Επιστημονικά Νέα

Ξηροί καρποί και καρδιαγγειακά οφέλη

01 Ιανουαρίου 2024
2208 Προβολές
2 λεπτά να διαβαστεί
ksiroi karpoi kai kardiaggeiaka ofeli

Photo Source: www.canva.com

Εισαγωγή

Οι καρδιαγγειακές παθήσεις (CVD) παραμένουν μια παγκόσμια ανησυχία για την υγεία, καθιστώντας αναγκαία τη συνεχή διερεύνηση διατροφικών παρεμβάσεων για τον μετριασμό των παραγόντων κινδύνου.

Οι ξηροί καρποί και σπόροι, μαζί με άλλες φυτικές τροφές όπως δημητριακά ολικής αλέσεως, λαχανικά, φρούτα, και τα όσπρια, αποτελούν βασικά συστατικά συνιστάμενων προτύπων υγιεινής διατροφής παγκοσμίως όπως η μεσογειακή διατροφή. Αποτελούν μια εξαιρετική πηγή ακόρεστων λιπαρών οξέων και είναι πλούσια σε φυτικές ίνες, μέταλλα (κάλιο, ασβέστιο και μαγνήσιο), βιταμίνες (φυλλικό οξύ και βιταμίνη Ε), φυτοστερόλες και πολυφαινόλες.

Η σύνθεση των λιπαρών οξέων ποικίλλει ευρέως μεταξύ των διαφόρων ειδών ξηρών καρπών. Τα αμύγδαλα, τα φουντούκια, τα φιστίκια Αιγίνης, τα κάσιους και τα φιστίκια είναι πλούσια σε μονοακόρεστα λιπαρά οξέα (MUFAs), ενώ τα καρύδια είναι πλούσια σε πολυακόρεστα λιπαρά οξέα (PUFAs). Οι ξηροί καρποί, περιλαμβάνοντας τα αμύγδαλα, τα κάσιους, τα φιστίκια Αιγίνης, τα καρύδια και τα φιστίκια, έχουν αναδειχθεί ως πιθανοί παράγοντες που συμβάλλουν στην καρδιαγγειακή υγεία μειώνοντας την ολική χοληστερόλη, την LDL χοληστερόλη και τα τριγλυκερίδια.Αυτό το άρθρο εμβαθύνει σε μια λεπτομερή ανάλυση των μηχανισμών μέσω των οποίων οι ξηροί καρποί μπορούν να βελτιώσουν το λιπιδαιμικό προφίλ παρέχοντας τελικά καρδιαγγειακά οφέλη.

Μέθοδος της έρευνας

Για να αποκαλυφθεί η περίπλοκη σχέση μεταξύ της κατανάλωσης ξηρών καρπών και της καρδιαγγειακής υγείας, πραγματοποιήθηκε μια ολοκληρωμένη ανασκόπηση της υπάρχουσας βιβλιογραφίας και κλινικών δοκιμών στο Pubmed. Εξετάστηκαν διάφορες μελέτες που διερευνούν την επίδραση των ξηρών καρπών στα λιπίδια του ορού, τις λιποπρωτεΐνες και τους σχετικούς βιοδείκτες. Μηχανισμοί σε μοριακό επίπεδο, που περιλαμβάνουν το προφίλ λιπαρών οξέων, διαιτητικές ίνες, φυτοστερόλες και πολυφαινόλες, διερευνήθηκαν για να κατανοηθεί πώς τα συστατικά των ξηρών καρπών επηρεάζουν τον μεταβολισμό των λιπιδίων και συμβάλλουν στην καρδιαγγειακή ευεξία.

Αποτελέσματα

1. Προφίλ λιπαρών οξέων των ξηρών καρπών:

Οι ξηροί καρποί, πλούσιοι σε ακόρεστα λιπαρά οξέα και χαμηλοί σε κορεσμένα λιπαρά οξέα, προκαλούν μια ευνοϊκή αλλαγή στα διαιτητικά λιπαρά οξέα όταν οι ξηροί καρποί αντικαθιστούν τα τρόφιμα που έχουν υψηλή περιεκτικότητα σε SFA ή υδατάνθρακες. Τα διαιτητικά PUFAs έχει αποδειχθεί ότι μειώνουν την απολιποπρωτεΐνη- Β ενώ τα MUFA αυξάνουν την ApoA1, η οποία μεσολαβεί στην εκροή χοληστερόλης και σχετίζεται με την HDL- χοληστερόλη. Πειραματικές και κλινικές μελέτες έχουν δείξει ότι η πρόσληψη ακόρεστων λιπαρών οξέων ενισχύουν την εξαρτώμενη από τον ηπατικό υποδοχέα κάθαρση της LDL και ταυτόχρονα μειώνει τα επίπεδα της LDL χοληστερόλης στο πλάσμα.

