748
Παθήσεις Πεπτικού

Σύνδρομο Ευερέθιστου Εντέρου και διατροφή

20 Φεβρουαρίου 2012
της Σενιόν Σαρλότ

Το Σύνδρομο Ευερέθιστου Εντέρου (ΣΕΕ) αποτελεί μία πολύ συχνή διαταραχή που μπορεί να επηρεάσει τον καθένα με διαφορετικούς τρόπους. Περίπου 20% του πληθυσμού στις αναπτυγμένες χώρες πάσχουν από συμπτώματα ΣΕΕ κάποια στιγμή της ζωής τους. Το ΣΕΕ πάντα απαιτεί περισσότερη έρευνα αρχικά ώστε να αποκλειστούν πιο σοβαρές καταστάσεις, όπως καρκίνος, ελκώδης κολίτιδα, κοιλιοκάκη. Εμφανίζεται σε όλες τις ηλικίες. Υπάρχουν διάφοροι παράγοντες που επηρεάζουν το ΣΕΕ και η διατροφή είναι μόνο ένας από αυτούς. Άλλοι παράγοντες περιλαμβάνουν το στρες, ορμονικές διαταραχές, η γυμναστική, φάρμακα και διατροφικές αλλεργίες.

Συνήθως εμφανίζεται με συμπτώματα εντερικών διαταραχών (διάρροια, δυσκοιλιότητα ή και τα δύο εναλλάξ), καθώς και αίσθηση φουσκώματος και κοιλιακό πόνο κολικού τύπου.

Εάν εμφανίζονται συμπτώματα υψηλού πυρετού, απώλεια βάρους, παρουσία αίματος στα κόπρανα ή πόνος στην κοιλιά που αποτρέπει το βραδινό ύπνο, μία επίσκεψη στον γιατρό είναι επιβεβλημένη για περαιτέρω διερεύνηση.

Η δίαιτα και ο τρόπος ζωής αποτελούν παράγοντες που μπορούν να προκαλέσουν ή να επιδεινώσουν τα συμπτώματα του ΣΕΕ, οπότε είναι παράγοντες που πρέπει να ληφθούν υπόψη, τόσο στα πρώιμα, όσο και στα μεταγενέστερα στάδια αντιμετώπισης του προβλήματος.

Έρευνες γύρω από το ρόλο της διατροφής στο ΣΕΕ έχουν δείξει όλα αυτά τα χρόνια την πιθανή συνεισφορά διάφορων τροφών στα συμπτώματα του ΣΕΕ, παρ’ όλα αυτά οι τροφές δεν είναι συγκεκριμένες και διαφέρουν από άτομο σε άτομο. Επομένως ο ρόλος της διατροφής παραμένει μη κατανοητός. Τροφές που συχνά εμπλέκονται, περιλαμβάνουν τροφές που περιέχουν λακτόζη, φυτικές ίνες και προϊόντα από σιτάρι. Η θεραπεία του ΣΕΕ περιλαμβάνει φάρμακα για την αντιμετώπιση των συμπτωμάτων, διατροφική τροποποίηση με τη βοήθεια διαιτολόγου και ψυχολογική υποστήριξη όπου απαιτείται.

Ο ρόλος των οινοπνευματωδών ποτών, του καφέ και του τσαγιού δεν είναι σαφής αλλά είναι πιθανόν να συνδέονται με τα συμπτώματα του ΣΕΕ.

Η καφεΐνη είναι παρούσα σε μία ευρεία ποικιλία τροφών και ποτών που περιλαμβάνουν τον καφέ, το τσάι, το κακάο, τη σοκολάτα, τα ανθρακούχα και άλλα είδη ενεργειακών ποτών.

Η καφεΐνη συχνά αναφέρεται ως γαστρικό ερεθιστικό. Όσον αφορά το ρόλο της καφεΐνης στο πεπτικό σύστημα, υπάρχουν αναφορές σε έρευνες παλινδρόμησης, καούρας αλλά και πεπτικής διέγερσης. Οι μελέτες αυτές προσφέρουν περισσότερο ενδείξεις παρά αποδείξεις. Παρ’ όλα αυτά η κατανάλωση καφεΐνης με μέτρο δεν είναι επιβλαβής. Τα προτεινόμενα επίπεδα για ενηλίκους είναι 300mg την ημέρα.

Τα επίπεδα της καφεΐνης σε τροφές και ποτά ποικίλουν, αλλά ενδεικτικά κάθε ένα από τα κάτωθι ποτά περιέχουν 300mg ή και λιγότερο καφεΐνης:

  • 3 φλιτζάνια στιγμιαίου καφέ (100mg το καθένα)
  • 4 φλιτζάνια καφέ φίλτρου (75mg το καθένα)
  • 6 φλιτζάνια τσάι (50mg το καθένα)
  • 8 κουτάκια κόκα-κόλα (έως 40mg το καθένα)
  • 4 δοχεία ανθρακούχα «ενεργειακά» ποτά (έως 80mg το καθένα)
  • 8 (50g) πλάκες σοκολάτας απλής (έως 50mg η κάθε μία).

