738
Διατροφή

Πράσινο τσάι: νεότερα δεδομένα σε μια παλιά συνήθεια

19 Απριλίου 2012
της Δέσποινας Βασιλειάδου
prasino tsai se flitzani kai tsagiera

Photo source: www.bigstockphoto.com

Το τσάι θεωρείται ότι αποτελεί το πρώτο σε κατανάλωση ρόφημα παγκοσμίως. Η χρήση του καταγράφεται ήδη από τους πρώτους ανθρώπινους πολιτισμούς (τοποθέτηση φύλλων τσαγιού σε ζεστό νερό). Υπάρχουν τρία κύρια είδη τσαγιού: το πράσινο, το μαύρο και το oolong-tea, τα οποία διαφέρουν μεταξύ τους, τόσο στον τρόπο παραγωγής όσο και στη χημική τους σύνθεση. Το πράσινο τσάι, σε αντίθεση με τα άλλα δύο είδη τσαγιού, δεν υφίσταται οξειδωτική ζύμωση διότι δεν κατεργάζεται σε υψηλές θερμοκρασίες, με αποτέλεσμα να μην αδρανοποιούνται τα οξειδωτικά του ένζυμα και να παραμένουν ανέπαφες οι πολυφαινόλες του φυτού.

Υπολογίζεται πως 2,5 εκατομμύρια τόνοι φύλλων τσαγιού παράγονται ετησίως, εκ των οποίων το 20% είναι πράσινο τσάι. Η κύρια κατανάλωσή του καταγράφεται στην Ασία και λιγότερο σε χώρες της Βόρειας Αφρικής, τις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής και την Ευρώπη.

Το πράσινο τσάι κέντρισε το ενδιαφέρον των επιστημόνων στις αρχές της δεκαετίας του 1980, όταν διαπιστώθηκε μειωμένη συχνότητα διαφόρων μορφών καρκίνου σε περιοχές της Ασίας με αυξημένη κατανάλωση πράσινου τσαγιού. Η έρευνα έδειξε ότι το πράσινο τσάι είναι ένα ρόφημα με υψηλά ποσοστά περιεκτικότητας σε φλαβονοειδή γνωστά στο ευρύ κοινό ως κατεχίνες. Οι πιο γνωστές από αυτές είναι η επικατεχίνη, η επιγαλλοκατεχίνη, η γαλλική επικατεχίνη και η γαλλική επιγαλλοκατεχίνη. Η τελευταία έχει ιδιαίτερα ισχυρή αντιοξειδωτική δράση, που υπολογίζεται σε 25 με 100 φορές ισχυρότερη από αυτή των βιταμινών C και E.

Έτσι, ένα φλυτζάνι πράσινου τσαγιού (που έχει γίνει με 2 mg φύλλων τσαγιού σε 200 ml βραστού νερού) υπολογίζεται ότι περιέχει 100mg κατεχινών. Θεωρείται ότι χρειάζονται 3 με 5 ποτήρια ημερησίως για τις ευεργετικές ιδιότητες του τσαγιού, και πλέον των 5 ποτηριών για να εκδηλωθούν οι προστατευτικές δράσεις έναντι του καρκίνου. Οι βασικότερες ιδιότητες που αποδίδονται στο πράσινο τσάι πέραν της αντικαρκινικής του δράσης είναι:

  • Προστασία της καρδιάς και των αγγείων μέσω μείωσης της οξείδωσης των λιποπρωτεινών από υπεροξείδωση
  • Βελτίωση του λιπιδαιμικού προφίλ
  • Αύξηση παραγωγής μονοξειδίου του αζώτου, το οποίο έχει αγγειοδιασταλτική δράση
  • Ενίσχυση αντιοξειδωτικών ουσιών όπως της βιταμίνης C και E
  • Αντιφλεγμονώδη και νευροπροστατευτική δράση έναντι της εγκεφαλικής ισχαιμίας
  • Διέγερση οξείδωσης λίπους
  • Βελτίωση γλυκαιμικού προφίλ (μείωση αντίστασης στην ινσουλίνη)
  • Βελτίωση στοματικής υγιεινής (πρόληψη κακοσμίας)

