Εισαγωγή
Το μαγνήσιο (Mg) έχει αναδειχθεί ως σημαντικός παράγοντας για την υγεία του εγκεφάλου και τη γνωστική λειτουργία. Παρόλο που έχουν γίνει πολλές μελέτες για τη σχέση μεταξύ μαγνησίου και άνοιας, τα αποτελέσματα παραμένουν αντιφατικά και οι μηχανισμοί δράσης δεν είναι πλήρως κατανοητοί. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η επίδραση τόσο των βιοδεικτών μαγνησίου (όπως στα ορό, εγκεφαλονωτιαίο υγρό και μαλλιά), όσο και της διαιτητικής πρόσληψης ή συμπλήρωσης μαγνησίου στις γνωστικές διαταραχές.
Σκοπός
Σκοπός της μελέτης ήταν να αξιολογήσει τη σχέση μεταξύ των επιπέδων μαγνησίου (σε βιοδείκτες και διατροφή) και της γνωστικής έκπτωσης, μέσω συστηματικής ανασκόπησης και μετα-ανάλυσης δεδομένων από τυχαιοποιημένες δοκιμές και μελέτες παρατήρησης.
Μέθοδος
Πραγματοποιήθηκε συστηματική ανασκόπηση μελέτης μέχρι το 2021, εστιάζοντας σε μελέτες που αξιολογούν τη συσχέτιση μαγνησίου (σε αίμα, εγκεφαλονωτιαίο υγρό, μαλλιά, ή μέσω συμπληρωμάτων/διαιτητικής πρόσληψης) με γνωστικές διαταραχές ή άνοια. Η ανάλυση περιελάμβανε τόσο διατομεακές όσο και προοπτικές μελέτες, καθώς και μετα-αναλύσεις RCT.
Αποτελέσματα
-
Χαμηλά επίπεδα μαγνησίου σε βιοδείκτες (ιδίως στο αίμα και στο εγκεφαλονωτιαίο υγρό) σχετίζονται με αυξημένο κίνδυνο άνοιας, ενώ υψηλές και πολύ χαμηλές συγκεντρώσεις δείχνουν σχέση σχήματος U με την πιθανότητα γνωστικής έκπτωσης.
-
Η μακροχρόνια χρήση συμπληρωμάτων μαγνησίου συνδέεται με μειωμένο κίνδυνο άνοιας, ιδίως όταν η διάρκεια είναι πάνω από ένα έτος.
-
Η επίδραση του μαγνησίου διαφέρει ανάλογα με τον τύπο της άνοιας (πιο ισχυρή για αγγειακή άνοια και λιγότερο για νόσο Alzheimer).
-
Τα δεδομένα για τη διαιτητική πρόσληψη μαγνησίου είναι αντιφατικά, πιθανώς λόγω της επιρροής της αναλογίας ασβεστίου προς μαγνήσιο (Ca:Mg).
-
Οι υπάρχουσες μελέτες έχουν περιορισμούς, όπως μικρό αριθμό συμμετεχόντων, διαφορές στις μεθόδους μέτρησης και την ανάλυση των δεδομένων, καθώς και περιορισμένη κάλυψη υψηλών δόσεων μαγνησίου.
Συμπεράσματα
Η διατήρηση ισορροπημένων επιπέδων μαγνησίου φαίνεται να έχει προστατευτική επίδραση στη γνωστική λειτουργία και τη μείωση του κινδύνου άνοιας, ιδιαίτερα σε μακροχρόνια βάση. Ωστόσο, απαιτούνται περισσότερες και υψηλής ποιότητας μελέτες, που θα εξετάζουν τη δόση, την προέλευση (διατροφή ή συμπληρώματα) και τη σχέση με άλλα θρεπτικά στοιχεία, για να επιβεβαιωθούν τα οφέλη και να καθοριστούν οι βέλτιστες πρακτικές συμπλήρωσης μαγνησίου.
