Παθήσεις Πεπτικού

Πόσο θρεπτικά είναι τα προϊόντα ελεύθερα γλουτένης;

18 Νοεμβρίου 2014
1099 Προβολές
2 λεπτά να διαβαστεί
gluten free makaronia pswmi

Photo source: www.bigstockphoto.com

Η κοιλιοκάκη είναι μια χρόνια, αυτοάνοση, φλεγμονώδης νόσος που προκαλείται από δυσανεξία σε μία σειρά πρωτεϊνών που χαρακτηρίζονται στο σύνολό τους με τον όρο «γλουτένη». Η γλουτένη βρίσκεται κατά βάση στο σιτάρι, τη σίκαλη και το κριθάρι, συνεπώς και στα τρόφιμα που παρασκευάζονται από τα δημητριακά αυτά, όπως το ψωμί, οι φρυγανιές, τα δημητριακά πρωινού, τα ζυμαρικά και τα προϊόντα ζύμης. Τα άτομα που εμφανίζουν δυσανεξία στη γλουτένη ακολουθούν εφ’ όρου ζωής διατροφή ελεύθερη γλουτένης, με στόχο την εξάλειψη των συμπτωμάτων που σχετίζονται με την κοιλιοκάκη, όπως η φλεγμονή του εντέρου, το κοιλιακό άλγος και οι διαταραχές των κενώσεων.

Στην αγορά κυκλοφορούν πολλά προϊόντα ελεύθερα γλουτένης (gluten-free), τα οποία προτιμώνται πλέον και από άτομα τα οποία δεν εμφανίζουν συμπτώματα κοιλιοκάκης. Ο λόγος είναι ότι κατά καιρούς η δίαιτα ελεύθερη γλουτένης έχει προταθεί ως μέτρο ανακούφισης άλλων ασθενειών, όπως του ευερέθιστου εντέρου, της ρευματοειδούς αρθρίτιδας και του διαβήτη, αλλά και ως μέσο απώλειας βάρους. Συνεπώς, η αγορά προϊόντων ελεύθερων γλουτένης ανθίζει παγκοσμίως, εγείροντας το ερώτημα της διατροφικής αξίας των προϊόντων αυτών.

Η διατροφή ελεύθερη γλουτένης δεν εγγυάται επαρκή πρόσληψη όλων των απαραίτητων θρεπτικών συστατικών για τον οργανισμό. Έτσι, μελέτες αποδεικνύουν ότι άτομα με κοιλιοκάκη προσλαμβάνουν περισσότερο ζωικό λίπος, ζωική πρωτεϊνη, απλά σάκχαρα και αλάτι, ενώ ταυτόχρονα έχουν χαμηλότερη πρόσληψη φυτικών πρωτεϊνών,φυτικών ινών, φυλλικού οξέος, βιταμίνης Β12 και μετάλλων, όπως ασβεστίου και σιδήρου. Κύριο χαρακτηριστικό είναι η χρήση επεξεργασμένων αμυλούχων συστατικών (π.χ. αλεύρι το οποίο δεν περιέχει γλουτένη) για την παρασκευή των προϊόντων αυτών. Άλλες αιτίες που ενισχύουν τις διαφορές αυτές είναι η τάση αποφυγής αμυλούχων προϊόντων και παράλληλη στροφή στις ζωικές τροφές (κρέας, ψάρι, αυγό, γαλακτοκομικά, τυρί) και στην ομάδα του λίπους (έλαια, βούτυρο, ξηροί καρποί), τροφές οι οποίες καταναλώνονται άφοβα, ενώ παράλληλα τα προϊόντα ελεύθερα γλουτένης δεν είναι εμπλουτισμένα με βιταμίνες και μέταλλα, όπως τα αντίστοιχα προϊόντα με γλουτένη.

