750
Άλλες Παθήσεις

Σκλήρυνση κατά πλάκας: διατροφική αντιμετώπιση της νόσου

sklirynsi kata plakas diatrofiki antimetopisi

Photo source: www.bigstockphoto.com

Η σκλήρυνση κατά πλάκας αποτελεί μια αυτοάνοση νόσος του Κεντρικού Νευρικού Συστήματος που επηρεάζει τον εγκέφαλο και τη σπονδυλική στήλη. Αν και δεν είναι γνωστή η αιτιολογία της νόσου, στα άτομα που εμφανίζεται, το ίδιο το ανοσοποιητικό τους σύστημα στρέφεται ενάντια στο προστατευτικό περίβλημα των νευρώνων (γνωστό ως μυελίνη) το οποίο και καταστρέφει. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα η νόσος να προκαλεί επιδείνωση ή μόνιμη βλάβη στη λειτουργεία των νευρώνων και αδυναμία επικονωνίας μεταξύ του εγκεφάλου και των υπολοίπων μερών του σώματος.

Ποιους επηρεάζει η σκλήρυνση κατά πλάκας;

Η σκλήρυνση κατά πλάκας είναι η πιο κοινή νευρολογική νόσος των νεαρών ενηλίκων. Εμφανίζεται συνήθως σε άτομα ηλικίας μεταξύ των 20 και 40 ετών, με τις γυναίκες να έχουν διπλάσια πιθανότητα να την εμφανίσουν σε σχέση με τους άνδρες. Κάποιοι επιπρόσθετοι παράγοντες που έχει φανεί ότι σχετίζονται με τον κίνδυνο εμφάνισης της σκλήρυνσης κατά πλάκας είναι:

  • Ο αυξημένος Δείκτης Μάζας Σώματος (Βάρος/Ύψος2).
  • Το οικογενειακό ιστορικό ύπαρξης σκλήρυνσης κατά πλάκας.
  • Η φυλή: Τα άτομα που ανήκουν στη λευκή φυλή (ιδιαίτερα αυτά που κατάγονται από την Βόρεια Ευρώπη) έχουν αυξημένο κίνδυνο σε σχέση με άτομα που ανήκουν στις υπόλοιπες φυλές.
  • Το κλίμα: Η σκλήρυνση κατά πλάκας είναι συχνότερη στα ψυχρά και εύκρατα κλίματα.
  • Το κάπνισμα: Οι καπνιστές έχουν αυξημένη πιθανότητα να εμφανίσουν τη νόσο σε σχέση με τους μη καπνιστές.
  • Η μειωμένη έκθεση στον ήλιο και τα χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D: Ορισμένες μελέτες τα τελευταία χρόνια έχουν συνδέσει την έκθεση στον ήλιο και τα αυξημένα επίπεδα βιταμίνης D με μειωμένη πιθανότητα εμφάνισης της νόσου, λόγω της ρυθμιστικής δράσης που έχει η βιταμίνη D στο ανοσοποιητικό σύστημα.
  • Ορισμένες λοιμώξεις: Ορισμένοι ιοί έχουν συσχετιστεί με την πιθανότητα εμφάνισης της σκλήρυνσης κατά πλάκας, όπως ο ιός Epstein-Barr, που προκαλεί τη λοιμώδη μονοπυρήνωση.
  • Ορισμένα αυτοάνοσα νοσήματα: Η ύπαρξη θυρεοειδικής νόσου, σακχαρώδη διαβήτη τύπου 1 ή φλεγμονώδους νόσου του εντέρου αυξάνει την πιθανότητα εμφάνισης της σκλήρυνσης κατά πλάκας.

Ποια είναι τα συμπτώματα της νόσου;

Η διάγνωση της νόσου συχνά καθυστερεί επειδή έχει παρόμοια συμπτώματα με άλλες νευρολογικές παθήσεις.

