748
Παθήσεις Πεπτικού

Τροφική δυσανεξία

25 Ιουνίου 2007
Τροφική δυσανεξία

Photo source: www.bigstock.com

Θεωρείται σήμερα ότι το 45% του πληθυσμού στην Ευρώπη και Ηνωμένες Πολιτείες υποφέρει από κάποιο τύπο τροφικής δυσανεξίας.

Ως τροφική δυσανεξία χαρακτηρίζεται κάθε ανώμαλη αντίδραση του οργανισμού σε ένα χημικό ερέθισμα, που προκαλείται με την κατανάλωση ορισμένων τροφίμων. Αναφέρεται ειδικότερα στην αδυναμία κατανάλωσης, απορρόφησης ή μεταβολισμού ορισμένων θρεπτικών συστατικών. Οι τροφικές δυσανεξίες συνήθως οφείλονται στην έλλειψη από τον οργανισμό ορισμένων ενζύμων. Επίσης, μια τροφική δυσανεξία μπορεί να οφείλεται και σε ανοσολογική αντίδραση τύπου IgG. Η αντίδραση αυτή εκδηλώνεται με σημαντική καθυστέρηση (8-72 ώρες) από την κατανάλωση της ακατάλληλης τροφής. Γι' αυτό, πολύ συχνά, η δυσανεξία και τα παθολογικά συμπτώματα δεν συσχετίζονται αρχικά εύκολα. Η τυπική αλλεργική αντίδραση, αντιθέτως, είναι τύπου IgE, και εμφανίζεται αμέσως μετά την κατανάλωση της υπεύθυνης τροφής. Προκαλεί τα κοινώς γνωστά συμπτώματα, όπως εξάνθημα, πρήξιμο (της γλώσσας), αναπνευστικά προβλήματα κ.α, που σωστά αναγνωρίζονται ως αλλεργικές αντιδράσεις από τον πάσχοντα.

Οι ακόλουθες τέσσερις τροφές ενοχοποιούνται για τροφική δυσανεξία

  • Αγελαδινό γάλα (λακτόζη)
  • Αυγά (κρόκος και ασπράδι)
  • Μαγιά (ζύμης ή μπύρας)
  • Γλουτένη

Οι τροφές αυτές αντιπροσωπεύουν πολύ ισχυρά αντιγόνα που χρησιμοποιούνται ευρέως στη βιομηχανία τροφίμων και επομένως, τα συναντούμε συχνά, κρυμμένα, στα επεξεργασμένα τρόφιμα. Ακόμα και μικρές ποσότητες από αυτές τις τροφές είναι ικανές να προκαλέσουν συμπτώματα χρόνιας φλεγμονής (χαρακτηριστικό της τροφικής δυσανεξίας).

Η δυσανεξία στη γλουτένη ή κοιλιοκάκη αποτελεί χρόνια εντεροπάθεια, της οποίας τα κύρια συμπτώματα είναι η διάρροια, η κακή απορρόφηση των λιπών, βιταμινών και ιχνοστοιχείων, η απώλεια βάρους, η αναιμία και η αδυναμία. Σε περίπτωση αυτής της δυσανεξίας, πρέπει να αποφεύγονται τα περισσότερα είδη δημητριακών (σιτάρι, κριθάρι, σίκαλη, βρώμη κ.α) και κατά συνέπεια, οτιδήποτε παρασκευάζεται από αυτά (ψωμί, αλεύρι, μπισκότα, ζύμες, κέϊκ, πίτσα, νουντλς, βύνη, μπύρα, κ.λπ).

Η δυσανεξία στη λακτόζη (γαλακτοσάκχαρο) ή υπολακτασία οφείλεται στην έλλειψη ή στην ανεπάρκεια από τον οργανισμό της λακτάσης, με την οποία η λακτόζη υδρολύεται σε γλυκόζη και γαλακτόζη. Σημειώνεται ότι η παραγωγή αυτού του ενζύμου μειώνεται με την πρόοδο της ηλικίας, ότι στην Ελλάδα το ποσοστό των ατόμων με υπολακτασία είναι υψηλό και ότι όλα τα γαλακτοκομικά προϊόντα δεν έχουν την ίδια περιεκτικότητα σε λακτόζη. Τα σκληρά τυριά, για παράδειγμα, περιέχουν λιγότερο και δεν προκαλούν συνήθως διαταραχές. Η υπολακτασία προκαλεί την παραγωγή αερίων, φουσκώματος, συσπάσεων του πεπτικού σωλήνα και διάρροιας.

Η σύνθεση του γάλακτος μοιάζει αθώα, γι'αυτό και η επιστήμη δυσκολεύεται να εξηγήσει για ποιο λόγο ακριβώς η δυσανεξία στο γάλα είναι από τις πιο διαδεδομένες. Ωστόσο, πρέπει να γνωρίζουμε ότι ο ανθρώπινος οργανισμός, όταν ενηλικιώνεται, χάνει πολλές φορές την ικανότητά του να χωνεύει και να χρησιμοποιεί τα λευκώματα.

