Επιστημονικά Νέα

Η Επίδραση της Διάρκειας του Ύπνου στην Παιδική Παχυσαρκία

04 Οκτωβρίου 2023
1518 Προβολές
2 λεπτά να διαβαστεί
diarkeia ypnou paidiki paxysarkia

Photo source: www.canva.com

Εισαγωγή

Ο ύπνος παίζει ζωτικό ρόλο στη διατήρηση της συνολικής υγείας και ευεξίας. Διάφορες μελέτες έχουν επισημάνει τη συνιστάμενη διάρκεια ύπνου για διαφορετικές ηλικιακές ομάδες, τονίζοντας τη σημασία της σε βρέφη, παιδιά και εφήβους. Πιο συγκεκριμένα, σύμφωνα με την Αμερικανική Ακαδημία Ιατρικής ύπνου συστήνεται:

  • Για βρέφη 4-12 μηνών: 12-16 ώρες ημερήσιου ύπνου.
  • Για παιδιά 1-2 ετών: 11-14 ώρες ημερήσιου ύπνου.
  • Για παιδιά 3-5 ετών: 10-13 ώρες ημερήσιου ύπνου.
  • Για παιδιά 6-12 ετών: 9-12 ώρες ημερήσιου ύπνου.
  • Για εφήβους 13-18 ετών: 8-10 ώρες ημερήσιου ύπνου.

Δυστυχώς, ο ανεπαρκής ύπνος έχει γίνει ένα κοινό ζήτημα μεταξύ των παιδιών και των εφήβων στη σύγχρονη κοινωνία, με ανησυχητικά ποσοστά επικράτησης να αναφέρονται παγκοσμίως. Η ανεπαρκής διάρκεια ύπνου κατά την παιδική ηλικία μπορεί να έχει σοβαρές συνέπειες στην ψυχική, συμπεριφορική και σωματική υγεία. Η συσχέτιση μεταξύ της διάρκειας ύπνου και της παχυσαρκίας σε παιδιά και εφήβους έχει αποτελέσει αντικείμενο εκτεταμένης έρευνας. Ωστόσο, τα ευρήματα από προηγούμενες μελέτες ήταν ασυνεπή και υπάρχει έλλειψη προοπτικών μελετών που να εξετάζουν αυτή τη σχέση.

Στόχος της μετα-ανάλυσης

Η μελέτη είχε ως στόχο να συνθέσει τα αποτελέσματα προοπτικών μελετών κοόρτης και να αξιολογήσει τη σχέση μεταξύ της διάρκειας ύπνου και της παχυσαρκίας σε παιδιά και εφήβους. Επιπλέον, οι ερευνητές προσπάθησαν να διερευνήσουν τη σχέση δόσης-απόκρισης μεταξύ της διάρκειας ύπνου και της παχυσαρκίας και να εντοπίσουν πιθανές πηγές ετερογένειας σε όλες τις μελέτες.

Πως σχεδιάστηκε η μετα-ανάλυση;

Η βιβλιογραφική αναζήτηση πραγματοποιήθηκε στις βάσεις δεδομένων PubMed, EMBASE, CINAHL και Web of Science από τις 26 Νοεμβρίου 2020. Μερικές από τις λέξεις κλειδιά που χρησιμοποιήθηκαν ήταν: ύπνος, διάρκεια ύπνου, διαταραχή ύπνου, ΔΜΣ, παχυσαρκία, παιδιά, έφηβοι και παιδιατρική.

Η μετα-ανάλυση περιορίστηκε στα άρθρα που ακολουθούσαν τα εξής κριτήρια:

  • Συμμετέχοντες στη μελέτη: Παιδιά ηλικίας 1- 18 ετών.
  • Δείκτες τελικού σημείου: Υπέρβαρο ή παχυσαρκία ή δείκτης μάζας σώματος (ΔΜΣ).
  • Σχεδιασμός μελέτης: Προοπτική κοόρτη.
  • Αρχική έκθεση: Διάρκεια ύπνου.
  • Ελάχιστη παρακολούθηση ποσοστού απόκρισης: 70%.
  • Ελάχιστο διάστημα παρακολούθησης: 1 έτος.

Τα άρθρα εξαιρέθηκαν εάν αφορούσαν συμμετέχοντες στη μελέτη με σοβαρές ασθένειες ή εάν δημοσιεύονται με τη μορφή αναφοράς περιστατικού ή σειρές περιπτώσεων, συντακτικά άρθρα και αφηγηματικές κριτικές.

Τι έδειξαν τα Αποτελέσματα;

Η μετα-ανάλυση περιλάμβανε δεδομένα από 33 εξειδικευμένες μελέτες στις οποίες συμμετείχαν 57.848 παιδιά και έφηβοι. Η συνολική ανάλυση αποκάλυψε στατιστικά σημαντικές συσχετίσεις μεταξύ της σύντομης διάρκειας ύπνου και της παχυσαρκίας, καθώς και της μεγάλης διάρκειας ύπνου και του μειωμένου κινδύνου παχυσαρκίας σε παιδιά και εφήβους.