Τα πρώτα συμπτώματα της συχνά περιλαμβάνουν

  • Προβλήματα όρασης, όπως θολή ή διπλή όραση ή οπτική νευρίτιδα, που προκαλεί πόνο στο μάτι και γρήγορη απώλεια της όρασης
  • Αδύναμους και δύσκαμπτους μύες, με συχνά οδυνηρούς μυϊκούς σπασμούς
  • Μυρμήγκιασμα ή μούδιασμα στα χέρια, τα πόδια, τον κορμό του σώματος ή το πρόσωπο
  • Προβλήματα ισορροπίας
  • Προβλήματα ελέγχου της ουροδόχου κύστης
  • Ζάλη.

Μεταγενέστερα συμπτώματα της νόσου περιλαμβάνουν

  • Νοητική ή σωματική κόπωση που συνοδεύει τα παραπάνω συμπτώματα
  • Αλλαγές στη διάθεση, όπως κατάθλιψη ή ευφορία
  • Παράλυση στα πόδια
  • Επιληπτικά επεισόδια
  • Αλλαγές στην ικανότητα συγκέντρωσης ή αποτελεσματικής εκτέλεσης πολλαπλών καθηκόντων
  • Δυσκολία λήψης αποφάσεων, προγραμματισμού ή ιεράρχησης στην εργασία ή στην ιδιωτική ζωή.

Πώς συμβάλλει η διατροφή στην αντιμετώπιση των συμπτωμάτων της σκλήρυνσης κατά πλάκας;

Τα τελευταία χρόνια έχει αποτελέσει έντονο θέμα συζήτησης το κατά πόσο επιδρά η διατροφή και ο τρόπος ζωής στην εξέλιξη της σκλήρυνση κατά πλάκας. Νεότερες μελέτες έρχονται να δείξουν πλέον ότι τόσο η διατροφή όσο και ο τρόπος ζωής μπορεί να επηρεάσουν είτε θετικά είτε αρνητικά τη φλεγμονώδη έκφραση της νόσου και συνεπώς την εξέλιξη της, ενώ παράλληλα μπορεί να συμβάλλει στην ανακούφιση των συμπτωμάτων της. Πιο συγκεκριμένα:

Υιοθέτηση μιας ισορροπημένης διατροφής

Μια διατροφή πλούσια σε φρούτα, λαχανικά, δημητριακά ολικής αλέσεως, γαλακτοκομικά χαμηλών λιπαρών, ψάρια, άπαχο κρέας, πρεβιοτικά και προβιοτικά μπορεί να οδηγήσει σε μειωμένη φλεγμονώδη έκφραση και σε:

  • διατήρηση ενός φυσιολογικού σωματικού βάρους (ούτε πολύ αυξημένου ούτε πολύ μειωμένου)
  • μείωση του αισθήματος κόπωσης
  • διατήρηση της φυσιολογικής λειτουργίας του εντέρου και της ουροδόχου κύστης
  • διατήρηση της υγείας των οστών, των δοντιών και των ούλων
  • βελτίωση της μυϊκής δύναμης, της εμβέλειας της κίνησης και της ευελιξίας

Υιοθέτηση μιας δυτικού τύπου διατροφής

Αντίθετα, η υιοθέτηση μιας δυτικού τύπου διατροφής πλούσιας σε κόκκινο κρέας και ζωική πρωτεΐνη, κορεσμένα λιπαρά, τηγανητά, σακχαρούχα ροφήματα και αλάτι αυξάνει τη φλεγμονώδη απόκριση και συνεπώς συμβάλλει στην αρνητική εξέλιξη της νόσου.

Προβλήματα ουροδόχου κύστης

Η αντιμετώπιση των προβλημάτων λειτουργίας της ουροδόχου κύστης μπορεί να αντιμετωπιστεί μέσω της επαρκούς πρόσληψης υγρών και όχι μέσω της μείωσης των προσλαμβανόμενων υγρών, που μπορεί να οδηγήσει σε κατακράτηση ούρων και πιθανές ουρολοιμώξεις. Συνεπώς συστήνεται η κατανάλωση 6 με 8 ποτηριών νερού την ημέρα και η αποφυγή αλκοολούχων και καφεινούχων ροφημάτων που επιβαρύνουν τη λειτουργεία της ουροδόχου κύστης.