Λαμβάνοντας υπόψη τα πολλαπλά οφέλη αλλά και το γεγονός ότι οι μοναδικές ανεπιθύμητες ενέργειες του πράσινου τσαγιού προέρχονται από την καφεΐνη που περιέχει (όπως αϋπνία, διέγερση και διαταραχές γαστρεντερικού), γίνεται αντιληπτό γιατί ο Δυτικός Κόσμος υιοθέτησε ταχύτατα το πράσινο τσάι στο καθημερινό διαιτολόγιό του. Αποτελεί λοιπόν μια μικρή προσθήκη στις διατροφικές μας συνήθειες που σε συνδυασμό με την ισορροπημένη θερμιδική πρόσληψη (ποσοτικά και ποιοτικά), τον περιορισμό του αλκοόλ και την συστηματική άσκηση μπορεί να συμβάλλει στην πρόληψη των συχνότερων παθήσεων που σχετίζονται με το δυτικό πολιτισμό, όπως ο σακχαρώδης διαβήτης, η στεφανιαία νόσος, τα αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια και φυσικά ο καρκίνος.

Πράσινο τσάι και προλήψη του καρκίνου Ο καρκίνος είναι η δεύτερη αιτία θανάτου παγκοσμίως μετά τα καρδιαγγειακά νοσήματα. Η πρόληψη, η έγκαιρη διάγνωση και η θεραπεία αποτελούν το μεγαλύτερο στοίχημα της ιατρικής κοινότητας σήμερα. Συνεπώς, η ύπαρξη ενός φυσικού ροφήματος, όπως είναι το πράσινο τσάι, με υψηλές συγκεντρώσεις σε αντιοξειδωτικούς παράγοντες, έχει κεντρίσει το ενδιαφέρον της ιατρικής κοινότητας.

Οι έρευνες που πραγματοποιούνται έχουν ως στόχο τη σύνδεση των κατεχινών με την πλήρη αναστολή ή τον περιορισμό της καρκινογένεσης στα πολύ αρχικά στάδια.

Καρκίνος δέρματος : έρευνες σε πειραματόζωα έδειξαν πως οι κατεχίνες προλαμβάνουν την εμφάνιση καρκίνου δέρματος μετά από έκθεση σε ακτινοβολία.

Καρκίνος προστάτη : η χορήγηση μείγματος φυσικών αντιοξειδωτικών σε ασθενείς με καρκίνο προστάτη έδειξε την ύπαρξη δοσοεξαρτώμενης αναστολής του κυτταρικού πολλαπλασιασμού και αύξηση της απόπτωσης των καρκινικών κυττάρων.

Καρκίνος μαστού : έρευνες σε κυτταρικές καλλιέργειες έδειξαν δοσοεξαρτώμενη μείωση της έκφρασης των αυξητικών παραγόντων που συμβάλλουν στον πολλαπλασιασμό των καρκινικών κυττάρων του μαστού.

Καρκίνος πνεύμονα : σε πειραματόζωα παρατηρήθηκε αυξημένη δραστηριότητα των Τ λεμφοκυττάρων και διέγερση των αμυντικών μηχανισμών.

Καρκίνος ήπατος και παγκρέατος : μετά από per os χορήγηση σε ασθενείς μείγματος αμινοξέων, ασκορβικού οξέος και πράσινου τσαγιού για δύο εβδομάδες παρατηρήθηκε επιβράδυνση της ανάπτυξης των νεοπλασματικών όγκων.

Τα στοιχεία λοιπόν που προκύπτουν από τις ολοένα και περισσότερες έρευνες είναι αρκετά ενθαρρυντικά. Όμως θα πρέπει να τονιστεί ότι απαιτούνται περαιτέρω εργαστηριακές και επιδημιολογικές μελέτες που να επαληθεύουν την ύπαρξη ευεργετικής επίδρασης του πράσινου ταγιού στην πρόληψη του καρκίνου. Τα περισσότερα στοιχεία προέρχονται από μελέτες σε πειραματόζωα και απέχουν πολύ από την υιοθέτησή τους στην κλινική πράξη. Μέχρι τότε πράσινο τσάι μπορεί να καταναλώνεται σε λογικές ποσότητες ως ένα ακίνδυνο και πιθανά ωφέλιμο αφέψημα.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

Cancer and metastasis: prevention and treatment by green tea Naghma Khan and Hasan Mukhtar Cancer Metastasis Rev

Joshua D. Lambert and Ryan J. Elias The antioxidant and pro-oxidant activities of green tea polyphenols: a role in cancer prevention Arch Biochem Biophys

  • Δέσποινα Βασιλειάδου Ειδικευόμενη Γενικής Ιατρικής
×
×