Λεξικό Διατροφής

Σόγια

15 Ιουνίου 2016
688 Προβολές
2 λεπτά να διαβαστεί
ti gnwrizete gia th sogia

Photo source: www.bigstockphoto.com

Η σόγια είναι ένα φυτό ιθαγενές της ανατολικής Ασίας και ανήκει στα είδη των ψυχανθών. Καλλιεργείται και χρησιμοποιείται στην Κίνα εδώ και 5000 χρόνια ενώ οι δράσεις της στην υγεία του ανθρώπου έχουν μελετηθεί και συνεχίζουν να μελετούνται εκτενώς από τους επιστήμονες.

Ποια είναι τα προϊόντα της σόγιας;

Το σογιέλαιο, η λεκιθίνη σόγια και το σογιάλευρο περιέχονται σε διάφορα συσκευασμένα προϊόντα όπως σε σοκολάτες, δημητριακά, μπισκότα, ζυμαρικά κ.α. Οι «καθαρές» πηγές σόγιας που βρίσκουμε στο εμπόριο είναι το γάλα σόγιας, το γιαούρτι σόγιας, το τόφου (ένα είδος μαλακού τυριού που φτιάχνεται από γάλα σόγιας), το μίζο (φτιάχνεται από φασόλια σόγιας, ρύζι και αλάτι), το σογιέλαιο, η πρωτεΐνη σόγιας και η σάλτσα σόγιας.

Διατροφή αξία της σόγιας

Το βασικό χαρακτηριστικό της σόγιας είναι η υψηλή περιεκτικότητά της σε πρωτεΐνη, η οποία είναι ταυτόσημη με τις πρωτεΐνες των οσπρίων. Εκτός από την πρωτεΐνη, η σόγια αποτελεί καλή πηγή ασβεστίου, φυλλικού οξέος, μαγνησίου, σιδήρου, ψευδαργύρου και σεληνίου. Η διατροφική αξία της σόγιας είναι (ανά 100γρ σόγιας):

Παρότι η σόγια είναι ένα φυτικό προϊόν, περιέχει λυσίνη, ένα απαραίτητο αμινοξύ το οποίο υπολείπεται στο φυτικό βασίλειο

Διατροφική αξία της σόγιας
Ενέργεια 141kcal
Πρωτεΐνες  13g
Υδατάνθρακες 11g
Λίπος 6,8g
Κορεσμένα λιπαρά οξέα  0,79g
Ασβέστιο 197mg
Βιταμίνη C 29mg
Φυλλικό οξύ 165mg

 

Σόγια και Υγεία

Η σόγια φαίνεται από τις μελέτες να παρουσιάζει θετική επίδραση στην υγεία του ανθρώπου. Τα τελευταία χρόνια όμως έρχονται στο φως μελέτες που αμφισβητούν τα οφέλη της σόγιας και προειδοποιούν για πιθανούς κινδύνους. Παρακάτω θα δούμε ποια είναι τα βασικά οφέλη της σόγιας και ποιοι είναι οι πιθανοί κίνδυνοι από την κατανάλωσή της.

Τι έχουν δείξει μελέτες για τα οφέλη της;

Οστεοπόρωση

Η σόγια έχει σχετικά υψηλή περιεκτικότητα σε ασβέστιο με αποτέλεσμα η ενσωμάτωσή της στην καθημερινή διατροφή να βοηθάει στον περιορισμού του κινδύνου για οστεοπόρωση.

Καρδιαγγειακές παθήσεις

Η κατανάλωση σόγιας και συγκεκριμένα πρωτεΐνης σόγιας σε καθημερινή βάση φαίνεται να μειώνει τον κίνδυνο εμφάνισης στεφανιαίας νόσου εξαιτίας της μείωσης της LDL χοληστερόλης.

Συμπτώματα εμμηνόπαυσης

Ορισμένες έρευνες υποστηρίζουν ότι τα προϊόντα σόγιας μπορούν να βοηθήσουν στην ανακούφιση ορισμένων συμπτωμάτων της εμμηνόπαυσης, ωστόσο τα ερευνητικά δεδομένα δεν είναι ακόμα ισχυρά στο κομμάτι αυτό.