Σε περίπτωση αντίδρασης δυσανεξίας στη μαγιά, πρέπει να προτιμούνται προϊόντα που έχουν παραχθεί με προζύμη, αντί για μαγιά. Επίσης, πρέπει να αποφεύγονται εντελώς τα αλκοολούχα ποτά, και όταν η κατάσταση βελτιωθεί, επιτρέπονται μόνο μικρές ποσότητες από το ποτό που περιέχει τις λιγότερες πρωτεϊνες μαγιάς, δηλ το κρασί. (ακολουθεί η σαμπάνια και τελευταία είναι η μπύρα).

Νεότερες έρευνες δείχνουν ότι η τροφική δυσανεξία μπορεί να συσχετίζεται με διάφορες χρόνιες νόσους φλεγμονώδους αιτιολογίας, όπως ημικρανίες, Σύνδρομο Ευερέθιστου Εντέρου, υποθυρεοειδισμός, ατοπική δερματίτιδα (νευροδερματίτιδα), ρευματοειδή αρθρίτιδα, υπέρταση, Σύνδρομο Χρόνιας Κόπωσης, Σακχαρώδη Διαβήτη τύπου 2 κ.α.

Οι τροφές στις οποίες παρουσιάζεται δυσανεξία πρέπει να αποκλειστούν αυστηρά από το διαιτολόγιο για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα. Το διάστημα αυτό καθορίζεται από το αντίστοιχο για κάθε τροφή, επίπεδο δυσανεξίας. Απομακρύνοντας τις ακατάλληλες για τον οργανισμό τροφές, για όσο χρονικό διάστημα απαιτείται, το ανοσοποιητικό σύστημα ηρεμεί, οι φλεγμονές υποχωρούν, με αποτέλεσμα να παρατηρείται ύφεση των συμπτωμάτων των χρόνιων παθήσεων ή ακόμα και πλήρης ίαση της πάθησης. Εξαλείφοντας τα αίτια των χρόνιων φλεγμονών, απαλλάσσεστε συγχρόνως και από τις δυσανεξίες.

Πώς να προχωρήσετε:

  • Αποφύγετε την ακατάλληλη τροφή.
  • Αποφύγετε όλα τα προϊόντα που περιέχουν την τροφή ή το συστατικό που προκαλεί δυσανεξία.
    Θυμηθείτε: η ακατάλληλη τροφή μπορεί να είναι εξαιρετικά καλά κρυμμένη. Για παράδειγμα, η σκόνη γάλακτος, η μαγιά και η γλουτένη χρησιμοποιούνται πολύ συχνά στα γεύματα στιγμιαίας παρασκευής. Η σοκολάτα μπορεί να έχει ίχνη από σόγια ή καρύδια. Πολλά βιομηχανοποιημένα προϊόντα ενδέχεται να περιέχουν το ακατάλληλο συστατικό, χωρίς αυτό να γίνεται φανερό με την πρώτη ματιά. Διαβάζοντας, λοιπόν, προσεχτικά τις παρεχόμενες πληροφορίες, θα αναπτύξετε ικανότητα για την ανακάλυψη των '' ένοχων'' τροφών.
  • Αποφύγετε προϊόντα που προέρχονται από το ακατάλληλο συστατικό. Αν έχετε δυσανεξία στα δημητριακά, αποφύγετε την μπύρα, αν έχετε δυσανεξία στα σταφύλια, μην πίνετε κρασί, αν έχετε δυσανεξία στη λακτόζη, αποφύγετε το αγελαδινό γάλα και προτιμήστε εναλλακτικές επιλογές, όπως κατσικίσιο γάλα και τυρί, πρόβειο γάλα και τυρί, γάλα σόγιας, γάλα καρύδας, γάλα αμυγδάλου, γάλα ρυζιού κ.λπ.
  • Αποφύγετε μόνιμα τις τροφές στις οποίες παρουσιάζεται τροφική υπερευαισθησία.
  • Αβραάμ Κάζης Κλινικός Διαιτολόγος - Διατροφολόγος, M.Sc.

    Γεννήθηκε στην Αθήνα στις 13/05/1977. Σπούδασε στο Tμήμα Επιστήμης Διαιτολογίας-Διατροφής του Χαροκοπείου Πανεπιστημίου Αθηνών, από όπου και αποφοίτησε στις 07/2001 με βαθμό 8,3. Ολοκλήρωσε τις μεταπτυχιακές του σπουδές στην κατεύθυνση Κλινικής Διαιτολογίας του Χαροκοπείου Πανεπιστημίου στις 10/2003, με βαθμό 8,8. Η πρακτική του άσκηση έγινε στα εξής νοσοκομεία των Αθηνών: Σισμανόγλειο, Ερυθρός Σταυρός, Γεννηματάς, Λαικό, Παίδων Αγία Σοφία και Παίδων Αγλαία Κυριακού.

×

×