Δίαιτα

Άρωμα σοκολάτας γάλακτος: Μπορεί να μας χορτάσει;

31 Οκτωβρίου 2012
3 λεπτά να διαβαστεί
Άρωμα σοκολάτας γάλακτος: Μπορεί να μας χορτάσει;

Photo source: www.bigstockphoto.com

Στο 11ο Πανευρωπαϊκό Συνέδριο Διατροφής του FENS, που πραγματοποιήθηκε στη Μαδρίτη της Ισπανίας τον Οκτώβριο του 2011, μεταξύ άλλων, μία ομάδα ερευνητών βρήκε ότι το άρωμα της σοκολάτας επιδρά θετικά στη διάθεση και στο βαθμό κορεσμού των ατόμων.

Η σοκολάτα υπήρξε από την ανακάλυψή της ένα μοναδικό τρόφιμο («τροφή των θεών»), λόγω των οργανοληπτικών της χαρακτηριστικών, της οσμής και της γεύσης και των θρεπτοφαρμακευτικών ιδιοτήτων της. Τα τελευταία χρόνια, είναι πολλοί οι ερευνητές που ασχολούνται με την επίδραση της σοκολάτας στις βιοχημικές και μεταβολικές αντιδράσεις, που δημιουργεί στον ανθρώπινο οργανισμό, στην αλλαγή της διάθεσης και στο αίσθημα του κορεσμού.

Τα συστατικά της σοκολάτας

Η σοκολάτα που κυκλοφορεί και καταναλώνεται έχει πολλές μορφές. Υπάρχει η σοκολάτα γάλακτος, η μαύρη σοκολάτα ή υγείας, η κουβερτούρα, η λευκή σοκολάτα, καθώς και συνδυασμός των παραπάνω με ξηρούς και άλλους καρπούς, π.χ. αμύγδαλα, φουντούκια, ρύζι, ποπ-κορν, με φρούτα, π.χ. φράουλα, μπανάνα, καρύδα, διάφορα μούρα ή άλλα ξερά φρούτα, π.χ. σταφίδες, με βότανα, ποτά ή άλλα αρωματικά, π.χ. λικέρ, μέντα, καραμέλα και ό,τι άλλο μπορεί να βάλει η φαντασία.

Η μαύρη σοκολάτα παρασκευάζεται από κακαομάζα, βούτυρο κακάου και ζάχαρη. Η σοκολάτα γάλακτος περιέχει επιπλέον στερεά γάλακτος και λίπους, ενώ η λευκή σοκολάτα μοιάζει με τη σοκολάτα γάλακτος, χωρίς τη βάση του κακάου. Φυσικά, στα παραπάνω προστίθενται σταθεροποιητές, αρώματα, συντηρητικά και άλλα συστατικά.

Σοκολάτα και διάθεση

Η κατανάλωση σοκολάτας έχει συσχετιστεί με τη χαρά και την απόλαυση, αποκαλείται διεγερτικό, τονωτικό, αλλά και αγχολυτικό, αντικαταθλιπτικό και αφροδισιακό, ενώ από πολλούς πιστεύεται ότι προκαλεί εθισμό - chocoholism. Παρ’ όλα αυτά, οι απόψεις διίστανται για το αν ευθύνεται το κακάο ή άλλες ουσίες, όπως τα σάκχαρα και το λίπος, που περιέχονται σε αυτήν.

Η σοκολάτα περιέχει θεοβρωμίνη, καφεΐνη, τυραμίνη, φαινυλαιθυλαμίνη, οι οποίες είναι ψυχοδιεγερτικές, αλλά περιέχονται σε μικρότερες ποσότητες συγκριτικά με μη εθιστικά τρόφιμα, για να της αποδώσουμε την ευθύνη για την πρόκληση εθισμού και ευφορίας. Επίσης, περιέχει δύο ανάλογα της ανανδαμίνης, που μιμούνται τη δράση των κανναβοειδών, προκαλώντας ευφορία. Παρ’ όλα αυτά, η θετική επίδραση της σοκολάτας σε αυτήν την περίπτωση φαίνεται να είναι έμμεση, εμποδίζοντας τη διάσπαση της ενδογενούς ανανδαμίνης.

Όσον αφορά στη σοκολάτα και στην επίδρασή της στο νευροδιαβιβαστικό σύστημα, κάποιες μελέτες δείχνουν ότι ίσως αλληλεπιδρά μέσω της ντοπαμίνης, της σεροτονίνης και των ενδορφινών, συμβάλλοντας στη ρύθμιση της όρεξης και της διάθεσης. Σε μία μελέτη με τίτλο την ερώτηση «Σοκολάτα: Τρόφιμο ή ναρκωτικό», οι ερευνητές που τη δημοσίευσαν παρουσιάζουν και παρομοιάζουν την επίδραση των συστατικών της σοκολάτα στο κεντρικό νευρικό σύστημα, με αυτή των ναρκωτικών σε υποπολλαπλάσια ένταση, αλλά ισχυριζόμενοι την άμεση σχέση της με τον εθισμό που προκαλεί, παρόμοιο με των ναρκωτικών και του αλκοόλ. Σε αυτήν τη σχέση εξάρτησης βέβαια, μπορεί να εμπλέκονται και άλλοι μηχανισμοί, που προκαλούνται από την παρουσία υδατανθράκων και λίπους και συνυπάρχουν στη σοκολάτα, μιας και η προτίμηση συνήθως είναι στη σοκολάτα γάλακτος και όχι στο σκέτο κακάο, που είναι πικρό, αλλά περιέχει όλες τις παραπάνω «εξαρτησιογόνες» ουσίες.

