738
Διατροφή

Υπάρχουν ανεπιθύμητες αντιδράσεις στις τροφές; Αλληλοσχετίσεις μεταξύ τροφικών και άλλων αλλεργιογόνων

15 Δεκεμβρίου 2008
της Θωμαής Καραγκιόζογλου-Λαμπούδη
alergiogona trofima

Photo source: www.bigstockphoto.com

Ακόμη και η έκφραση «ανεπιθύμητη αντίδραση στην τροφή» αποκαλύπτει την παράδοξη φύση των τροφικών αλλεργιών. Έτσι, ενώ εκατομμύρια συνάνθρωποί μας πεθαίνουν από πείνα, εκατομμύρια άλλοι αρρωσταίνουν και πεθαίνουν από υπερβολική κατανάλωση τροφής.

Αν και οι αλλεργικές αντιδράσεις στην τροφή δεν είναι κάτι νεοεμφανιζόμενο, δεν μπορούμε ωστόσο να αγνοήσουμε ότι η συχνότητά τους συνεχώς αυξάνεται, ακολουθώντας την πορεία των άλλων αλλεργιών. Όλο και πιο συχνά οι άνθρωποι παραπονούνται στο γιατρό για δυσανεξία σε μεγάλο εύρος τροφών (από τη μουστάρδα μέχρι το σέλινο) και όλο και περισσότερα παιδιά υποφέρουν από έκζεμα ως αποτέλεσμα τροφικής αλλεργίας στο γάλα, τα αυγά και το ψάρι.

Φαίνεται ότι τόσο το περιβάλλον όσο και ο νέος τρόπος ζωής στις δυτικές κοινωνίες, ευθύνεται για την αύξηση της συχνότητας των αλλεργικών νοσημάτων. Έχουμε εγκαταλείψει τη διατροφή με σπιτικό μαγειρεμένο φαγητό από αγνά φρέσκα υλικά και έχουμε υιοθετήσει τη διατροφή με συσκευασμένα, κατεψυγμένα και αποστειρωμένα πολύπλοκα γεύματα. Τρώμε γρήγορα και ακατάστατα.

Φαίνεται ότι ο περίφημος «εντερικός φραγμός προστασίας» διασχίζεται όλο και συχνότερα από αλλεργιογόνα και μόρια μεσολαβητές της φλεγμονής, όπως η ισταμίνη και τα συντηρητικά.

Η επιστημονική έρευνα ανέδειξε  ότι μεταξύ των αεροαλλεργιογόνων και των τροφικών αλλεργιογόνων υπάρχουν κοινές αντιγονικές δομές, γεγονός που περιπλέκει τις γνώσεις μας για την αλλεργία. Βέβαια, στην περίπτωση αυτή τα συμπτώματα από την αλλεργία στο αεροαλλεργιογόνο (επιπεφυκίτιδα, ρινίτιδα, άσθμα) προέχουν από αυτά της τροφικής αλλεργίας.

Μερικές από τις πιο συχνές διασταυρούμενες αλλεργίες μεταξύ τροφικών και αεροαλλεργιογόνων είναι:

Αλλεργία στη γύρη της σημύδας και σε ορισμένα φρούτα και λαχανικά.

Εξήντα στα εκατό άτομα που είναι αλλεργικά στη γύρη της σημύδας εμφανίζουν ευαισθησία στα φρούτα και τα λαχανικά της οικογένειας των ροζακοειδών (ροδάκινο, κεράσι, βερύκοκο) και στα φουντούκια. Είναι σημαντικό ότι η αλλεργιογόνος δράση των παραπάνω εξαφανίζεται με το ψήσιμο και το βράσιμο.

Αλλεργία στο μίγμα αγροστωδών, στο σέλινο και τα μπαχαρικά.

