Κάταγμα ισχίου. Και μετά τι;

print reader mail favorite
Ημερομηνία τελευταίας τροποποίησης: 02.05.2013

Το κάταγμα ισχίου είναι η πιο συχνή συνέπεια της οστεοπόρωσης στους ηλικιωμένους, καθώς σχετίζεται με υπερβολική θνησιμότητα και νοσηρότητα. Σχεδόν όλοι οι τύποι καταγμάτων είναι αυξημένοι σε ασθενείς με χαμηλή πυκνότητα οστικής μάζας. Τα κατάγματα ισχίου έχουν μελετηθεί παγκοσμίως σε σύγκριση με την οστεοπόρωση αφού έχουν άμεση σχέση με την χαμηλή πυκνόητα οστικής μάζας, κοστίζουν περισσότερο στην θεραπεία και αποκατάστασή τους και προκαλούν μεγαλύτερη ανικανότητα από κάθε άλλο είδος οστεοπορωτικού κατάγματος. Η αναλογία των περιστατικών κατάγματος ισχίου γνωρίζουμε ότι αυξάνεται με την ηλικία και στους άντρες και στις γυναίκες στις περισσότερες χώρες του κόσμου. Σε μελέτες που έχουν πραγματοποιηθεί στις Η.Π.Α. και στην Ευρώπη φαίνεται ότι οι γυναίκες χάνουν περισσότερη οστική μάζα και πέφτουν συχνότερα από τους άντρες, συνέπως τα κατάγματα ισχίου παρουσιάζονται στις γυναίκες σε διπλάσιες αναλογίες σε σχέση με τους άντρες.

Σε μελέτη που έγινε στη νότια Ευρώπη με σκοπό να προσδιορίσουν τους παράγοντες κίνδυνου σε άντρες πάνω των 50 ετών (σε 14 πόλεις της Ισπανίας, Πορτογαλίας, Ελλάδας, Τουρκίας, Ιταλίας) βρέθηκε ότι οι πιο σημαντικοί παράγοντες κινδύνου εκτός από την μείωση της οστικής μάζας είναι: 1) η μικρή έκθεση στον ήλιο, 2) οι μειωμένες φυσικές δραστηριότητες, 3) μικρή κατανάλωση γάλακτος και τυριού, 4) το φτωχό διανοητικό επίεπδο, 5) η αϋπνία, η μείωση βάρους, η άνοια, η οστεαρθρίτιδα, η νεφρολιθίαση, οι μυοκαρδιακές νόσοι, ο αλκοολισμός, 6) η λήψη φαρμάκων. Από τους συγκεκριμένους αναστρέψιμους κινδύνους, η μείωση της οστικής μάζας ευθύνεται για το 46% των καταγμάτων, η μειωμένη έκθεση στο ήλιο για το 14% και η μειωμένη φυσική δραστηριότητα για το 9%.

Περίπου το 90% των καταγμάτων ισχίου και στα δύο φύλα είναι αποτέλεσμα μίας απλής πτώσης από το ύψος που στέκονται ή λιγότερο. Περίπου 1 στις 5 γυναίκες ηλικίας 45-49 ετών, 1στις 2 ηλικίας 85 και πάνω, και 1 στους 3 ηλικιωμένους άντρες θα εμφανίσουν κάταγμα ισχίου μετά από πτώση. Οι περισσότεροι ασθενείς έχουν την τάση να πέφτουν προς τα πίσω ή προς τα πλάγια ως αποτέλεσμα των προβλημάτων ισορροπίας που συνήθως υπάρχουν.

Το πρόγραμμα αποκατάστασης του κατάγματος του ισχίου μετεγχειρητικά εφαρμόζεται όσο το δυνατόν νωρίτερα, επειδή το κάταγμα συνήθως προϋποθέτει την ακινητοποίηση μίας περιοχής ή ολόκληρου του σώματος για ένα χρονικό διάστημα. Σημαντικό μέρος στην αποκατάσταση του ασθενούς, έχει και η διατροφική παρέμβαση. Κατα τη διάρκεια της νοσηλείας των ασθενών παρατηρείται ανεπάρκεια πρόσληψης θρεπτικών συστατικών εξαιτίας της μειωμένης πρόσληψης φαγητού, της μειωμένης όρεξης, της μειωμένης διάθεσης να καταναλώσουν νοσοκομειακό φαγητό. Φαίνεται, λοιπόν ότι, όταν πραγματοποιείται η διατροφική παρέμβαση το συντομότερο δυνατό, επιτυγχάνεται γρηγορότερη αποκατάσταση του ασθενούς και κατά συνέπεια μειώνεται ο χρόνος νοσηλείας του.

