640
Διατροφή

Δημητριακά - Κοιτάμε τις διατροφικές ετικέτες;

της Νεκταρίας Καρακώστα
15 Μαρτίου 2009
3 λεπτά να διαβαστεί

Πλασάρονται ως πλούσια σε φυτικές ίνες, απαραίτητο εφόδιο στο ξεκίνημα της ημέρας και υγιεινή επιλογή. Όμως η αλήθεια διαφέρει. Μια πιο προσεκτική ματιά στις ετικέτες από τα δημητριακά «ολικής άλεσης» που βρίσκουμε στα ράφια του σούπερ μάρκετ δίνει μια πολύ διαφορετική εικόνα, που συντίθεται από κρυμμένη ζάχαρη και λιπαρά, πολλά από τα οποία κορεσμένα.

Γενικά, «τα προϊόντα ολικής άλεσης, πλούσια σε διαλυτές και αδιάλυτες φυτικές ίνες, συμβάλλουν στην καλή υγεία του εντέρου και του πεπτικού συστήματος και στη διατήρηση ενός φυσιολογικού σωματικού βάρους. Περιέχουν επίσης βιταμίνες του συμπλέγματος Β, φυλλικό οξύ και ω-3 λιπαρά οξέα, μέταλλα όπως μαγνήσιο, σίδηρο, φώσφορο και ψευδάργυρο και διάφορα αντιοξειδωτικά, όπως βιταμίνη Ε, σελήνιο, χαλκό και φυτοοιστρογόνα. Τα τελευταία, σε συνέργεια με τις φυτικές ίνες, συμβάλλουν σύμφωνα με έρευνες και στην πρόληψη του καρκίνου», σημειώνει ο διαιτολόγος - διατροφολόγος κ. Παρασκευάς Παπαχρήστος.

Αν και στη συνείδησή μας είναι συνδεδεμένα με τις πολύ ωφέλιμες φυτικές ίνες, αρκετά από τα δημητριακά της αγοράς, αντί να περιέχουν μεγάλη ποσότητα από αυτές, είναι πλούσια σε λίπος, αλάτι και ζάχαρη. Την επόμενη φορά που θα περάσετε από το διάδρομο με τα προϊόντα πρωινού, πριν βάλετε οτιδήποτε στο καρότσι σας, αφιερώστε λίγο χρόνο παραπάνω διαβάζοντας τις ετικέτες. «Είναι μεγάλο λάθος στην ετικέτα των δημητριακών να κοιτάμε μόνο τις θερμίδες», τονίζει ο κ. Παπαχρήστος.

Ιδιαίτερη σημασία θα πρέπει να δείχνουμε στις φυτικές ίνες, που είναι ο πρωταρχικός λόγος για τον οποίο πρέπει να καταναλώνουμε δημητριακά. Ακόμη πιο προσεκτικοί θα πρέπει να είμαστε με τις μπάρες δημητριακών. Ο λόγος; Ότι πολλά από αυτά τα μικρά και φαινομενικά «αθώα και υγεινά» σνακ, με τα οποία φορτώνουμε τη συρταριέρα του γραφείου, και το... στομάχι μας, βρίθουν ζάχαρης και «κακών» λιπαρών.

Κι όλα αυτά, τη στιγμή που οι καταναλωτές εμφανίζονται μάλλον ανεκπαίδευτοι, με ποσοστό 60 – 70 % εξ αυτών να δηλώνουν ότι  δυσκολεύονται να εντοπίσουν τα συστατικά που αναγράφονται στις συσκευασίες των προϊόντων και να καταλάβουν τις ετικέτες (έρευνα Κέντρου Προστασίας Καταναλωτών 2006).

«Ακτινογραφώντας» τις ετικέτες των δημητριακών*

* Όλες οι παραπάνω τιμές πρέπει να είναι μειωμένες, με εξαίρεση τις τιμές των φυτικών ινών, που πρέπει να είναι υψηλές.
** σε καθεμιά από τις τιμές των θερμίδων στα δημητριακά πρωινού πρέπει επίσης να υπολογιστούν οι θερμίδες του -ημιαποβουτυρωμένο- γάλακτος (περίπου 100 kcal). Oι ειδικοί συμπεραίνουν

Με τη συνεργασία των διαιτολόγων – διατροφολόγων Παρασκευά Παπαχρήστου και Αστερίας Σταματάκη 

Για τα παιδικά:

«Οι φυτικές ίνες είναι γενικά απαραίτητες και για τα παιδιά, για την καλή λειτουργία του πεπτικού συστήματος και για την καταπολέμηση της δυσκοιλιότητας. Μελέτες υποδεικνύουν ότι η πρόσληψη φυτικών ινών στην παιδική ηλικία ενδέχεται να είναι χρήσιμη για την πρόληψη και αντιμετώπιση της παχυσαρκίας, και τη μείωση των επιπέδων της χοληστερίνης του αίματος.
Ο πίνακας δείχνει ωστόσο ότι η ανώτατη περιεκτικότητα των φυτικών ινών στα παιδικά δημητριακά είναι πολύ μικρή. Προκειμένου να έχουν καλύτερη γεύση και να αρέσουν στα παιδιά περιέχουν επίσης πολλή ζάχαρη, σε κάποιες περιπτώσεις τριπλάσια από αυτήν που περιέχει το αντίστοιχο κλασικό προϊόν. Αυτό δεν είναι μόνο κακό για τα δόντια, αλλά αυξάνει και το θερμιδικό περιεχόμενο του πρωινού. Επειδή τα παιδιά δύσκολα θα μπορούσαν να τα εγκαταλείψουν, μία λύση είναι οι γονείς να αναμιγνύουν τα παιδικά δημητριακά με εκείνα που είναι πλούσια σε φυτικές ίνες και φτωχά σε ζάχαρη και νάτριο».