Η ποσότητα της καφεΐνης στη σοκολάτα γάλακτος είναι περίπου η μισή από αυτή που υπάρχει στην απλή σοκολάτα. Είναι πολύ σημαντικό να αναφερθεί ότι η καφεΐνη δεν βρίσκεται μόνο στο καφέ, στο τσάι, στη σοκολάτα ή στα αναψυκτικά αλλά και σε κάποια φάρμακα. Οι ποσότητες μπορεί να διαφέρουν από 7mg μέχρι και 200mg ανά χάπι. Αυτές οι ποσότητες θα συμβάλλουν στην τελική καθημερινή κατανάλωση καφεΐνης και επομένως παίζουν ρόλο στα συμπτώματα του ΣΕΕ. Μιλώντας με το γιατρό/ παθολόγο ή με το φαρμακοποιό μπορεί να διαπιστωθεί αν τα συμπτώματα είναι χειρότερα από τότε που ξεκινήσατε τα φάρμακα. Η καφεΐνη συναντάται σε συνταγογραφούμενα καθώς και σε μη συνταγογραφούμενα φάρμακα όπως παυσίπονα, καθώς και σε φάρμακα για κρυολογήματα, άσθμα, χάπια διαίτης και κατακράτησης υγρών.

Το ΣΕΕ εμφανίζεται συχνά και σε άτομα που πάσχουν από εξάρτηση στο αλκοόλ. Έρευνες έχουν δείξει ότι η κατανάλωση αλκοόλ πάνω από το επιτρεπτό όριο προκαλεί δυσπεψία και κοιλιακό άλγος.

Οι ακόλουθες οδηγίες ισχύουν όπως και στο γενικό πληθυσμό: Το αλκοόλ πρέπει να καταναλώνεται με μέτρο, δηλαδή 3 με 4 μονάδες για τους άνδρες την ημέρα, 2 με 3 μονάδες για τις γυναίκες (καθόλου αλκοόλ κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης) – και μία ημέρα της εβδομάδας πλήρη αποχή.

Μία μονάδα αλκοόλ είναι:

  • Ένα ποτήρι λευκό ή κόκκινο κρασί (100-125ml)
  • Μία μεζούρα αλκοολούχων ποτών (περιεκτικότητα σε αλκοόλ > 40%) (25ml)
  • Ένα ποτήρι μπύρα (330ml)

Εάν έχετε διαγνωσθεί με ΣΕΕ, απαιτείται να συμβουλευτείτε διαιτολόγο. Πιθανόν να παρατηρήσετε ότι συγκεκριμένα φαγητά προκαλούν επιθέσεις πόνου. Γι’ αυτό θα βοηθούσε να κρατάτε ένα ημερολόγιο κατανάλωσης τροφών και ποτών καθώς και εντερικών εκκενώσεων ή άλλων συμπτωμάτων του ΣΕΕ (πόνου, φουσκώματος, κ.λπ.).

Οι οδηγίες του συλλόγου γαστρεντερολόγων της Αγγλίας οι οποίες γράφτηκαν το 2008 είναι οι ακόλουθες:

  • Ημερήσια κατανάλωση τουλάχιστον 8 ποτηριών νερού ή άλλων υγρών που δεν περιέχουν καφεΐνη.
  • Περιορισμός της κατανάλωσης τσαγιού και καφέ σε 3 φλιτζάνια την ημέρα.
  • Μείωση της κατανάλωσης αλκοόλ και ανθρακούχων ποτών.
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

Hadler et al. (2006) Influence of alcohol consumption on IBS and dyspepsia. Neurogastroenterology & motility, Vol. 18, No. 11: 1001-1008.

NICE guidelines (2008) – Irritable bowel syndrome in adults: Diagnosis and management of irritable bowel syndrome in primary care. National Collaborating Centre for Nursing and Supportive Care commissioned by National Institute for Health and Clinical Excellence.

Prakash S. et al. (1998) Irritable Bowel Syndrome (IBS) and Alcohol Abuse or Dependence. The American Journal of Drug and Alcohol Abuse, Vol. 24, No. 3 : 513-521.

Thomas B. (2001) 'Disorders of the colon: Irritable Bowel Synrome', in: Thomas B, (editor) Manual of Dietetic Practice. Oxford: Blackwell Scientific Publications, 398-400.

TorpyJ. (2011) Irritable Bowel Syndrome. JAMA, Vol. 306, No. 13: 1501.

  • Σενιόν Σαρλότ Κλινική Διαιτολόγος - Διατροφολόγος
×

×
Σας ενδιαφέρει επίσης: