743
Συστάσεις Διατροφής

Αφυδάτωση και νοητικές λειτουργίες

01 Δεκεμβρίου 2009
της Αστερίας Σταματάκη
Αφυδάτωση και νοητικές λειτουργίες

Photo source: www.bigstockphoto.com

Το νερό είναι εξ' ίσου σημαντικό με το οξυγόνο για τη ζωή. Ο οργανισμός χρειάζεται νερό για κάθε λειτουργία του. Κάποιος μπορεί να επιβιώσει μέχρι 6 εβδομάδες χωρίς φαγητό. Όμως χωρίς νερό, η επιβίωση είναι δυνατή μόνο για μερικές μέρες, το πολύ για μια εβδομάδα. Είναι ουσιώδες για τη ζωή αφού μεταφέρει θρεπτικές ουσίες στα όργανα και τους ιστούς που τις χρειάζονται. Διατηρεί επίσης τον όγκο του αίματος και βοηθά στη ρύθμιση της θερμοκρασίας του σώματος.

Σε ορισμένες περιπτώσεις που οι ανάγκες του σώματος για νερό είναι αυξημένες (όπως το καλοκαίρι που είναι υψηλή η θερμοκρασία είτε όταν γυμναζόμαστε) και η ποσότητα των υγρών που καταναλώνουμε είναι μικρή μπορεί να οδηγηθούμε στη δυσάρεστη κατάσταση της αφυδάτωσης. 

Ορισμένα άτομα που έχουν προβλήματα υγείας είναι περισσότερο ευάλωτα στην αφυδάτωση. Ο πυρετός, η διάρροια, οι εμετοί, είναι καταστάσεις που αυξάνουν σοβαρά τον κίνδυνο αφυδάτωσης. Τα παιδιά και οι ηλικιωμένοι που έχουν πρόβλημα υγείας είναι ακόμη περισσότερο ευάλωτοι στην αφυδάτωση. Υπάρχουν φάρμακα τα οποία αυξάνουν την απώλεια νερού από το σώμα. Τέτοια φάρμακα είναι για παράδειγμα τα διουρητικά που χρησιμοποιούνται για την καταπολέμηση της υψηλής πίεσης.

Η παρατεταμένη ανεπαρκής πρόσληψη του νερού επηρεάζει αρνητικά τόσο τις σωματικές όσο και τις πνευματικές λειτουργίες του οργανισμού.   Η επίδραση στις νοητικές λειτουργίες οφείλεται στο γεγονός ότι όταν το σώμα μας δεν λαμβάνει τα υγρά που χρειάζεται, στερούνται τα εγκεφαλικά κύτταρα το νερό  καθώς και τις ουσίες που αυτό μεταφέρει, όπως οι βιταμίνες,  συστατικά τα οποία είναι πολύ σημαντικά για την ομαλή λειτουργία του νευρικού συστήματος.

Σύμφωνα με μελέτες ήπια με μέτρια αφυδάτωση μπορεί να προκαλέσει πονοκέφαλο, αίσθημα κούρασης, απώλεια συγκέντρωσης και να επηρεάσει την εγρήγορση . Σε περιπτώσεις μέτριας αφυδάτωσης (2-4%) μειώνεται η βραχυχρόνια μνήμη, οι επιδόσεις των παιδιών στα μαθηματικά αλλά και η προσοχή που χρειάζεται να δείχνουμε.

Όπως γίνεται αντιληπτό, σε συνθήκες αφυδάτωσης το άτομο δεν μπορεί να ανταπεξέλθει σε καταστάσεις που απαιτούν πνευματική διαύγεια, συγκέντρωση και εγρήγορση όπως είναι η απόδοση στην εργασία μας ή στο σχολείο ή ακόμη κατά τη διάρκεια της φυσικής άσκησης.

Μια άλλη περίπτωση η οποία μπορεί να επηρεαστεί και μπορεί να επιφέρει μοιραίες συνέπειες είναι η οδήγηση. Ο οδηγός θα πρέπει να είναι πάντα σωστά ενυδατωμένος καθώς στην καλή οδική συμπεριφορά απαιτούνται πνευματική διαύγεια, συγκέντρωση, προσοχή και γρήγορα αντανακλαστικά.

Η ενυδάτωση δεν γίνεται μόνο μέσω του νερού, το οποίο συνήθως αποτελεί την πρώτη επιλογή, αλλά και μέσω κατανάλωσης χυμών, γάλατος, τσαγιού, καφέ αλλά και αναψυκτικών- ακόμη και καφεινούχων. Πρέπει να επισημανθεί ότι ο μύθος ότι η καφεΐνη έχει διουρητική δράση έχει καταρριφθεί καθώς σύμφωνα με μελέτες, η μικρή διούρηση που προκαλεί η καφεΐνη είναι παροδική και δεν οδηγεί σε αφυδάτωση.

Δεν πρέπει επίσης να ξεχνούμε ότι εκτός από το νερό που πίνουμε, ορισμένα φρούτα ή τρόφιμα είναι πολύ καλές πηγές νερού. Για παράδειγμα το καρπούζι, το πεπόνι, τα καρότα, το μαρούλι, η ντομάτα, το μπρόκολο, το μήλο, τα πορτοκάλια το γκρέιπφρουτ, περιέχουν περισσότερο από 80% νερό.

  • Αστερία Σταματάκη Διαιτολόγος - Διατροφολόγος, M.Sc.
×
×