Για τα κλασικά:

«Δεν παρατηρούνται σημαντικές διαφορές όσον αφορά στις θερμίδες, είναι ωστόσο εμφανής μια υπολογίσιμη διακύμανση στα λιπαρά (ολικά και κορεσμένα). Με ανώτατη τιμή στα σάκχαρα πάνω από 5 γραμμάρια (=1 κουταλάκι του γλυκού) και με σημαντική περιεκτικότητα σε αλάτι (0,8 γραμμάρια που αντιστοιχεί στο 15% της συνολικής ημερήσιας πρόσληψης), προσέξτε διπλά πριν επιλέξετε. Αν πάρουμε το 15% της ποσότητας του αλατιού κρυμμένο μέσα στο πρωινό, πολύ εύκολα θα ξεπεράσουμε το όριο των 6 γραμμαρίων».

Για τα δημητριακά πλούσια σε φυτικές ίνες:

«Με ανώτατη τιμή στα σάκχαρα σχεδόν 10 γραμμάρια, μία μερίδα προϊόντος (μη συμπεριλαμβανομένου του γάλακτος) «ισοφαρίζει» σε επίπεδο ζάχαρης ένα ριζόγαλο, ένα ζελέ ή μια κρέμα. Πραγματικά πλούσια σε φυτικές ίνες (περιεκτικότητα 14 γραμ. ανά μερίδα), αρκεί να αναλογιστεί κανείς ότι ένα φρούτο προσφέρει περίπου 1-2 γραμμάρια φυτικών ινών, μια μερίδα λαχανικών 2-3 γραμμάρια και μία σαλάτα όχι περισσότερα από 5 γραμμάρια».

Για τα light:

«Οι διαφορές που παρατηρούνται στα θρεπτικά συστατικά είναι χαοτικές. Επιβεβαιώνουν το χαρακτηρισμό του light καθώς έχουν μειωμένα λιπαρά, ωστόσο είναι πολύ φτωχά σε φυτικές ίνες».

Για τα δημητριακά με φρούτα και σοκολάτα:

«Έχουν πλεόνασμα σε σάκχαρα (ανώτατη τιμή πάνω από 15 γραμμάρια) στην οποία προστίθεται και η φρουκτόζη. Μεταφρασμένη σε κουταλιές, η αναλογία έχει ως εξής: στις τρεις κουταλιές της σούπας δημητριακά (μερίδα των 45 γραμμαρίων), η μία κουταλιά είναι ζάχαρη! Σε αυτήν την κατηγορία βλέπουμε τη μεγαλύτερη τιμή σε λιπαρά να αγγίζει τα 6,3 γραμμάρια, τιμή που οφείλεται ως επί το πλείστον στην παρουσία σοκολάτας. Η συγκεκριμένη κατηγορία προϊόντων, που είναι κι η πλέον αγαπημένη των καταναλωτών, εμφανίζει ικανοποιητικές τιμές σε σχέση με τις φυτικές ίνες που περιέχει». 

Για τις μπάρες δημητριακών

«Παρουσιάζουν σημαντικές αυξομειώσεις σε όλες τις τιμές εκτός από το αλάτι. Με περιεχόμενο 14 γραμμάρια ζάχαρης γίνεται προφανές ότι το μέρος των θερμίδων κάποιων από τα προϊόντα της αγοράς προέρχεται αποκλειστικά από σάκχαρα. Κάποιες από τις μπάρες περιέχουν επίσης υπολογίσιμες ποσότητες λίπους. Όταν η συνολική ημερήσια πρόσληψη σε λιπαρά είναι 70 γραμμάρια, τα 8 γραμμάρια λίπους από ένα σνακ των 25 γραμμαρίων που καταναλώνεται πανεύκολα- τόσο που σπάνια περιοριζόμαστε σε ένα, είναι –το λιγότερο- ανθυγιεινή».

Αριθμοί(GDA - ενδεικτική ημερήσια πρόσληψη)

  • 2.000 θερμίδες
  • 70 γραμμάρια ολικά λίπη
  • 20 γραμμάρια κορεσμένα λιπαρά
  • 90 γραμμάρια σάκχαρα
  • 6 γραμμάρια αλάτι
  • 25-30 γραμμάρια φυτικές ίνες
 
  • Νεκταρία Καρακώστα
    Νεκταρία Καρακώστα Δημοσιογράφος M.A.

    H Νεκταρία Καρακώστα είναι Δημοσιογράφος, και ασχολείται αποκλειστικά τα τελευταία χρόνια με θέματα υγείας, επιστήμης και διατροφής. Είναι αρχισυντάκτρια του περιοδικού Life Positive (κυκλοφορεί με τον Ελεύθερο Τύπο) και ήταν αρχισυντάκτρια του portal διατροφής medNutrition μέχρι το Δεκέμβριο του 2015.

ΣΧΟΛΙΑ
Η medNutrition σέβεται όλες τις απόψεις, αλλά διατηρεί το δικαίωμά του να μην αναρτά υβριστικά σχόλια και διαφημίσεις. Τα σχόλια απηχούν αποκλειστικά τις απόψεις των αναγνωστών.