Στο πλαίσιο του 18ου Πανελλήνιου Συνεδρίου Διατροφής & Διαιτολογίας, είχα την τιμή να παρουσιάσω το δεντρολίβανο (Rosmarinus officinalis L.) ως χαρακτηριστικό παράδειγμα σύνδεσης παράδοσης και επιστήμης.
Το δεντρολίβανο είναι πλούσιο σε βιοδραστικά συστατικά (καρνοσικό οξύ, καρνοσόλη, ροσμαρινικό οξύ) με ισχυρή αντιοξειδωτική και αντιφλεγμονώδη δράση. Ιδιαίτερη σημασία έχει η επίσημη καταχώρησή του ως πρόσθετο τροφίμων (Ε392), γεγονός που το καθιστά μοναδικό μεταξύ των παραδοσιακών βοτάνων. Χρησιμοποιείται σε τρόφιμα πλούσια σε λίπος (κρέας, αλλαντικά, έλαια, σνακ), προστατεύοντας από την οξείδωση και αντικαθιστώντας συνθετικά αντιοξειδωτικά όπως BHA και BHT.
Η έρευνα εστιάζει σε πράσινες τεχνολογίες εκχύλισης — μαγνητική ανάδευση (STE), παλμικό ηλεκτρικό πεδίο (PEF), υπερήχους σε υδατόλουτρο (UBAE) και υπερήχους με ακίδα (UPAE). Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στη μέθοδο Pressurized Liquid Extraction (PLE), όπου η Τεχνητή Νοημοσύνη (AI) αξιοποιείται για τη μοντελοποίηση και πρόβλεψη των βέλτιστων συνθηκών εκχύλισης. Με αυτόν τον τρόπο επιτυγχάνεται η μέγιστη αξιοποίηση του δεντρολίβανου, με εφαρμογές που εκτείνονται από τα τρόφιμα έως τα φάρμακα και τα καλλυντικά.
Τα βασικά μηνύματα της ομιλίας συνοψίζονται σε τρεις άξονες:
- Υγεία: προστασία από οξειδωτικό στρες, ρύθμιση γλυκαιμίας και λιπιδίων, νευροπροστασία.
- Τεχνολογία Τροφίμων: Ε392 ως φυσικό αντιοξειδωτικό με πρακτικές εφαρμογές.
- Καινοτομία: σύνδεση παραδοσιακού βοτάνου με ΑΙ και πράσινη τεχνολογία.
Το δεντρολίβανο δείχνει τον δρόμο: από τη μεσογειακή παράδοση στην επιστημονική καινοτομία, μπορεί να αποτελέσει πρότυπο αξιοποίησης της βιοποικιλότητας, ενισχύοντας την υγεία και προσφέροντας λύσεις στη βιομηχανία. Η φύση μας υπενθυμίζει ότι η απλότητα κρύβει μέσα της την πιο σύνθετη πολυπλοκότητα.