Η ευαισθητοποίηση στα αγροστώδη σχετίζεται με την αλλεργία στο σέλινο στο 50% των περιπτώσεων, η οποία μπορεί να αποβεί πολύ σοβαρή. Αναφέρεται η τριάδα «σημύδα-καρότο-σέλερι» ή το σύνδρομο «σέλερι-καρότο-αμβροσία-μπαχαρικά». Αφορά ασθενείς αλλεργικούς στα καρυκεύματα και στο σέλινο που εμφανίζουν αναπνευστική αλλεργία στο μίγμα αγροστωδών (80-90%). Τα καρυκεύματα που ενοχοποιούνται είναι το πιπέρι, η μουστάρδα, ο άνιθος, το κιμίνο και το κάρυ.

Σύνδρομο αυγού-πτηνού

Υπάρχει συσχέτιση μεταξύ των πρωτεϊνών του αυγού και των επιθηλίων των πουλιών (κοτόπουλου, πάπιας κλπ), η οποία και εξηγεί το σύνδρομο. Κατά συνέπεια, μετά από έκθεση σε αντιγόνα των πτηνών, κάποια άτομα αναπτύσσουν τροφικά αλλεργία στο αυγό.

Η κατανάλωση νέων ειδών διατροφής, καθώς και η πρόοδος στην τεχνολογία τροφίμων, προάγουν το φαινόμενο της ολοένα και αυξανόμενης  ευαισθητοποίησης των ατόμων οποιασδήποτε ηλικίας στις διάφορες διάφορες τροφές. Για παράδειγμα, κάποια σκευάσματα που προορίζονται για αθλητές αρωματίζονται με ίχνη αυγού, πρωτεϊνών γάλακτος ή σόγιας. Διαδικασίες όπως η ομογενοποίηση του γάλακτος μπορεί να αυξήσουν την αντιγονικότητα του γάλακτος.

Μια ολοένα και πιο διαδεδομένη αλλεργία είναι η αλλεργία στο latex ,η οποία περιορίζεται σε καθορισμένες ομάδες ατόμων υψηλού κινδύνου, όπως επαγγελματίες υγείας, παιδιά με δισχιδή ράχη και ανωμαλίες ουροποιητικού. Αυτά τα άτομα μπορεί να παρουσιάσουν αλλεργική αντίδραση μετά από κατανάλωση ακτινίδιου, μπανάνας ή αβοκάντο. Καθώς η τροφική αλυσίδα έχει καταστεί πολύπλοκη στη σύγχρονη ζωή, η ανίχνευση των μικρών ποσοτήτων αλλεργιογόνων που βρίσκονται «κρυμμένα» στις διάφορες τροφές έχει καταστεί ολοένα και δυσκολότερη. Αυτά τα αλλεργιογόνα μπορεί να προκαλέσουν τόσο δερματικές όσο και αναπνευστικές εκδηλώσεις, δυνητικά επικίνδυνες για τη ζωή. Έχουν αναφερθεί αντιδράσεις σε ξηρούς καρπούς, αυγό και άλλα στοιχεία «κρυμμένα» σε τροφές. Οι πρωτεΐνες γάλακτος που περιέχονται στο μητρικό γάλα μπορούν άριστα να προκαλέσουν αναφυλαξία ή γαστρεντερικά ενοχλήματα στο θηλάζον βρέφος.

Αυτό που πρέπει επιπλέον να γίνει τρόπος ζωής είναι η επαγρύπνιση για την ενδεχόμενη εμφάνιση συμπτωμάτων που σχετίζονται με τη λήψη τροφής, και η προσεκτική ανάγνωση των επιγραφών με τα στοιχεία που εμπεριέχονται στα διάφορα τρόφιμα, ιδιαίτερα σε άτομα με ιστορικό ατοπίας στην οικογένεια.

Η έγκαιρη εντόπιση και αντιμετώπιση μιας οξείας αλλεργικής αντίδρασης είναι θέμα ζωής!

Αναδημοσίευση από το περιοδικό Ευεξία & Διατροφή. Τεύχος 30 ΜΑΡ - ΑΠΡ 2008, 38 - 40

  • Θωμαή Καραγκιόζογλου-Λαμπούδη Παιδογαστρεντερολόγος
×
×