769
Λεξικό Διατροφής

Θυρεοειδής αδένας

thiroeidhs adenas

Photo source: www.bigstockphoto.com

Ο θυρεοειδής αδένας είναι ένας από τους σημαντικότερους ενδοκρινείς αδένες του ανθρωπίνου σώματος. Ενδοκρινείς αδένες ονομάζονται αυτοί που παράγουν και εκκρίνουν ουσίες, τις ορμόνες, και τις στέλνουν στην κυκλοφορία για να δράσουν στα διάφορα όργανα μακριά από τον τόπο της παραγωγής τους. Ο θυρεοειδής αδένας βρίσκεται στο λαιμό, ακριβώς μπροστά από τους χόνδρους του λάρυγγα και αποτελείται από δύο λοβούς, τον αριστερό και τον δεξιό, οι οποίοι ενώνονται με τον ισθμό.

Ποια είναι η λειτουργία των ορμονών που παράγει;

Ο θυρεοειδής αδένας παράγει τρεις ορμόνες. Τη θυροξίνη (Τ4), την τριωδοθυρονίνη (Τ3) και την καλσιτονίνη. Οι πρώτες δύο είναι και οι σημαντικότερες καθώς είναι απαραίτητες για το μεταβολισμό, την ωρίμανση και την ανάπτυξη όλων των κυττάρων και των ιστών. Ιδιαίτερα στη βρεφική και την παιδική ηλικία οι ορμόνες αυτές είναι απαραίτητες για τη σωματική και πνευματική ανάπτυξη και σε περίπτωση έλλειψής τους το αποτέλεσμα μπορεί να είναι σωματική και διανοητική καθυστέρηση. Για να συνθέσει ο θυρεοειδής αδένας τις δύο αυτές ορμόνες χρειάζεται ιώδιο το οποίο προσλαμβάνει από το αίμα και κατ’ επέκταση από τη διατροφή του ατόμου. Σε περίπτωση που το προσλαμβανόμενο ιώδιο δεν επαρκεί για την παραγωγή των ορμονών, ο αδένας αναγκάζεται να υπερλειτουργήσει με αποτέλεσμα να διογκωθεί, δημιουργώντας αυτό που ονομάζουμε βρογχοκήλη. Η τρίτη ορμόνη, η καλσιτονίνη, δεν έχει καμία σχέση με τις άλλες δύο. Συντίθεται σε διαφορετικά κύτταρα του θυρεοειδούς και παίζει ρόλο στη ρύθμιση του μεταβολισμού του ασβεστίου. Για τον λόγο αυτό, τα τελευταία χρόνια, η καλσιτονίνη χρησιμοποιείται για την αντιμετώπιση της οστεοπόρωσης, ιδιαίτερα σε εμμηνοπαυσιακές γυναίκες.

Η ποσότητα των ορμονών που συνθέτει και εκκρίνει ο θυρεοειδής αδένας ρυθμίζεται από μία άλλη ορμόνη, την θυρεοτρόπο ορμόνη (TSH), η οποία παράγεται από την υπόφυση και είναι υπεύθυνη για τη ρύθμιση της λειτουργίας του θυρεοειδούς, με έναν μηχανισμό που ονομάζεται παλίνδρομη αλληλορύθμιση.

Ποιες είναι οι παθήσεις του θυρεοειδούς αδένα;

Οι παθήσεις του θυρεοειδούς διακρίνονται σε ανατομικές και λειτουργικές.

  • Ανατομικές παθήσεις: σχετίζονται με το μέγεθος, τη σύσταση, τη διόγκωση και οποιαδήποτε άλλη ανατομική παραμόρφωση του αδένα. Περιλαμβάνουν τη διόγκωση του αδένα, τη βρογχοκήλη, τους όζους καθώς και τα νεοπλάσματα του θυρεοειδούς (καλοήθη και κακοήθη).
  • Λειτουργικές παθήσεις: σχετίζονται με τον τρόπο λειτουργίας του θυρεοειδούς αδένα. Έτσι για παράδειγμα, εάν ο θυρεοειδής λειτουργεί περισσότερο από το φυσιολογικό τότε έχουμε τον υπερθυρεοειδισμό, ενώ εάν λειτουργεί λιγότερο τον υποθυρεοειδισμό. Περιλαμβάνουν τον αυτοάνοσο υποθυρεοειδισμό, κατά τον οποίο ο ίδιος ο οργανισμός, λανθασμένα, συνθέτει ουσίες οι οποίες επιτίθενται εναντίον των κυττάρων του θυρεοειδούς καταστρέφοντάς τα.

Για τη διάγνωση οποιονδήποτε δυσλειτουργιών του θυρεοειδούς υπεύθυνος είναι πάντα ο θεράποντας ιατρός, ο οποίος αφού λάβει ένα λεπτομερές ιατρικό ιστορικό, θα συνταγογραφήσει μία σειρά εξετάσεων όπως αίματος, απεικονιστικές (υπερηχογράφημα, σπινθηρογράφημα) ή και παρακέντηση και βιοψία.

  • Δέσποινα Γκακνή Κλινική Διαιτολόγος - Διατροφολόγος, M.Sc.

    Η Δέσποινα Γκακνή είναι Κλινική Διαιτολόγος – Διατροφολόγος απόφοιτη Χαροκοπείου Πανεπιστημίου Αθηνών και κάτοχος μεταπτυχιακού διπλώματος (M.Sc. – MΜedSci) με εξειδίκευση στην παχυσαρκία και τη διαχείριση βάρους. Διατηρεί δικό της διαιτολογικό γραφείο στο Βόλο και είναι επιστημονικός συνεργάτης του medNutrition.

×

×