750
Άλλες Παθήσεις

Ποιος είναι ο ρόλος της διατροφής στην πρόληψη και αντιμετώπιση της χολολιθίασης

Η χολολιθίαση είναι ο σχηματισμός λίθων από τα συστατικά της χολής, κυρίως στην χοληδόχο κύστη, αλλά και σε άλλα τμήματα των χοληφόρων οδών. Είναι μια παθολογική κατάσταση, η οποία είναι στενά συνδεδεμένη με την διατροφή. Οι γυναίκες προσβάλλονται συχνότερα από ότι οι άνδρες και μάλιστα όσες βρίσκονται στην ηλικία των 40 ετών. Καταστάσεις όπως αυτές της ινσουλινοαντοχής και του διαβήτη έχουν συνδεθεί με παθογένεση λίθων στην χοληδόχο κύστη.

H εγκυμοσύνη όπως και κάποιες φλεγμονώδεις καταστάσεις του εντέρου έχουν συσχετιστεί με αυτήν την παθολογική κατάσταση. Πάντως, πέρα των περιβαλλοντικών παραγόντων και το γενετικό υπόβαθρο είναι δυνατόν να συνδέεται με ασθένειες της χοληδόχου κύστης.

Τα σημαντικότερα αίτια παθογένεσης των χολόλιθων είναι:

  • Η αυξημένη περιεκτικότητα της χολής σε χοληστερόλη που δημιουργείται είτε λόγω αυξημένου χρόνου παραμονής της χολής, είτε λόγω αυξημένου ρυθμού απορρόφησης ύδατος ηλεκτρολυτών από την χολή, είτε αυξημένων προσταγλαδινών και οιστρογόνων.
  • Η αυξημένη ενεργειακή πρόσληψη έχει συνδεθεί άμεσα με τον κίνδυνο χολολιθίασης, κυρίως μέσω της συνεισφοράς της στην ανάπτυξη της παχυσαρκίας. Η παχυσαρκία συντελεί στην δημιουργία χολόλιθων αυξάνοντας την σύνθεση χοληστερόλης, στην έκκριση της χοληστερόλης στην χολή. Ένας μεγάλος αριθμός επιδημιολογικών ερευνών  εξέτασε την σχέση της ενεργειακής πρόσληψης και της χολολιθίασης. Σε μια γαλλική έρευνα, στην οποία συμμετείχαν 152 άτομα στα οποία διαγνώστηκε χολολιθίαση με την βοήθεια υπερηχογραφήματος, βρέθηκε αυξημένος κίνδυνος για χολολιθίαση με μια διατροφή άνω των 2500 θερμίδων.
  • Ένας άλλος παράγοντας σχηματισμού χολόλιθων, εκτός της παχυσαρκίας, αποτελεί το απότομο χάσιμο βάρους που συχνά επιδιώκεται από τα παχύσαρκα άτομα μέσω αυστηρών υποθερμιδικών διαίτων. Έχει φανεί πως μια απώλεια βάρους μεγαλύτερη των 1,5 kg/εβδομάδα αυξάνει στατιστικά σημαντικά τον κίνδυνο για δημιουργία χολόλιθων.

Ακόμη,  έχει φανεί πως η κατανάλωση φυτικών ινών είναι δυνατόν να  προστατεύει από την χολολιθίαση. Σε μια πρόσφατη έρευνα στην Ιταλία, διαπιστώθηκε μια στατιστικά σημαντικά θετική συσχέτιση μεταξύ της πρόσληψης φυτικών ινών και μείωση της χολολιθίασης. Οι φυτικές ίνες περιέχονται σε πολλά φρούτα, λαχανικά και όσπρια και θεωρούνται γενικότερα πως έχουν μια ευεργετική δράση στον οργανισμό.

Πολλές επιδημιολογικές έρευνες έχουν δείξει πως μια μέτρια κατανάλωση αλκοόλ είναι πιθανό να προστατεύει από τον σχηματισμό χολόλιθων. Το αλκοόλ είναι δυνατόν να επηρεάζει  μέσω της μείωσης της συγκέντρωσης της χολής εμποδίζοντας την απορρόφηση του νερού και των ηλεκτρολυτών από τον βλεννογόνο της χοληδόχου κύστης. Πρόσφατη έρευνα στην Ιταλία έδειξε πως η κατανάλωση 1 μικρού ποτηριού κρασιού είναι δυνατόν να μειώσει τον κίνδυνο της χολολιθίασης έως και 20%. Πάντως, πιστεύεται πως κάθε τύπος αλκοόλ είναι δυνατόν να προστατέψει από την δημιουργία πετρών στην χολή.

