου 1.

Συνολικά, η σχέση μεταξύ βιταμίνης D και μαγνησίου στην ευαισθησία στην ινσουλίνη και τον γλυκαιμικό έλεγχο υπογραμμίζει τη σημασία τους στη διαχείριση του διαβήτη και την αντιμετώπιση των καρδιομεταβολικών παραγόντων κινδύνου.

Συμπεράσματα

Συμπερασματικά, οι επιπτώσεις της αύξησης των επιπέδων βιταμίνης D στον γλυκαιμικό έλεγχο χρήζει περαιτέρω έρευνας. Αντίθετα, η χρήση μόνο συμπληρωμάτων μαγνησίου σε ασθενείς με διαβήτη δείχνει μικρές επιπτώσεις στον γλυκαιμικό έλεγχο. Ωστόσο, έχει επιβεβαιωθεί ότι η συνδυαστική χρήση συμπληρωμάτων βιταμίνης D και μαγνησίου βελτιώνει τον γλυκαιμικό έλεγχο σε ασθενείς με διαβήτη.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

Nik, W. N. F. H. W., Zulkeflee, H. A., Rahim, S. N. A., & Ismail, T. S. T. (2023). Association of vitamin D and magnesium with insulin sensitivity and their influence on glycemic control. World Journal of Diabetes, 14(1), 26–34. https://doi.org/10.4239/wjd.v14.i1.26

Παναγιώτα Κωνσταντίνου
Παναγιώτα Κωνσταντίνου Διαιτολόγος – Διατροφολόγος

Η Παναγιώτα Κωνσταντίνου είναι πτυχιούχος Διαιτολόγος – Διατροφολόγος, με επιπλέον μεταπτυχιακή εξειδίκευση (M.Sc.) στα Τρόφιμα, Διατροφή και Μικροβίωμα από το τμήμα Ιατρικής του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης ενώ κατέχει και επαγγελματική εξειδίκευση (Master Practitioner) στην διαχείριση διατροφικών διαταραχών και παχυσαρκίας. Συνεργάζεται ως διατροφολόγος σε γυμναστήριο της Θεσσαλονίκης ενώ παράλληλα παρέχει τις υπηρεσίες της τόσο κατ’οίκον όσο και online.