Πιο συγκεκριμένα, μελέτη στην Ισπανία δημιούργησε την προσομοίωση μιας δίαιτας που περιέχει γλουτένη, μέσα από την καταγραφή της δίαιτας ατόμων που έπασχαν από κοιλιοκάκη, αντικαθιστώντας τα προϊόντα ελεύθερα γλουτένης με προϊόντα με γλουτένη, με στόχο τη σύγκριση των δύο διαιτών. Τα αποτελέσματα έδειξαν σημαντικές διαφορές, με τη δίαιτα ελεύθερη γλουτένης να υστερεί σημαντικά κυρίως στην πρόσληψη πρωτεΐνης, αλλά να υπερτερεί στην πρόσληψη λίπους, κορεσμένου λίπους και ενέργειας. Δεν αποτελεί λοιπόν έκπληξη ότι άτομα με κοιλιοκάκη αυξάνουν προοδευτικά το βάρος τους, ενώ παράλληλα έως και 38% αυτών αντιμετωπίζουν ταυτόχρονα κάποια διατροφική έλλειψη, είτε μακροθρεπτικού είτε μικροθρεπτικού συστατικού.

Συνοψίζοντας, η γλουτένη είναι μια σημαντική σειρά φυτικών πρωτεϊνών που θα πρέπει να αποκλείεται από τη διατροφή μας μόνο σε περίπτωση δυσανεξίας. Δεν υπάρχει επιστημονική βιβλιογραφία που να υποστηρίζει πιθανά οφέλη μιας δίαιτας ελεύθερης γλουτένης σε κάποια άλλη πάθηση ή στην απώλεια βάρους – αντιθέτως, προωθεί την αύξηση του βάρους σε άτομα με κοιλιοκάκη, λόγω των αυξημένων λιπαρών και απλών σακχάρων που περιέχουν. Επομένως, είναι άλλη μία πιθανή νέα τάση απώλειας βάρους στον κόσμο της σοου μπιζ που στερείται επιστημονικής βάσης. Ωστόσο, θα πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση στη βελτίωση της ποιότητας των τροφίμων ελεύθερων γλουτένης, με μείωση του περιεχομένου τους σε λίπος και ζάχαρη και τον εμπλουτισμό τους με βιταμίνες και μέταλλα, με στόχο τη βελτίωση του διατροφικού προφίλ των ατόμων που πάσχουν από κοιλιοκάκη.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

Letizia Saturni, Gianna Ferretti and Tiziana Bacchetti. The Gluten-Free Diet: Safety and Nutritional Quality. Nutrients 2010,2, 16-34.

J. Miranda&A. Lasa&M. A. Bustamante&I. Churruca and E. Simon. Nutritional Differences Between a Gluten-free Diet and a Diet Containing Equivalent Products with Gluten. Plant Foods Hum Nutr, 2014.

Francesca Penagini, Dario Dilillo, Fabio Meneghin, Chiara Mameli, Valentina Fabiano and Gian Vincenzo Zuccotti. Gluten-Free Diet in Children: An Approach to a Nutritionally Adequate and Balanced Diet Nutrients 2013, 5, 4553-4565

Ελληνική Εταιρεία για την κοιλιοκάκη (http://www.koiliokaki.com)

Εταιρεία Νόσου Κοιλιοκάκης (http://www.coeliac.gr)

  • Γεώργιος Σαλταούρας
    Γεώργιος Σαλταούρας Διαιτολόγος - Διατροφολόγος, PhD-c, ANutr

    Ο Γιώργος Σαλταούρας είναι Διαιτολόγος – Διατροφολόγος, υποψήφιος διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Oxford Brookes στον τομέα της Διατροφής και Αγωγής Υγείας και μέλος του Βρετανικού Συλλόγου Διατροφολόγων. Διδάσκει στο ίδιο Πανεπιστήμιο ενώ παράλληλα αρθρογραφεί για το medNutrition από το 2013.α

ΣΧΟΛΙΑ
Η medNutrition σέβεται όλες τις απόψεις, αλλά διατηρεί το δικαίωμά του να μην αναρτά υβριστικά σχόλια και διαφημίσεις. Τα σχόλια απηχούν αποκλειστικά τις απόψεις των αναγνωστών.