Δυσκοιλιότητα και οστεοπόρωση

Η δυσκοιλιότητα, που αποτελεί συχνό πρόβλημα στα άτομα που πάσχουν από σκλήρυνση κατά πλάκας, μπορεί να αντιμετωπιστεί μέσω της επαρκούς πρόσληψης υγρών και της κατανάλωσης αδιάλυτων φυτικών ινών (π.χ. δαμάσκηνα, σύκα και δημητριακά ολικής αλέσεως).Τα άτομα που πάσχουν από σκλήρυνση κατά πλάκας έχουν συνήθως χαμηλή οστική μάζα και αυξημένο κίνδυνο για οστεοπόρωση. Συνεπώς συστήνεται η κατανάλωση τροφίμων πλούσιων σε ασβέστιο και βιταμίνη D, όπως τα γαλακτοκομικά και τα λιπαρά ψάρια, η επαρκής έκθεση στον ήλιο και η πραγματοποίηση άσκησης.

Ο ρόλος της άσκησης

Η άσκηση, επίσης, θεωρείται ότι βοηθά τους ανθρώπους με σκλήρυνση κατά πλάκας, στον έλεγχο του πόνου, της ακαμψίας, τη βελτίωση της ισορροπίας, το αίσθημα αδυναμίας και κόπωσης, την κατάθλιψη, το άγχος και την αϋπνία, καθώς αποτελεί βασική συνιστώσα για τη διατήρηση ενός καλού επιπέδου υγείας και ποιότητας ζωής. Συνεπώς επιλέξτε μια μορφή άσκησης που είναι κατάλληλη για εσάς, όπως περπάτημα, κολύμβηση, γιόγκα, ήπια αεροβική, κτλ.

Συμπέρασμα

Καταλήγουμε συνεπώς στο συμπέρασμα ότι η υιοθέτηση μιας Μεσογειακού τύπου διατροφής μπορεί να συμβάλλει σημαντικά τόσο στη διατήρηση της υγείας όσο και στην αντιμετώπιση και ανακούφιση των συμπτωμάτων της νόσου, ενώ παράλληλα βοηθά στη διατήρηση ενός υγιούς σωματικού βάρους.

 

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

Mayo Clinic, Multiple sclerosis. http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/multiple-sclerosis/home/ovc-20131882.

National Institute of Neurological Disorders and Stroke, Multiple Sclerosis: Hope Through Research. https://www.ninds.nih.gov/Disorders/Patient-Caregiver-Education/Hope-Through-Research/Multiple-Sclerosis-Hope-Through-Research.

Riccio, P. & Rossano, R., Nutrition Facts in Multiple Sclerosis. ASN Neuro. 2015 Jan-Feb; 7(1): 1759091414568185. doi: 10.1177/1759091414568185.

Bailey, J., Healthy Eating: A Guide for People with Ms. 2008. Multiple Sclerosis Society of Canada

Hatter, L., Nutritional Guidelines in Multiple Sclerosis. 2012. 2nd Edition. Multiple Sclerosis Society of WA

  • Κωνσταντίνα Τσουτσουλοπούλου Διαιτολόγος-Διατροφολόγος, Ph.D.c

    H Κωνσταντίνα Τσουτσουλοπούλου είναι Διαιτολόγος-Διατροφολόγος, απόφοιτος του Χαροκοπείου Πανεπιστημίου, κάτοχος μεταπτυχιακού διπλώματος (M.Sc.) στην Προαγωγή και Αγωγή Υγείας (Ιατρική σχολή, ΕΚΠΑ) και υποψήφια Διδάκτωρ του Χαροκοπείου Πανεπιστημίου. Εργάζεται ως επιστημονική συνεργάτης του Χαροκοπείου Πανεπιστημίου σε ερευνητικά προγράμματα ενώ παρέχει και διαιτολογικές υπηρεσίες στην Αθήνα.

×

×