Η σωστή υγιεινοδιαιτητική αγωγή ενός αρρώστου με προσωρινή ή μόνιμη δυσλειτουργία του μυοσκελετικού συστήματος περιλαμβάνει διατροφή πλούσια σε λευκώματα, γαλακτοκομικά προϊόντα και βιαταμίνες και πτωχή σε λίπη και υδατάνθρακες.

Ο ορθοπεδικός άρρωστος έχει συνήθως ανάγκη για μια διατροφή πλούσια σε ασβέστιο και βιτμίνη D. Επειδή βρίσκεται σε καταβολική φάση του μεταβολισμού, έχει αυξημένες πρωτεϊνικές ανάγκες και τροφές χαμηλές σε θερμιδική αξία, λόγω της μειωμένης κινητικής δραστηριότητας. Ιδιαίτερα τα άτομα που έχουν προδιάθεση για παχυσαρκία θα πρέπει από την αρχή της νοσηλείας τους να τηρούν συγκεκριμένη διατροφική αγωγή. Γενικά, συστήνεται στους ορθοπεδικούς αρρώστους να καταναλώνουν άπαχο κρέας, ψάρι, κοτόπουλο, τυρί, αυγά, φρούτα, λαχανικά, ελαφρές σούπες. Η ελάχιστη πρόσληψη πρωτεΐνης για την αποφυγή απώλειας μυϊκής μάζας, υπολογίζεται στα 0,8gr/kg σωματικού βάρους/ημέρα. Φαίνεται ότι η αύξηση της ημερήσιας πρόσληψης της πρωτεΐνης στα 1,5gr/kgr σωματικού βάρους έχει θετική επίδραση στην αποκατάσταση των ασθενών με κάταγμα ισχίου. Επιπλεόν, για την κάλυψη των πρωτεϊνικών αναγκών προτείνεται και η χρήση συμπληρωμάτων διατροφής, συνήθως σε υγρή μορφή, που έχει φανεί ότι έχουν θετική επίδραση στην αποκατάσταση, καθώς και στη μείωση της εμφάνισης των επιπλοκών του κατάγματος ισχίου. Πρέπει, αντίθετα, να αποφεύγεται η αυξημένη κατανάλωση ψωμιού, μπισκότων, ζάχαρης, γλυκών, ζυμαρικών και πατάτας, ώστε να περιοριστεί η πρόσληψη πολλών θερμίδων.

Πρέπει να ελέγχεται με προσοχή αν λαμβάνονται επαρκείς ποσότητες υγρών, ειδικά από τα ηλικιωμένα άτομα. Ένας χρήσιμος δείκτης για τον έλεγχο της αφυδάτωσης είναι ο έλεγχος των βλεννογόνων του σώματος και διαίτερα της γλώσσας. Σε κανονική ενυδάτωση, η γλώσσα είναι υγρή, ενώ αντίθετα σε περίπτωση αφυδάτωσης, η γλώσσα είναι ξηρή με σχισμές.

  • Βιβλιογραφία
    • Kanis J, Johnell O, Gullberg B, Allander E, Elffors L, Ranstarm J, Dequeker J, Dilsen G, Gennari C, Lopew Vaz A, Lyritis G, Mazzuali G, Miravet L, Passeri M, Perez Cano R, Rapado A, Ribot C, Risk factors for hip fracture in men from southern Europe: the MEDOS study. Osteoporos Int 1999; 9:45-54.
    • Cummings SR, Kesley JL, Nevitt M, O'dowd K. Epidemiology of osteoporosis and osteoporotic fractures. Epidemiol Rev 1985, 7:178-208.
    • Neumann M, Friedmann J, Roy MA, Jensen GL. Provision of high-protein supplement for patientw recovering from hip fracture. Nutrition 2004; 20(5): 415-9.
Γράφει ο/η Γιαννάκης Ιωάννης, Διαιτολόγος - Διατροφολόγος
  • Λ.Λαυρίου 158 και Κορυτσάς 1, 153 54, Γλυκά Νερά
  • 6977208876
  • 2106657637

Προσθήκη Σχολίου

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Καρδιάς, το Βecel pro-activ προσκάλεσε τους πολίτες της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης να «περπατήσουν με την καρδιά τους» και μάλιστα για καλό σκοπό!

Συνολικά 4.650 άτομα έδωσαν το «παρών» στους περιπάτους της Θεσσαλονίκης και του Παλαιού Φαλήρου και 1000 άτομα εξέτασαν δωρεάν τη χοληστερίνη τους, στις 21 και 28 Σεπτεμβρίου, στηρίζοντας με τη συμμετοχή τους τον Πανελλήνιο Σύλλογο η «Καρδιά του Παιδιού» γιατί για κάθε συμμετέχοντα, το Becel pro-activ προσέφερε 1 ευρώΜάθετε περισσότερα για τη χοληστερίνη και τους τρόπους μείωσής της, στο www.becelproactiv.com.gr