2. Διαιτητικές ίνες

Η περιεκτικότητα σε διαιτητικές ίνες στους ξηρούς καρπούς, ιδιαίτερα σε διαλυτές φυτικές ίνες, παίζει σημαντικό ρόλο στη μείωση της χοληστερόλης. Οι μηχανισμοί περιλαμβάνουν αυξημένο εντερικό ιξώδες, ενισχυμένη σύνθεση λιπαρών οξέων βραχείας αλυσίδας, παρεμβολή στο σχηματισμό μικκυλίων στον εντερικό αυλό και ενισχυμένη απέκκριση λίπους, χοληστερόλης και χολικών οξέων.

3. Φυτοστερόλες

Οι ξηροί καρποί περιέχουν φυτοστερόλες, οι οποίες παρεμβαίνουν στην απορρόφηση της χοληστερόλης στον εντερικό αυλό προκαλώντας μείωση των επιπέδων της LDL- χοληστερόλης στο πλάσμα.

4. Πολυφαινόλες

Οι ξηροί καρποί, μια πλούσια πηγή βιοδραστικών πολυφαινολών, μπορεί να μειώσουν την οξείδωση της LDL, συμβάλλοντας στον αντιφλεγμονώδη και αθηροπροστατευτικό τους ρόλο.

5. Αντίστροφη μεταφορά χοληστερόλης

Η κατανάλωση ξηρών καρπών μπορεί να αυξήσει τη λειτουργία της HDL, προάγοντας την αντίστροφη μεταφορά χοληστερόλης και την απομάκρυνση της από τους περιφερικούς ιστούς.

6. Λιποπρωτεΐνη (α)

Τα στοιχεία σχετικά με τις επιπτώσεις της κατανάλωσης ξηρών καρπών στα επίπεδα λιποπρωτεΐνης (α) είναι ασυνεπή, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για περαιτέρω διερεύνηση

7. Επιδράσεις στο λίπος

Παρά το γεγονός ότι είναι ενεργειακά πυκνοί, οι ξηροί καρποί δεν οδηγούν σε αύξηση βάρους ενώ μπορεί ακόμη και να συμβάλλουν στην απώλεια βάρους και στη μείωση της περιφέρειας της μέσης.

Συμπέρασμα

Συμπερασματικά, ασθένειες όπως η καρδιαγγειακή νόσος έχουν πολλαπλούς διατροφικούς καθοριστικούς παράγοντες που αλληλοεπιδρούν, επομένως τα αποτελέσματα μιας διαιτητικής παρέμβασης είναι πιθανό να εξαρτώνται από τον συνδυασμό τροφών παρά από ένα μόνο τρόφιμο. Ωστόσο, η κατανάλωση ξηρών καρπών, ανεξάρτητα από τον τύπο των ξηρών καρπών, φαίνεται να αποτελεί ένα βασικό στοιχείο για την βελτίωση του λιπιδαιμικού προφίλ των ατόμων μέσω πολλαπλών μηχανισμών

Τα καρδιαγγειακά οφέλη περιλαμβάνουν μειωμένη ολική χοληστερόλη, LDL-C και τριγλυκερίδια. Οι ξηροί καρποί, με τα μοναδικά προφίλ λιπαρών οξέων, τις διαιτητικές ίνες, τις φυτοστερόλες και τις βιοδραστικές πολυφαινόλες τους, συμβάλλουν στην αθηροπροστασία και την καρδιαγγειακή ευεξία. Καθώς η έρευνα προχωρά, απαιτούνται περαιτέρω έρευνες, ειδικά για την κατανόηση της αλληλεπίδρασης της κατανάλωσης ξηρών καρπών με τη βελτίωση των παραγόντων καρδιαγγειακού κινδύνου.

Η ενημέρωση των ατόμων σχετικά με τα οφέλη των ξηρών καρπών στην υγεία και η παροχή πρακτικών στρατηγικών για την ενσωμάτωσή τους στη διατροφή θα μπορούσε να ανοίξει το δρόμο για μια καλύτερη καρδιαγγειακή υγεία.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

Guasch-Ferré, M., Tessier, A.-J., Petersen, K. S., Sapp, P. A., Tapsell, L. C., Salas-Salvadó, J., Ros, E., & Kris-Etherton, P. M. (2023). Effects of Nut Consumption on Blood Lipids and Lipoproteins: A Comprehensive Literature Update. https://doi.org/10.3390/nu

Παναγιώτα Κωνσταντίνου
Παναγιώτα Κωνσταντίνου Διαιτολόγος – Διατροφολόγος

Η Παναγιώτα Κωνσταντίνου είναι πτυχιούχος Διαιτολόγος – Διατροφολόγος, με επιπλέον μεταπτυχιακή εξειδίκευση (M.Sc.) στα Τρόφιμα, Διατροφή και Μικροβίωμα από το τμήμα Ιατρικής του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης ενώ κατέχει και επαγγελματική εξειδίκευση (Master Practitioner) στην διαχείριση διατροφικών διαταραχών και παχυσαρκίας. Συνεργάζεται ως διατροφολόγος σε γυμναστήριο της Θεσσαλονίκης ενώ παράλληλα παρέχει τις υπηρεσίες της τόσο κατ’οίκον όσο και online.