Ορισμένες μορφές καρκίνου

Η συχνή κατανάλωση σόγιας φαίνεται να προστατεύει από ορισμένες μορφές καρκίνου όπως του προστάτη και του παχέος εντέρου κυρίως εξαιτίας των ισοφλαβονών που περιέχει η σόγια.

Οι δράσεις της σόγιας οφείλονται σε 2 βασικές ουσίες, τις ισοφλαβόνες (κυρίως γενιστεΐνη) και τις λιγνίνες. Οι ουσίες αυτές παρουσιάζουν δομικές ομοιότητες με τα ανθρώπινα οιστρογόνα, ορμόνες που ευθύνονται για πολλές οργανικές λειτουργίες μεταξύ αυτών η αναπαραγωγική ικανότητα, αλλά και η έναρξη καρκινογένεσης σε ορμονοεξαρτώμενους ιστούς (μαστούς, ωοθήκες, ενδομήτριο).

Αποτελέσματα πρόσφατων μελετών δεν επιβεβαιώνουν πλήρως τα οφέλη

Τα τελευταία χρόνια μελέτες έχουν αρχίσει να αμφισβητούν τα πολλά οφέλη της σόγιας παρουσιάζοντας αντικρουόμενα αποτελέσματα. Συγκεκριμένα, πρόσφατες μελέτες απέτυχαν να επιβεβαιώσουν τα ευεργετικά αποτελέσματα της σόγιας για τα καρδιαγγειακά νοσήματα και τον καρκίνο του μαστού, του ενδομητρίου και του προστάτη.

Ομάδες που είναι καλό να προσέχουν την κατανάλωση της σόγιας

Όσοι καταναλώνουν παραδοσιακά προϊόντα σόγιας όπως το τόφου και το μίζο στα πλαίσια μίας ισορροπημένης διατροφής δεν διατρέχουν κάποιο κίνδυνο

Ιδιαίτερη προσοχή όμως θα πρέπει να δίνεται στην κατανάλωση εξαιρετικά επεξεργασμένων προϊόντων σόγιας καθώς και γενετικά τροποποιημένης σόγιας. Επίσης, εξαιτίας της υψηλής περιεκτικότητας της σόγιας σε φυτοοιστρογόνα η κατανάλωσή της πιθανό να χρειαστεί να περιοριστεί σε εγκύους και βρέφη. Τέλος, έχουν παρατηρηθεί περιπτώσεις αλλεργίας, κυρίως από την κατανάλωση γενετικώς τροποποιημένης σόγιας και λιγότερο από τη συμβατική ή τη βιολογική σόγια. Για το λόγο αυτό θα πρέπει να καταναλώνεται αρχικά σε μικρές ποσότητες για να διαπιστωθεί η ύπαρξη ή μη αλλεργίας.

  • Ηρώ Γουνιτσιώτη
    Ηρώ Γουνιτσιώτη Διαιτολόγος-Διατροφολόγος

    Η Ηρώ Γουνιτσιώτη είναι Κλινική Διαιτολόγος – Διατροφολόγος με μεταπτυχιακή ειδίκευση στην Κλινική Διαβητολογία. Είναι συνεργάτης της Α' Προπαιδευτικής Κλινικής του Π.Γ.Ν. ΑΧΕΠΑ και δραστηριοποιείται στη Θεσσαλονίκη. Συνεργάζεται με ψυχίατρους και ψυχολόγους για την αντιμετώπιση διατροφικών διαταραχών.

  • Δέσποινα Γκακνή
    Δέσποινα Γκακνή Κλινική Διαιτολόγος - Διατροφολόγος, M.Sc.

    Η Δέσποινα Γκακνή είναι Κλινική Διαιτολόγος – Διατροφολόγος απόφοιτη Χαροκοπείου Πανεπιστημίου Αθηνών και κάτοχος μεταπτυχιακού διπλώματος (M.Sc. – MΜedSci) με εξειδίκευση στην παχυσαρκία και τη διαχείριση βάρους. Διατηρεί δικό της διαιτολογικό γραφείο στο Βόλο και είναι επιστημονικός συνεργάτης του medNutrition.

ΣΧΟΛΙΑ
Η medNutrition σέβεται όλες τις απόψεις, αλλά διατηρεί το δικαίωμά του να μην αναρτά υβριστικά σχόλια και διαφημίσεις. Τα σχόλια απηχούν αποκλειστικά τις απόψεις των αναγνωστών.