Επιπλέον, η σύντομη διάρκεια ύπνου συσχετίστηκε με σημαντικές αλλαγές στον δείκτη μάζας σώματος z-score. Οι αναλύσεις δόσης-απόκρισης έδειξαν ότι η συσχέτιση μεταξύ της σύντομης διάρκειας ύπνου και της παχυσαρκίας ήταν ιδιαίτερα ισχυρή σε νήπια (1-2 ετών), παιδιά προσχολικής ηλικίας (3-5 ετών) και παιδιά σχολικής ηλικίας (6-13 ετών). Οι αναλύσεις υποομάδων διεξήχθησαν με βάση τη γεωγραφική περιοχή, τις μεθόδους αξιολόγησης ύπνου, τη συνολική διάρκεια ύπνου, τα διαστήματα παρακολούθησης και τις ηλικιακές ομάδες, μεταξύ άλλων, για τον εντοπισμό πιθανών πηγών ετερογένειας. Τα ευρήματα υπογραμμίζουν τη σημασία της παρακολούθησης της διάρκειας του ύπνου, ιδιαίτερα μεταξύ των παιδιών σχολικής ηλικίας, για τον έλεγχο και την πρόληψη της ανάπτυξης της παχυσαρκίας.

Περιορισμοί και Μελλοντικές Κατευθύνσεις

Παρά το γεγονός ότι η μετα-ανάλυση παρέχει πολύτιμες γνώσεις, ορισμένοι περιορισμοί θα πρέπει να αναγνωριστούν. Η μελέτη επικεντρώθηκε αποκλειστικά στη διάρκεια του ύπνου, παραμελώντας άλλους παράγοντες που σχετίζονται με τον ύπνο, όπως η ποιότητα και η αποτελεσματικότητα του. Επιπλέον, η συμπερίληψη πρόσθετων μεταβλητών σε όλες τις μελέτες, όπως το φύλο, η κοινωνικοοικονομική κατάσταση και άλλοι παράγοντες που επηρεάζουν τον τρόπο ζωής, θα μπορούσε να ενισχύσει την κατανόηση της σχέσης μεταξύ διάρκειας ύπνου και παχυσαρκίας.

Συμπεράσματα

Συμπερασματικά, αυτή η περιεκτική μετα-ανάλυση επιβεβαιώνει τον αρνητικό αντίκτυπο της σύντομης διάρκειας ύπνου στον κίνδυνο παχυσαρκίας σε παιδιά και εφήβους, ιδιαίτερα μεταξύ των ατόμων ηλικίας 3 έως 13 ετών.

Αντίθετα, η μεγάλη διάρκεια ύπνου φαίνεται να είναι ευεργετική για την πρόληψη της παχυσαρκίας. Αυτά τα ευρήματα υπογραμμίζουν τη σημασία της επαρκής διάρκειας του ύπνου, ειδικά μεταξύ των παιδιών σχολικής ηλικίας, και παρέχουν πολύτιμα επιδημιολογικά στοιχεία για μελλοντικές παρεμβάσεις που στοχεύουν στην πρόληψη της παχυσαρκίας στον παιδιατρικό πληθυσμό. Απαιτείται περαιτέρω έρευνα για την εμβάθυνση στους περίπλοκους μηχανισμούς που διέπουν τη σχέση μεταξύ της διάρκειας ύπνου και της παιδικής παχυσαρκίας και για τη διερεύνηση πρόσθετων παραγόντων που σχετίζονται με τον ύπνο που συμβάλλουν σε αυτή τη σχέση.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

Deng, X., He, M., He, D., Zhu, Y., Zhang, Z., & Niu, W. (2021). Sleep duration and obesity in children and adolescents: evidence from an updated and dose–response meta-analysis. Sleep Medicine, 78, 169–181. https://doi.org/10.1016/j.sleep.2020.12.027

Παναγιώτα Κωνσταντίνου
Παναγιώτα Κωνσταντίνου Διαιτολόγος – Διατροφολόγος

Η Παναγιώτα Κωνσταντίνου είναι πτυχιούχος Διαιτολόγος – Διατροφολόγος, με επιπλέον μεταπτυχιακή εξειδίκευση (M.Sc.) στα Τρόφιμα, Διατροφή και Μικροβίωμα από το τμήμα Ιατρικής του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης ενώ κατέχει και επαγγελματική εξειδίκευση (Master Practitioner) στην διαχείριση διατροφικών διαταραχών και παχυσαρκίας. Συνεργάζεται ως διατροφολόγος σε γυμναστήριο της Θεσσαλονίκης ενώ παράλληλα παρέχει τις υπηρεσίες της τόσο κατ’οίκον όσο και online.