Εισαγωγή
Η ρύθμιση της όρεξης και η συχνότητα των γευμάτων αποτελούν κεντρικά θέματα στη διατροφική έρευνα και τη διαχείριση του βάρους. Η παραδοσιακή θεωρία υποστηρίζει ότι η κατανάλωση πολλών μικρών γευμάτων κατά τη διάρκεια της ημέρας ενισχύει τον μεταβολισμό και περιορίζει την υπερφαγία.
Ωστόσο, οι πρόσφατες μελέτες αμφισβητούν αυτήν την αντίληψη. Η τυχαιοποιημένη δοκιμή FRESH (Frequency of Eating and Satiety Hormones) διερεύνησε πώς διαφορετικά πρότυπα κατανάλωσης τροφής - τρία έναντι έξι γευμάτων ημερησίως - επηρεάζουν τις αντικειμενικές και υποκειμενικές μετρήσεις της όρεξης σε υγιείς ενήλικες, παρέχοντας ανατρεπτικά στοιχεία για την αποτελεσματικότητα των μικρών και συχνών γευμάτων.
Σκοπός
Σκοπός της μελέτης ήταν η εξέταση αντικειμενικών (γκρελίνη και πεπτίδιο YY ) και υποκειμενικών μετρήσεων της όρεξης μετά από 21 ημερών παρεμβάσεις υψηλής και χαμηλής συχνότητας φαγητού (EF) σε υγιείς ενήλικες.
Μέθοδος και Υλικά
Στη μελέτη συμμετείχαν πενήντα υγιείς ενήλικες από τους οποίους ζητήθηκε να ακολουθήσουν δύο διαφορετικά προγράμματα γευμάτων. Στο ένα πρόγραμμα έτρωγαν τρία γεύματα την ημέρα, ενώ το άλλο πρόγραμμα χώριζε την ίδια ποσότητα φαγητού σε έξι μικρότερα γεύματα, κατανεμημένα κατά τη διάρκεια της ημέρας.
Η βασική λεπτομέρεια εδώ είναι ότι ο τύπος και η ποσότητα φαγητού παρέμειναν ακριβώς τα ίδια και στα δύο προγράμματα. Μόνο ο χρόνος άλλαξε.
Κάθε άτομο δοκίμασε και τα δύο διατροφικά πρότυπα για 21 ημέρες, με ένα διάλειμμα ενδιάμεσα. Την τελευταία ημέρα κάθε φάσης, οι συμμετέχοντες προσέρχονταν στην κλινική για βιοχημικές εξετάσεις.
Αποτελέσματα
3 γεύματα/Ημέρα
Η μελέτη έδειξε ότι όταν οι συμμετέχοντες έτρωγαν τρία γεύματα την ημέρα, τα επίπεδα των ορμονών γκρελίνης και πεπτιδίου YY μεταβάλλονταν έντονα: η γκρελίνη αυξάνονταν πριν από τα γεύματα και μειωνόταν μετά, ενώ το πεπτίδιο YY αυξανόταν μετά το γεύμα και έπεφτε σταδιακά. Αυτό σήμαινε ότι το σώμα αντιλαμβανόταν καθαρά πότε ήταν ώρα να φάει και πότε ήταν χορτάτο, δημιουργώντας σαφή σήματα πείνας και κορεσμού.
6 γεύματα/Ημέρα
Όταν όμως οι ίδιοι συμμετέχοντες έτρωγαν έξι μικρά γεύματα την ημέρα, οι αλλαγές στις ορμόνες ήταν πολύ μικρότερες: η γκρελίνη αυξάνονταν λίγο μεταξύ των γευμάτων και το πεπτίδιο YY αυξανόταν μέτρια μετά το φαγητό. Το αποτέλεσμα ήταν ότι το σώμα δεν «καταλάβαινε» πότε πεινούσε πραγματικά και πότε ήταν χορτάτο.
Αυτή η επίδραση ήταν ακόμα πιο έντονη σε άτομα με υψηλό ΔΜΣ ή ποσοστό σωματικού λίπους, υποδεικνύοντας ότι τα συχνά μικρά γεύματα μπορεί να δυσκολεύουν το σώμα να ρυθμίσει σωστά την όρεξη, αντί να την βελτιώνουν.
Συμπέρασμα
Αυτά τα ευρήματα αμφισβητούν την μακροχρόνια πεποίθηση ότι το συχνότερο φαγητό είναι αυτόματα καλύτερο. Σε αυτή τη μελέτη, το φαγητό τρεις φορές την ημέρα φάνηκε να βοηθά το σώμα να αναγνωρίζει καλύτερα την πείνα και την ικανοποίηση, κάτι που θα μπορούσε να βοηθήσει στην πρόληψη της υπερκατανάλωσης τροφής μακροπρόθεσμα.
Όμως η ανταπόκριση της όρεξης και των μεταγευματικών ορμονών διαφέρει μεταξύ των ατόμων, επηρεαζόμενη από ιατρικές καταστάσεις ή γλυκαιμικό προφίλ. Επομένως, η αυθαίρετη αύξηση ή μείωση της συχνότητας των γευμάτων δεν εγγυάται βελτιωμένη ρύθμιση της όρεξης.