Ο καφές είναι ένα από τα πιο δημοφιλή ροφήματα σε όλο τον κόσμο. Έχει φανεί πως ο καφές επηρεάζει την απελευθέρωση χολοκυστοκινίνης, αυξάνει την κινητικότητα της χοληδόχου κύστης και μειώνει την απορρόφηση υγρών και των ηλεκτρολυτών από την χοληδόχο κύστη. Έτσι, μειώνεται σημαντικά η πιθανότητα για την δημιουργία πέτρας στην χολή. Κατά την διάρκεια της Health Professional Follow up έρευνας,  βρέθηκε πως συγκρίνοντας με άντρες που δεν κατανάλωναν καθόλου καφέ, ο κίνδυνος σε σχέση με αυτούς που κατανάλωναν 2 ή περισσότερες κούπες ήταν 45% μικρότερος να πάθουν χολολιθίαση.

Σε περίπτωση που κάποιος ασθενής ήδη νοσεί από χολολιθίαση, το διαιτολόγιο του θα πρέπει να έχει τα παρακάτω στοιχεία:

  • Σημαντικός περιορισμό του λίπους.
  • Από τα γαλακτοκομικά θα πρέπει να αποφεύγεται η φέτα, τα κίτρινα τυριά καθώς επίσης και τα πλήρη σε λίπος γάλατα και γιαούρτια
  • Από τα γλυκά, ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δίνεται σε εκείνα που περιέχουν λιπαρά (σοκολάτα υγείας και γλυκά του κουταλιού επιτρέπονται σε μικρή χρήση).
  • Από τα κρέατα θα πρέπει να αποφεύγεται το χοιρινό, το αρνί, τα αλλαντικά  ενώ από τα ψάρια όλα εκείνα που είναι κονσερβοποιημένα σε λάδι.
  • Από φρούτα, το μόνο που έχει υψηλό ποσοστό λίπους είναι το αβοκάντο.
  • Περιορίστε τα παχυντικά ροφήματα ( ζεστές σοκολάτες, καπουτσίνο, καφές με κρέμα και προτιμήστε καφέ ή τσάι με αποβουτυρωμένο γάλα).
  • Σταδιακή μείωση του σωματικού βάρους σε περίπτωση παχυσαρκίας.
  • Σωστή εφαρμογή του τρόπου παρασκευής των φαγητών, ώστε να είναι ελαφρά και εύπεπτα. Αποφύγετε τα τηγανιτά, τσιγαριστά και προτιμάτε τον φούρνο, το grill, την ψηστιέρα και τον ατμό. Χρησιμοποιήστε αντικολλητικά μαγειρικά σκεύη, για να μειώσετε την ανάγκη μαγειρικού λαδιού και λιπών και περιορίστε τις κρεμμώδεις και λαδερές σάλτσες.

Παρά το γεγονός πως δεν έχουν γίνει συγκεκριμένες διαιτητικές συστάσεις για την μείωση του κινδύνου της χολολιθίασης, φαίνεται πως συστάσεις για την πρόσληψη άλλων ασθενειών, συνδέονται και για την χολολιθίαση. Αυτές, περιλαμβάνουν την κατανάλωση φρούτων, λαχανικών με ταυτόχρονη μείωση των λιπαρών και των γλυκών και με κατανάλωση καφέ και αλκοόλ με μέτρο. Ακόμη, σε περίπτωση παχυσαρκίας, η απώλεια βάρους θα πρέπει να ιδιαίτερα προσεκτική και συντηρητική. Επομένως μια γενικότερα ισορροπημένη διατροφή που μειώνει τον κίνδυνο άλλων ασθενειών, είναι δυνατόν να προστατεύει εξ’ ίσου το ίδιο από την παθολογική κατάσταση της χολολιθίασης.

  • Κωνσταντίνος Κούτσικας Διαιτολόγος - Διατροφολόγος, Μ.Sc.

    Ο Κων/νος Κούτσικας είναι Διαιτολόγος – Διατροφολόγος με μεταπτυχιακό δίπλωμα (Μ. Sc.) στην Κλινική Διατροφή και συγγραφέας του Ελληνικού Χορτοφαγικού βιβλίου «Κρέας; Όχι ευχαριστώ!». Παρέχει εξατομικευμένες διαιτολογικές υπηρεσίες στο γραφείο του, στη Θεσσαλονίκη.

  • Πάρης Παπαχρήστος Διαιτολόγος - Διατροφολόγος, M.Sc.

    Ο Πάρης Παπαχρήστος είναι Διαιτολόγος Διατροφολόγος, MSc, ιδρυτής του πρώτου portal διατροφής σε Ελλάδα και Κύπρο, όπου διατηρεί ένα πολυδιαιτολογικό γραφείο στο Παγκράτι, παρέχοντας διαιτολογικές υπηρεσίες.

×

×