Σε μία ανασκόπηση που πραγματοποίησαν οι Parker et al (2006) συμπέραναν ότι η σοκολάτα παρέχει ικανοποίηση και ευχαρίστηση στις λιγούρες, αλλά όταν καταναλώνεται ως παρηγοριά ή στα πλαίσια συναισθηματικού φαγητού, τότε είναι πιο πιθανή η επιμήκυνση, παρά η διακοπή της δυσφορίας, καταλήγοντας στο ότι τα πλεονεκτήματα στη διάθεση από την κατανάλωση σοκολάτας είναι εφήμερα.

Σοκολάτα, όρεξη και κατανάλωση τροφής

Σημαντική πρόοδος έχει σημειωθεί τα τελευταία χρόνια στην προσπάθεια να εξηγηθεί η σχέση μεταξύ της όρεξης, των γαστρεντερικών ορμονών και πώς συνδέονται αυτές με τον εγκέφαλο. Ο Pavlov ήταν ο πρώτος που έδειξε τη σχέση μεταξή εγκεφάλου και γαστρεντερικού σωλήνα, συνδέοντας το πνευμονογαστρικό νεύρο με τη ρύθμιση των γαστρικών και παγκρεατικών εκκρίσεων.

Μία πρόσφατη μελέτη των Massolt και συνεργατών (2010), που διερευνούσαν τη σχέση μεταξύ καταστολής της όρεξης μέσω της μυρωδιάς της μαύρης σοκολάτας και το πώς αυτή συσχετίζεται με αλλαγές στην γκρελίνη (ορμόνη που ανοίγει την όρεξη), έδειξε ότι τόσο η κατανάλωση όσο και το να μυρίζουν, τα άτομα που εξετάζονταν σοκολάτα, προκάλεσαν παρόμοια καταστολή της όρεξης. Οι ερευνητές, στην προκειμένη περίπτωση, προτείνουν τη διεξαγωγή περαιτέρω μελετών που να συσχετίζουν τη μυρωδιά διαφορετικών τροφίμων με το αίσθημα του κορεσμού που προκαλούν, για πιθανή χρησιμότητα σε κλινικές περιπτώσεις, π.χ. παχυσαρκίας.

Συμπερασματικά

Η κατανάλωση σοκολάτας και ιδιαίτερα της μαύρης έχει πολλές θετικές επιδράσεις στον ανθρώπινο οργανισμό και θα πρέπει να εντάσσεται στο πλαίσιο μιας ισορροπημένης και σωστής διατροφής. Το αν η όσφρηση και ιδιαίτερα της σοκολάτας γάλακτος, συμβάλλει στη βελτίωση της διάθεσης ή στη μείωση της όρεξης, ίσως να έχει επιστημονική βάση, που δεν έχει ακόμα εξακριβωθεί απόλυτα. Μέχρι να τεκμηριωθεί επιστημονικά, ας δοκιμάσει ο καθένας τον εαυτό του για να διαπιστώσει, εάν απλά μυρίζοντας τη σοκολάτα ικανοποιείται ή θα πρέπει κιόλας να τη γευτεί, κάτι στο οποίο ισχυρίζονται ότι αρκούνται πολλές διάσημες - αδύνατες γυναίκες.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

Knight-Adams M et al. Investigating the effects of milk chocolate aroma on mood, appetite and food intake. Ann Nutr Metab 2011; 58(suppl 3): 230-231.

Parker G et al. Mood state effects of chocolate. Journal of Affective Disorders 92 (2006) 149 – 159.

Massolt ET et al. Appetite suppression after smelling of dark chocolate correlates with changes in ghrelin in young women. Regul Pept (2010). doi: 10.1016/jregpep.2010.01.005.

Morris K, Taren D. Eating your way to happiness: Chocolate, Brain Metabolism and Mood. Karger Gagette (2005) 68: 5 – 7.

Bruinsma K, Taren DI. Chocolate: Food or Drug? J Am Diet Assoc. 1999; 99: 1249-1256.

Rose N et al. Mood Food. Chocolate and Depressive Symptoms in a Cross-sectional Analysis. Arch Intern Med. 2010; 170(8):699-703.

  • Σταυρούλα Τσατραφίλη
    Σταυρούλα Τσατραφίλη Κλινική Διαιτολόγος - Διατροφολόγος, M.Sc.

    Η Σταυρούλα Τσατραφίλη είναι Διαιτολόγος – Διατροφολόγος, με μεταπτυχιακή ειδίκευση στην Κλινική Διατροφή (MSc). Παράλληλα είναι και Αισθητικός - Κοσμητολόγος. Παρέχει τις υπηρεσίες της, στο Ινστιτούτο και γραφείο της στη Μυτιλήνη και είναι επιστημονική συντάκτρια του medNutrition.

ΣΧΟΛΙΑ
Η medNutrition σέβεται όλες τις απόψεις, αλλά διατηρεί το δικαίωμά του να μην αναρτά υβριστικά σχόλια και διαφημίσεις. Τα σχόλια απηχούν αποκλειστικά τις απόψεις των αναγνωστών.